Selamet Yolları Büluğul Meram Tercümesi ve Şerhi 4 Kitap Takım — İbn Hacer El Askalani

Allahü zül Celâle sayısız hamd ü senalar Resul ü zîşanı Muhammed Mustafa ile Âlü Ashabına sonsuz salât u selâmlardan sonra Davudoğlu Hasanın oğlu şu âciz Ahmed der ki Bu kitab meşhur Hadîs âlimlerinden Mısırlı İbnî Hacer il Askalânî nin Büluğ ul Merâm min Ediîlet il Ahkâm adlı eserinin şerhidir İbnî Hacer merhum bu kıymetli eserinde herbiri islâm Hukukuna feyizli birer menba olan Hadîsleri bir çok sahih Hadîs kitablarından toplamış bu suretle İslâm Hukukunun Kur an ı Kerîmden sonra mutlak suretde ikinci delilini teşkil eden Sünnet den istinad etdiği bütün deliller bir araya gelmişdir Allah ondan razî olsun Bu kıymetli eseri Mağrib Ulemasından Kadı Şerefü ddin El Hüseyin b Muhammed ül Mağribî şerhetmiş ve kitabına Bedrüt Tamâm adını vermiştir Fakat mezkûr şerh uzun olduğu için onu Yemen Ulemâsından Muhammed b İsmail üs San anî kısaltmak ve kendi tarafından bazı mütâlealar ilâve etmek suretiyle yeni bir eser meydana getirmiş ve buna Sübül Üs Selâm şerhu Bulûğ ul Merâm ünvanını vermişdir Bu zatın halâ Yemende hüküm sürmekde olan Zahiriyye ve Zeydiyye koluna sâlik olduğu zannediliyor Vakıa kimseyi taklîd etmez serbest bir müetehid gibi görünmek istiyorsa da eserinin bazı mahrem yerlerinde farkına varmadan hakikati sızdırmış ve sezdirmiştir Bu sebeble olacak ki Hâdîvîyye Kasımîyye İmam yye Yahya b Hamza Âl imamları Serefüddin ve saire gibi Ehl i Sünnet Uleması arasında sözü geçmeyen birçok mezhep ve imamları eserinde Ehl i Sünnet îmamlarıyla birlikde zikretmişdir Bunu gören Allâme Ebu l Hayr Nur u Hasan Han Sanânî nin eserini ele almış ve aynen onun yaptığı gibi bazı yerlerini kısaltmak bazı yerlerine lüzumlu gördüğü malûmatı katmak suretiyle yeni bir eser meydana getirmiştir Nur ul Hasan ın kısalttığı yerler ekseriyetle Ehl i Sünnet harici mezheb ve kavillerdir Böylelikle eser bir dereceye kadar tenkih edilmiştir Nuru l Hasan eserine Fethu l Allâm li Şerh i Bülûğul Merâm ismini vermişdir Bu kitabın tercüme ve şerh Ederken Bülûg ul Merâm hadislerinin tercümelerini Hadîs i Şeriflerin altlarına yazdım Sonra Sübülü Üsselâm ı bazan da Fethu l Allâm ı karşıma alarak onlardaki izahatın dört mezhebe uyanlarını hemen hemen olduğu gibi kitabıma naklettim ve bunları tercemeden satırbaşı yapmak suretile ayırdım Bidayetde bu iki eserden birini terceme etmek de hatırımdan geçmedi değil fakat SübÜlü s Selâm ın birçok Ehl i Sünnet harici kavillerle dolu olduğunu yukarıda arz etmişdim Binaenaleyh onu sırf tercüme edemezdim Feth ul Allâm a gelince Ondan da hernekadar Ehl i Sünnet harici sösler bir dereceye kadar kaldırılmış ise de onu da bugünün kendimce zarurî addettiğim ihtiyacına cevap verir mahiyetde bulmadım îşte bu sebeblerle mezkûr iki eserden ve bilhassa Sübülü s seiâm dan azamî derecede isti fade etmeme rağmen eser yine tercüme değil âcizane kendi telifim oldu Ben de kitabımdan ekseriyetle fazla kavilleri itiraz ve cevapları hazfettiğim gibi hazfetmediklerinle dahî sırası geldikçe lâzım gelen cevabı vermeğe ve yine yeri geldikçe muteber Ehl i Sünnet kitablarından top adığım lüzumlu malûmatı dercetmeğe çalıştım İcabında âcizane kanaatimi izhar ederek dindaşlarımın nazarı dikkatini çekmekden ve Reformculara lâzım gelen cevapları vermekden çekinmedim Eserimin adını da Sübülü s selâm dan pek çok istifade ettiğimi hatta bu eserin onun bir Tercemesi mesabesinde olduğunu iş âr için SELÂMET YOLLARI koydum Eserde mümkün olduğu kadar sade bir dil kullanmak tarafını iltizam ettiysem de ganün modası haline gelen yeni uydurma tabirlerden bililtizam kaçındım Vakıa bunları kullanıp kullanmamamın dînen hiç bir ehemmiyeti yokdur Fakat ne de olsa kelimeler mânaların kalıbıdır Gönül ister ki bir kalıbdan çıkan mânâ aslını inkâr etmesin Halbuki yeni tabirler böyle olmakdan maalesef uzakdır Müddeamı isbat için misal arzedeyim Etki Bitki Bakım kelimeleri Uydurma Türkçenin en tutulanlarındandır Mânaları Etki Tesir Bitki Nebat Bakım Nokta î Nazardır Halbuki ayni kelimeler birer ecdad yadigârı olmak üzere bir çok yerlerde meselâ Deli Ormanda Dobruca Aydos ve sairede halâ kullanılmakda iselerde hiç biri yukarıda gösterilen mânada değildir Bilâkis Etki Zulmetmek demektir Filân kadın gelinine etki edermiş baksana derler Bitki Son demektir Tarlasından mahsul taşıyan bir çiftçiye daha var mı diye sorarsanız Bu Bitki arabadır diye cevap verir Yani bu son demektir Küpün dibinden Bal ın bitkisini çıkardım derler Bakım Besi demektir Bakımlı hayvan derler Besili demektir Bu ve emsali kelimeler arzettiğim manaâlarda halâ kullanılıp dururken dil işleriyle uğraşanların niçin değiştirmeğe lüzum hissettiklerini bilemem İşte arzettiğim sebeblerden dolayı yeni tâbirleri kullanmadım Beyan ı itizar eylerim Kitabda geçen Vâcİb ve Tahrîm kelimeleri umumî mânâlarda kullanılmıştır Yani Vâcîb den ekseriyetle farz bazan vacib manâsı kasdedildiği gibi Tahrim den de sırasına göre Haram ve Kerahet manâları mu

Allahü zül Celale sayısız hamd ü senalar Resul ü zîşanı Muhammed Mustafa ile Alü Ashabına sonsuz salat u selamlardan sonra Davudoğlu Hasanın oğlu şu aciz Ahmed der ki Bu kitab meşhur Hadîs alimlerinden Mısırlı İbnî Hacer il Askalanî nin Büluğ ul Meram min Ediîlet il Ahkam adlı eserinin şerhidir İbnî Hacer merhum bu kıymetli eserinde herbiri islam Hukukuna feyizli birer menba olan Hadîsleri bir çok sahih Hadîs kitablarından toplamış bu suretle İslam Hukukunun Kur an ı Kerîmden sonra mutlak suretde ikinci delilini teşkil eden Sünnet den istinad etdiği bütün deliller bir araya gelmişdir Allah ondan razî olsun Bu kıymetli eseri Mağrib Ulemasından Kadı Şerefü ddin El Hüseyin b Muhammed ül Mağribî şerhetmiş ve kitabına Bedrüt Tamam adını vermiştir Fakat mezkûr şerh uzun olduğu için onu Yemen Ulemasından Muhammed b İsmail üs San anî kısaltmak ve kendi tarafından bazı mütalealar ilave etmek suretiyle yeni bir eser meydana getirmiş ve buna Sübül Üs Selam şerhu Bulûğ ul Meram ünvanını vermişdir Bu zatın hala Yemende hüküm sürmekde olan Zahiriyye ve Zeydiyye koluna salik olduğu zannediliyor Vakıa kimseyi taklîd etmez serbest bir müetehid gibi görünmek istiyorsa da eserinin bazı mahrem yerlerinde farkına varmadan hakikati sızdırmış ve sezdirmiştir Bu sebeble olacak ki Hadîvîyye Kasımîyye İmam yye Yahya b Hamza al imamları Serefüddin ve saire gibi Ehl i Sünnet Uleması arasında sözü geçmeyen birçok mezhep ve imamları eserinde Ehl i Sünnet îmamlarıyla birlikde zikretmişdir Bunu gören Allame Ebu l Hayr Nur u Hasan Han Sananî nin eserini ele almış ve aynen onun yaptığı gibi bazı yerlerini kısaltmak bazı yerlerine lüzumlu gördüğü malûmatı katmak suretiyle yeni bir eser meydana getirmiştir Nur ul Hasan ın kısalttığı yerler ekseriyetle Ehl i Sünnet harici mezheb ve kavillerdir Böylelikle eser bir dereceye kadar tenkih edilmiştir Nuru l Hasan eserine Fethu l Allam li Şerh i Bülûğul Meram ismini vermişdir Bu kitabın tercüme ve şerh Ederken Bülûg ul M

Allahü zül Celale sayısız hamd ü senalar Resul ü zîşanı Muhammed Mustafa ile Alü Ashabına sonsuz salat u selamlardan sonra Davudoğlu Hasanın oğlu şu aciz Ahmed der ki Bu kitab meşhur Hadîs alimlerinden Mısırlı İbnî Hacer il Askalanî nin Büluğ ul Meram min Ediîlet il Ahkam adlı eserinin şerhidir İbnî Hacer merhum bu kıymetli eserinde herbiri islam Hukukuna feyizli birer menba olan Hadîsleri bir çok sahih Hadîs kitablarından toplamış bu suretle İslam Hukukunun Kur an ı Kerîmden sonra mutlak suretde ikinci delilini teşkil eden Sünnet den istinad etdiği bütün deliller bir araya gelmişdir Allah ondan razî olsun Bu kıymetli eseri Mağrib Ulemasından Kadı Şerefü ddin El Hüseyin b Muhammed ül Mağribî şerhetmiş ve kitabına Bedrüt Tamam adını vermiştir Fakat mezkûr şerh uzun olduğu için onu Yemen Ulemasından Muhammed b İsmail üs San anî kısaltmak ve kendi tarafından bazı mütalealar ilave etmek suretiyle yeni bir eser meydana getirmiş ve buna Sübül Üs Selam şerhu Bulûğ ul Meram ünvanını vermişdir Bu zatın hala Yemende hüküm sürmekde olan Zahiriyye ve Zeydiyye koluna salik olduğu zannediliyor Vakıa kimseyi taklîd etmez serbest bir müetehid gibi görünmek istiyorsa da eserinin bazı mahrem yerlerinde farkına varmadan hakikati sızdırmış ve sezdirmiştir Bu sebeble olacak ki Hadîvîyye Kasımîyye İmam yye Yahya b Hamza al imamları Serefüddin ve saire gibi Ehl i Sünnet Uleması arasında sözü geçmeyen birçok mezhep ve imamları eserinde Ehl i Sünnet îmamlarıyla birlikde zikretmişdir Bunu gören Allame Ebu l Hayr Nur u Hasan Han Sananî nin eserini ele almış ve aynen onun yaptığı gibi bazı yerlerini kısaltmak bazı yerlerine lüzumlu gördüğü malûmatı katmak suretiyle yeni bir eser meydana getirmiştir Nur ul Hasan ın kısalttığı yerler ekseriyetle Ehl i Sünnet harici mezheb ve kavillerdir Böylelikle eser bir dereceye kadar tenkih edilmiştir Nuru l Hasan eserine Fethu l Allam li Şerh i Bülûğul Meram ismini vermişdir Bu kitabın tercüme ve şerh Ederken Bülûg ul Meram hadislerinin tercümelerini Hadîs i Şeriflerin altlarına yazdım Sonra Sübülü Üsselam ı bazan da Fethu l Allam ı karşıma alarak onlardaki izahatın dört mezhebe uyanlarını hemen hemen olduğu gibi kitabıma naklettim ve bunları tercemeden satırbaşı yapmak suretile ayırdım Bidayetde bu iki eserden birini terceme etmek de hatırımdan geçmedi değil fakat SübÜlü s Selam ın birçok Ehl i Sünnet harici kavillerle dolu olduğunu yukarıda arz etmişdim Binaenaleyh onu sırf tercüme edemezdim Feth ul Allam a gelince Ondan da hernekadar Ehl i Sünnet harici sösler bir dereceye kadar kaldırılmış ise de onu da bugünün kendimce zarurî addettiğim ihtiyacına cevap verir mahiyetde bulmadım îşte bu sebeblerle mezkûr iki eserden ve bilhassa Sübülü s seiam dan azamî derecede isti fade etmeme rağmen eser yine tercüme değil acizane kendi telifim oldu Ben de kitabımdan ekseriyetle fazla kavilleri itiraz ve cevapları hazfettiğim gibi hazfetmediklerinle dahî sırası geldikçe lazım gelen cevabı vermeğe ve yine yeri geldikçe muteber Ehl i Sünnet kitablarından top adığım lüzumlu malûmatı dercetmeğe çalıştım İcabında acizane kanaatimi izhar ederek dindaşlarımın nazarı dikkatini çekmekden ve Reformculara lazım gelen cevapları vermekden çekinmedim Eserimin adını da Sübülü s selam dan pek çok istifade ettiğimi hatta bu eserin onun bir Tercemesi mesabesinde olduğunu iş ar için SELaMET YOLLARI koydum Eserde mümkün olduğu kadar sade bir dil kullanmak tarafını iltizam ettiysem de ganün modası haline gelen yeni uydurma tabirlerden bililtizam kaçındım Vakıa bunları kullanıp kullanmamamın dînen hiç bir ehemmiyeti yokdur Fakat ne de olsa kelimeler manaların kalıbıdır Gönül ister ki bir kalıbdan çıkan mana aslını inkar etmesin Halbuki yeni tabirler böyle olmakdan maalesef uzakdır Müddeamı isbat için misal arzedeyim Etki Bitki Bakım kelimeleri Uydurma Türkçenin en tutulanlarındandır Manaları Etki Tesir Bitki Nebat Bakım Nokta î Nazardır Halbuki ayni kelimeler birer ecdad yadigarı olmak üzere bir çok yerlerde mesela Deli Ormanda Dobruca Aydos ve sairede hala kullanılmakda iselerde hiç biri yukarıda gösterilen manada değildir Bilakis Etki Zulmetmek demektir Filan kadın gelinine etki edermiş baksana derler Bitki Son demektir Tarlasından mahsul taşıyan bir çiftçiye daha var mı diye sorarsanız Bu Bitki arabadır diye cevap verir Yani bu son demektir Küpün dibinden Bal ın bitkisini çıkardım derler Bakım Besi demektir Bakımlı hayvan derler Besili demektir Bu ve emsali kelimeler arzettiğim manaalarda hala kullanılıp dururken dil işleriyle uğraşanların niçin değiştirmeğe lüzum hissettiklerini bilemem İşte arzettiğim sebeblerden dolayı yeni tabirleri kullanmadım Beyan ı itizar eylerim Kitabda geçen Vacİb ve Tahrîm kelimeleri umumî manalarda kullanılmıştır Yani Vacîb den ekseriyetle farz bazan vacib manası kasdedildiği gibi Tahrim den de sırasına göre Haram ve Kerahet manaları murad edilmişdir Bazı Hadîs i şeriflerin sonunda görülen El Hadis kelimesi türkçeye ila ah şeklinde tercüme edilmişdir Hadis i Şeriflerin başlarındaki rivayet edilmişdir demîşdir ki gibi tabirlerle tercüme esnasında parantez içine alman muktaza sözler hususunda merhum Ahmed Naim Bey taklid edilmişdir Maamafih zaruret icabı bu Çünkü Zİra Binaenaleyh nitekim gibi bir çok kelimeler tekrardan kurtarılamamışdır Sübül Üsselam sahibi ile diğer sarihlerin sözler sarih gibi hususî tabirler ile değil sair sözler gibi bazılarına göre tabiriyle ifade edilmiş yahud isimleri açıklanmışdır Yalnız îbni Hacer merhum için daima musannif tabiri kullanılmıştır Okuyanlara kolaylık olmak üzere usulü Fıkh ın ve Hadîs i Şeriflerin istilahlarını gösteren bir cedveli kitabın başına Kavilerin Terceme i halleri kitap da geçtiği yerde sahife altında yazılmışdır Sözüme nihayet verirken bu naçiz eseri hazırlamakda emeği geçen arkadaşlara bahusus bir çek Fıi ilî fedakarlıklar göstererek tab ı ve neşrini üzerine alan SÖNMEZ şirketi mensublarına en derin şükranlarımı arzeder kitabda bilmiyerek yapacağım hatalarımdan dolayı beni muaheze buyurmamalarını okuyan din kardeşlerimden istirham eylerim Hidayet ve muvaffakiyet Allahtandır Ahmed Davudoğlu 21 Temmuz 1965