Şark Meselesinden Avrasyacılığa Konstantin N Leontyev in Tarih Felsefesi — Nazan Coşkun

Konstantin Nikolayeviç Leontyev 1831 1891 Rus du şu nce tarihinin çok yönlu isimlerinden biridir Çok yönlu lu k genel olarak edebiyat ve felsefenin sosyolojik ve politik sorunlarla biçimlendiği Rusya gerçekliği bağlamında yaygın bir olgudur Ne var ki Leontyev in çok yönlu lu ğu Türkiye de her ne kadar yeterince bilinmese de çağdaşlarının ötesine geçer Esas mesleği doktorluk olan Leontyev tıp biliminden yola çıkarak tu m canlıların organik yaşam yasası u zerinde çalışan ve bu yasayı medeniyetlerin ku ltu r ve devlet yapılarına uygulayan bir tarih filozofudur Rus du şu ncesinde muhafazakâr eğilimi temsil eden Leontyev Batıcı du şu nceleri liberal gelişme anlayışını sert bir biçimde eleştirerek diplomatlık görevi boyunca edindiği deneyimlerle Yunan Bulgar ve Tu rk halklarına yaklaşımı bağlamında Panslavizme karşı çıkan bir siyaset bilimci Varşova Gu nlu ğu dergisinin editöru ve yayıncısı olarak da polemiklerden kaçmayan entelektüeller arasındadır Bununla beraber bir sansu r görevlisi de olan Leontyev Athos da başlayan manevi yolculuğu bağlamında saf Ortodoksluğu savunan bir teologdur Hatta Rus araştırmacı A Belov un sözleriyle Leontyev liberal ilerlemenin evrensel yıkım aracı olarak zaferini öngören bir peygamberdir Leontyev in tu m bu özelliklerine edebiyatçı ve edebiyat eleştirmeni kimliğini de eklemek gerekir Nazan Coşkun un büyük bir titizlikle hazırladığı bu çalışma Leontyev ve Şark Meselesi bağlamında Rus düşüncesinin on dokuzuncu yüzyıldaki seyrini belirleyen atmosferi yakından tanımak isteyenler için büyük bir fırsat sunuyor Leontyev tutkulu coşkulu ince bir zekâya bir sanatçının zarif eğilimlerine fanatik bir inanç kapasitesine aynı zamanda siyasi bir propagandacının ateşli mizacına sahip bir adamdır Bilmek hissetmek yaşamak hareket etmek bunların hepsi aynı anda Leontyev in içinde kaynamaktadır Hangisinin ona daha çok hitap ettiğini söylemek zordur Lev Tihomirov