Sartre Felsefe Tarihi
İdea Yayınevi
Nihilist varoluşçuluğun onu yargılayabilme yeteneğinden yoksun doğal bilincin yüzeysel anlayışının üstünde ve ötesinde işleyen mantığının en sonunda Marxizmde ve Nazizmde demir atması Usu reddetmenin salt raslantısal bir vargısı irrasyonalizmin olmayabilecek de olabilen bir çıkarsaması değildir Picasso nun dostu ve hayranı olan Sartre Nazi öğretmeninin Heidegger in karizması altında sözde Diyalektik Us dediği şeyi kınadı öz belirlenimsiz seçme özgürlüğünü doğruladı varoluşçuluğun tiranlığın başka bir türü ile Marxizm ile de uyum içinde olabildiğini tanıtladı Seçme özgürlüğü varoluşçuluğun törel özüdür Sartre ın gerçekte hümanizmin reddedilmesi olan sofistik hümanizmine göre Özsüz Logossuz insan herşeyin ölçüsüdür eylemleri için değeri ve kuralları kendisi koyar ve yalnızca kendi saptadığı ve tanımladığı kurallara göre oynamayı kabul eder Varlık ve Hiçlik 1943 Böyle özgürlük gerçekten de seçme özgürlüğü ya da özençtir keyfi istençtir ussal İstenç değil Seçimin evrensel moral bir ölçütü olamaz çünkü herşey bireyin öznel eğilimine evrensel ile karşıtlık içinde durmak zorunda olan varoluşsal bireyselliğine bağlıdır Sartre böyle diyalektiksiz entellektüel temelleri üzerine daha sonra Roma Dersi nde 1964 terörün devrimci türe justice revolutionnaire olması gibi birşeyden söz etti ve kısaca terörün insancılaştırılması ilkede olanaklıdır bref l humanisation de la terreur est possible en principe dedi İdeolojik kurtarıcılık konumu ile uyum içinde kaçınılmaz olarak ve mantıksal olarak şiddeti kuramının birincil bileşenleri arasına almak zorundaydı ve aldı insanlığın kurtarıcısı olmak saltık moral aklanmışlığı ileri sürmektir ve böyle bir yüksekliğe karşıtlık düşmanlıktır O da faşist öğretmeni gibi salt bir şiddet rejimini aklamanın ötesine geçti ve çıplak terörü 1972 de Münih Yaz Olimpiyatlarında yaşanan Kara Eylül terörünü savunmada duraksama göstermedi Hümanizmin özsel olarak Rasyonalizm olduğunu insanı insan yapan özün Us olduğunu anlaması olanaksızdı bilinçaltı nedenlerle düşünceden boşalan yeri bilinçsiz dürtünün alması nedeniyle Sartre ın kendine özgü nihilizm türünü tanıtlama konusunda elinden geleni yapmasına karşın düşünme özürlü doğal bilincin bilinçsiz revizyonizmi onu düzeltmeyi sürdürmüştür ve sürdürmektedir 1964 Roma Dersi nde Ahlakın temeli gereksinimde eş deyişle insanın hayvanlığındadır diyordu İnsanın doğa üstü hayvan üstü tinsel gereksinimleri bilişsel duygusal ve estetik gereksinimleri insanın özü diyebileceğimiz ve edimselleşme bekleyen bu gizillik Sartre ın da materyalizminin ötesindeydi Aziz Yardımlı