Şehit Enver Paşa

Enver Paşa nın kendisine yüklediği misyon bu misyonu gerçekleştirmek için harcadığı enerji ve maceraperestliği onun yaşadığı dönemin öne çıkan karakteristik özellikleriydi Bu özelliklerin benzerini Alman İmparatoru 2 Wilhelm de de görmek mümkündü Enver Paşa yaşadığı dönemin özelliklerini taşıyor ve dönemin ruhuna uygun düşünüyordu Dolayısıyla her tarihi olay ve kişi gibi Enver Paşa da çağının özellikleriyle birlikte ele alınıp incelenmek zorundadır Ancak bu takdirde kişiliği ve icraatları daha iyi anlaşılacaktır

Dr Av Faruk Yılmaz ın kaleme aldığı Enver Paşa adlı eser Osmanlı İmparatorluğu nun son dönemlerinin en etkili ve tartışmalı figürlerinden biri olan Enver Paşa nın hayatını geniş bir perspektiften ele alıyor Kitap Paşa nın çocukluk yıllarından başlayarak Harp Okulu ndaki eğitimini ve Kurmay Yüzbaşı olarak ilk görev yerini ayrıntılarıyla anlatıyor İttihat ve Terakki Cemiyeti ne katılışı ve II Meşrutiyet in ilanındaki rolü gibi dönüm noktalarına da değiniyor Trablusgarp ve Balkan Savaşlarındaki liderlik vasıfları ve özellikle Edirne nin kurtarılmasındaki başarısı detaylıca inceleniyor Enver Paşa nın Osmanlı ordusunda yaptığı köklü reformlar ve Almanya ile kurduğu askeri ilişkiler dönemin siyasal ve askeri dengeleri üzerinden değerlendiriliyor Kitap Sarıkamış Harekâtı ve Birinci Dünya Savaşı nda Enver Paşa nın üstlendiği stratejik rollerin sonuçlarını da titizlikle işliyor Birinci Dünya Savaşı ndan sonra yurtdışına çıkmak zorunda kalan Paşa nın Berlin ve Moskova daki faaliyetleri de tarihsel bir bakışla irdeleniyor Mustafa Kemal Atatürk ile olan çekişmeleri ve Türkistan da Basmacı Hareketi ni destekleyişi Paşa nın siyasi yolculuğunun önemli durakları olarak sunuluyor Son olarak Enver Paşa nın Türkistan da şehit edilişiyle sona eren hayatı tarihsel belgeler ışığında anlatılıyor Eser yalnızca bir biyografi değil aynı zamanda Osmanlı nın çöküş dönemine ve Türkiye nin kuruluş sürecine dair derin bir tarihî analiz sunuyor Okuyucular Enver Paşa nın zaferlerini stratejik hatalarını ve çalkantılı hayatını bu kitapta bulacak Faruk Yılmaz olayları titizlikle ele alırken Enver Paşa nın yalnızca tarihî bir figür olarak değil bir insan olarak da portresini çiziyor Savaş meydanlarındaki kararlarının sonuçlarını ve liderlik özelliklerini inceleyen bu çalışma Osmanlı nın son dönemine ilgi duyanlar için vazgeçilmez bir kaynak

Osmanlı nın çöküşü de kuruluşu gibi bir destandır Çöküşün kahramanları olan neslin bayraktarı Enver Paşa dır Onların varlığıyla İmparatorluğun çöküşünü birlikte düşünmek şaşırtıcıdır ve haksızlık gibi görünür Onların yürekleri dağ gibiydi hayalleri de öyle Asla küçük düşünmüyorlardı Yüce Devlet i ülkesi ve milletiyle kurtarmak için kendilerini ateşlere atarken her biri İmparatorluğun bir uzak köşesinde bütün Müslüman dünyayı kurtarmayı düşlüyor ve bunun heyecanı ile sarsılıyorlardı Büyük düşünmek büyük rüyalar görmek büyük zamanların görüntüleridir Oysa bunlar çöküyorlardı ve çökerken bile yüreklerindeki ve kafalarındaki büyüklükleri terk etmiyorlardı Sonra Anadolu ya çekildik Artık onları anlamak zorlaştı İnsanlarımızda yürekler daraldı ufuklar kapandı araya anlamsız siyasî endişeler girdi Erzurum u Sarıkamış ı Turan zannedip Enver Paşa yı askerlerimizi Turan yolunda kırdırmakla suçladık Oysa dedelerimiz Irak ta Filistin de Kafkaslar da Çanakkale de vatan topraklarını savunuyorlardı İngiliz ordularının buralarda ne aradıklarını sormak yerine onların yüce makamlarını tartışmaya açtık Enver Paşa o mübarek neslin başbuğu idi M Kemal Atatürk diyor ki Enver bir güneş gibi doğmuş bir gurûb ihtişamıyla batmıştır arasını tarihe bırakalım İsmet İnönü diyor ki Enver Paşa ihtilalden önce ahlak cesaret ve kahramanlık misali olarak tanınmıştır Enver e en çetin kıta hizmetleri tam ve itimatla emniyet edilmiştir Enver Paşa şahsî meziyetleriyle iyi bir asker iyi bir subay olarak cemiyetin kusur olarak bildiği unsurlardan insanın tasavvur edemeyeceği kadar nasibi olmayan bir tiptir Zeki Velidî Togan diyor ki Enver Paşa son Türk tarihinin en büyük şahsiyetlerinden biridir Bu zât Türk ve dünya siyasi hayatındaki konumunu şüphesiz ki tesadüfen yahut birisinin korumasında elde etmedi Ziya Nur diyor ki Enver in Ravza i Mutahhara ya girişini canlandıran cümleler tüyler ürpertici bir inanç ve edep yüksekliğinin muhteşem tablosudur Bu kitapta Osmanlı son dönemlerimizin büyük kahramanının hayatını ve temiz kişiliğini yakından tanıyacaksınız

Enver Paşa yenileşme çağının getirdiği uluslaşma sürecinde kahramanlaşan bir öncüdür Hürriyet kahramanı olarak tarihe geçmiştir Şevket Süreyya Aydemir bu kahramanın trajik öyküsünü anlatırken Osmanlı nın çöküşüne ve ölüm kalım mücadelesi içinde bir ulusun var olma savaşına da tanıklık etmektedir Enver Paşa iki ekstrem arasında yani ümitleri hayalleriyle büyük yenilgi arsında ama daima cesur daima dinamik kendi talihiyle boğuşur Ve son ne yazık ki imparatorluğun da sonu olur Şevket Süreyya Aydemir