Sema ve Âlem İbn Sînâ Felsefe Serisi 8 — İbn i Sina Avicenna

Büyük Türk İslam filozofu İbn Sînâ nın Sema ve Âlem başlığını taşıyan bu eseri filozofun eş Şifâ isimli felsefe ve bilimler ansiklopedisinin Doğa Bilimleri alanındaki ikinci kitabıdır Bu kitabında filozof dört unsurun toprak ateş hava ve su dışında beşinci yalın unsura sahip olan semavi cismin hareketini ele almaktadır Buna göre bu beşinci yalın unsur yalın olduğundan dolayı doğal döngüsel harekette bulunmakta ve âlemin merkezi konumundaki yerin üstünde hareket etmektedir Sema ve Âlem de İbn Sînâ yerin durumu ve konumu onun âlemin merkezi olup olmaması konusundaki tartışmalar sabit ve durağan olup olmadığı meselesi gibi konuları incelemektedir Yanı sıra doğrusal ve dairesel hareket eden cisimler Ay ın ve yıldızların durumları Ay tutulması gibi konulara incelemeye tabi tuttuğu diğer belli başlı konular arasında yer vermektedir Aynı zamanda filozof modern dönemlerde de fizik biliminin önemli konularından birisi olan cisimlerin ağırlığı ve hafifliği konusunu incelemektedir Diğer kitaplarındaki üslubuna benzer şekilde filozof bu kitabında da başka filozofların öğretilerini söz konusu ederek yer yer yanlış bulduğu görüşleri eleştirmekten geri durmamaktadır Bunu yaparken Aristoteles in görüşlerine de müracaat etmektedir Elinizdeki eser klasik doğa bilimine dair konuları felsefe bilim tarihinin en önemli simalarından birisi olan İbn Sînâ nın kalemi ve dahası filozofun kuşatıcı üslubuyla okuyucuya sunmaktadır

Felsefe tarihinin Büyük Üstadı olarak tanınan Ebu Ali İbn Sînâ Şifâ Külliyâtı nın ikinci kitabı olan Kategoriler isimli bu eserinde büyük ölçüde Meşşâî geleneği izleyerek Aristoteles i şerh etmektedir Bilindiği gibi insan zihninin söz söyleme kapasitelerini sistemli bir bütünlük içinde ortaya koyan Aristoteles Kategoriler kitabında varlık anlayışının bir gereği olarak bütün varlıklar için kuşatıcı olan en genel söylenenleri yüklenenleri incelemektedir Bir felsefî yöntem olarak şerh geleneği içinde Aristoteles in bütün eserlerini yorumlayan İbn Sînâ da yayınladığımız bu eserde kendi orijinal inşasıyla filozofun felsefi sistemini takip etmektedir Bu durum genel olarak Şifâ Külliyâtı için de söz konusu olmakla birlikte Üstad İbn Sînâ Kategoriler kitabını kendine özgü bir biçimde yeniden inşa etmektedir Zira İbn Sînâ bu eserinde daha önceki filozoflarda karşılaşmadığımız bir tarzda Aristoteles in eserlerinin tarihsel seyir içinde belirlenmiş olan sistematiğini eleştirerek eserini biçim ve içerik olarak özgün kılmaktadır Özenle işlenen bir kavramsal inşa söylenenlerin tekil lafızlar olarak tasnifi ve tahdidiyle başlamakta ve kendisi için söylenene dair ilişkiselliğine zemin hazırlanmaktadır Diğer bir ifadeyle mahmul yüklem ve mevzu konu arasındaki söyleme ilişkisinin mahiyetine dair tefsir aynı zamanda varlık analizinin dilsel ve zihinsel imkânlarının yöntemini teknik olarak inşa etmektedir Sonrasında mevcudun temel bileşenleri olarak cevher ve araz kategorilerinin tahlili yapılmakta ve her birinin yine mevcuda dair analizi ne dereceye kadar mümkün kılacağı ayan beyan ortaya konulmaktadır

Metafizik bütün ilimlerin ilkelerini temellendirmesi ve Gerçek Varlık hakkında bilgi vermesi bakımından felsefî ilimlerin zirvesinde bulunur Platon ve Aristo dan İslam dünyasına aktarılan ve Kindi Farabi İbn Sînâ Gazali İbn Rüşd gibi filozoflar tarafından geliştirilerek batıya aktarılan felsefi ilimler teorik düşüncenin hem kaynağı hem de meyvesi olması bakımından metafizik etrafında şekillenir Bu bakımdan metafizik değişime konu olmayan gerçek varlıklar hakkında bilgi veren ilim olarak kabul edilmiştir İbn Sînâ yüzyıllar boyunca doğu ve batıda kendisinden önceki bütün filozofları gölgeleyecek kadar etkili olan Şifa külliyatında felsefi ilimleri derlemiş ve tenkit süzgecinden geçirmiştir Kuşkusuz bu külliyatın en önemli eseri varlık olmak bakımından varlığı inceleyen metafiziktir Günümüze kadar üst düzey araştırmaların en önemli kaynaklarından biri olan bu eser Türk okuyucusuna sunulmaktadır Ayrıca bu eser Yayınevimizin daha önce 2 cilt olarak yayınladığı Türkçe Arapça Paralel Baskının Arapça kısmı çıkartılmış ve iki cildin birleştirilmiş halidir Daha önce Arapça paralel metni ile 2 cilt halinde basılan eser şimdi yalnız Türkçe metni ile tek cilt halinde okuyucuya sunulmuştur

Felsefe tarihinin Büyük Üstadı olarak tanınan Ebu Ali İbn Sînâ Şifâ Külliyâtı nın ikinci kitabı olan Kategoriler isimli bu eserinde büyük ölçüde Meşşâî geleneği izleyerek Aristoteles i şerh etmektedir Bilindiği gibi insan zihninin söz söyleme kapasitelerini sistemli bir bütünlük içinde ortaya koyan Aristoteles Kategoriler kitabında varlık anlayışının bir gereği olarak bütün varlıklar için kuşatıcı olan en genel söylenenleri yüklenenleri incelemektedir Bir felsefî yöntem olarak şerh geleneği içinde Aristoteles in bütün eserlerini yorumlayan İbn Sînâ da yayınladığımız bu eserde kendi orijinal inşasıyla filozofun felsefi sistemini takip etmektedir Bu durum genel olarak Şifâ Külliyâtı için de söz konusu olmakla birlikte Üstad İbn Sînâ Kategoriler kitabını kendine özgü bir biçimde yeniden inşa etmektedir Zira İbn Sînâ bu eserinde daha önceki filozoflarda karşılaşmadığımız bir tarzda Aristoteles in eserlerinin tarihsel seyir içinde belirlenmiş olan sistematiğini eleştirerek eserini biçim ve içerik olarak özgün kılmaktadır Özenle işlenen bir kavramsal inşa söylenenlerin tekil lafızlar olarak tasnifi ve tahdidiyle başlamakta ve kendisi için söylenene dair ilişkiselliğine zemin hazırlanmaktadır Diğer bir ifadeyle mahmul yüklem ve mevzu konu arasındaki söyleme ilişkisinin mahiyetine dair tefsir aynı zamanda varlık analizinin dilsel ve zihinsel imkânlarının yöntemini teknik olarak inşa etmektedir Sonrasında mevcudun temel bileşenleri olarak cevher ve araz kategorilerinin tahlili yapılmakta ve her birinin yine mevcuda dair analizi ne dereceye kadar mümkün kılacağı ayan beyan ortaya konulmaktadır

Metafizik bütün ilimlerin ilkelerini temellendirmesi ve Gerçek Varlık hakkında bilgi vermesi bakımından felsefî ilimlerin zirvesinde bulunur Platon ve Aristo dan İslam dünyasına aktarılan ve Kindi Farabi İbn Sînâ Gazali İbn Rüşd gibi filozoflar tarafından geliştirilerek batıya aktarılan felsefi ilimler teorik düşüncenin hem kaynağı hem de meyvesi olması bakımından metafizik etrafında şekillenir Bu bakımdan metafizik değişime konu olmayan gerçek varlıklar hakkında bilgi veren ilim olarak kabul edilmiştir İbn Sînâ yüzyıllar boyunca doğu ve batıda kendisinden önceki bütün filozofları gölgeleyecek kadar etkili olan Şifa külliyatında felsefi ilimleri derlemiş ve tenkit süzgecinden geçirmiştir Kuşkusuz bu külliyatın en önemli eseri varlık olmak bakımından varlığı inceleyen metafiziktir Günümüze kadar üst düzey araştırmaların en önemli kaynaklarından biri olan bu eser Türk okuyucusuna sunulmaktadır Ayrıca bu eser Yayınevimizin daha önce 2 cilt olarak yayınladığı Türkçe Arapça Paralel Baskının Arapça kısmı çıkartılmış ve iki cildin birleştirilmiş halidir Daha önce Arapça paralel metni ile 2 cilt halinde basılan eser şimdi yalnız Türkçe metni ile tek cilt halinde okuyucuya sunulmuştur

Felsefe tarihinin Büyük Üstadı olarak tanınan Ebu Ali İbn Sînâ Şifâ Külliyâtı nın ikinci kitabı olan Kategoriler isimli bu eserinde büyük ölçüde Meşşâî geleneği izleyerek Aristoteles i şerh etmektedir Bilindiği gibi insan zihninin söz söyleme kapasitelerini sistemli bir bütünlük içinde ortaya koyan Aristoteles Kategoriler kitabında varlık anlayışının bir gereği olarak bütün varlıklar için kuşatıcı olan en genel söylenenleri yüklenenleri incelemektedir Bir felsefî yöntem olarak şerh geleneği içinde Aristoteles in bütün eserlerini yorumlayan İbn Sînâ da yayınladığımız bu eserde kendi orijinal inşasıyla filozofun felsefi sistemini takip etmektedir Bu durum genel olarak Şifâ Külliyâtı için de söz konusu olmakla birlikte Üstad İbn Sînâ Kategoriler kitabını kendine özgü bir biçimde yeniden inşa etmektedir Zira İbn Sînâ bu eserinde daha önceki filozoflarda karşılaşmadığımız bir tarzda Aristoteles in eserlerinin tarihsel seyir içinde belirlenmiş olan sistematiğini eleştirerek eserini biçim ve içerik olarak özgün kılmaktadır

Felsefe tarihinin Büyük Üstadı olarak tanınan Ebu Ali İbn Sînâ Şifâ Külliyâtı nın ikinci kitabı olan Kategoriler isimli bu eserinde büyük ölçüde Meşşâî geleneği izleyerek Aristoteles i şerh etmektedir Bilindiği gibi insan zihninin söz söyleme kapasitelerini sistemli bir bütünlük içinde ortaya koyan Aristoteles Kategoriler kitabında varlık anlayışının bir gereği olarak bütün varlıklar için kuşatıcı olan en genel söylenenleri yüklenenleri incelemektedir Bir felsefî yöntem olarak şerh geleneği içinde Aristoteles in bütün eserlerini yorumlayan İbn Sînâ da yayınladığımız bu eserde kendi orijinal inşasıyla filozofun felsefi sistemini takip etmektedir Bu durum genel olarak Şifâ Külliyâtı için de söz konusu olmakla birlikte Üstad İbn Sînâ Kategoriler kitabını kendine özgü bir biçimde yeniden inşa etmektedir Zira İbn Sînâ bu eserinde daha önceki filozoflarda karşılaşmadığımız bir tarzda Aristoteles in eserlerinin tarihsel seyir içinde belirlenmiş olan sistematiğini eleştirerek eserini biçim ve içerik olarak özgün kılmaktadır Özenle işlenen bir kavramsal inşa söylenenlerin tekil lafızlar olarak tasnifi ve tahdidiyle başlamakta ve kendisi için söylenene dair ilişkiselliğine zemin hazırlanmaktadır Diğer bir ifadeyle mahmul yüklem ve mevzu konu arasındaki söyleme ilişkisinin mahiyetine dair tefsir aynı zamanda varlık analizinin dilsel ve zihinsel imkânlarının yöntemini teknik olarak inşa etmektedir Sonrasında mevcudun temel bileşenleri olarak cevher ve araz kategorilerinin tahlili yapılmakta ve her birinin yine mevcuda dair analizi ne dereceye kadar mümkün kılacağı ayan beyan ortaya konulmaktadır