Şerhu l Harputi — Kolektif

Şerhu l Harpûtî Medine Mahmûdiye Medresesi müderrislerinden Yûsuf Şükrî el Harpûtî nin usûl i hadîs ile alakalı olan Dâvûd i Karsî eseri üzerine kaleme aldığı şerhtir Müellif Harpûtî bu eserinde usul disiplininin gerektirdiği her şeyi kullanmış bir usul kitabında geçen bütün konuları işlemiş ve her bir kısım için farklı farklı örnekler zikretmiştir ÖZETLE ŞERHUL HARPÛTÎ ESERİŞerhul Harpûtî olarak meşhur olan bu eserin tam olarak ismi Şerh Usûli l Hadîs alâ Şerhi Dâvûde l Karsî alâ Risâleti l Birgîvî dir Medine Mahmûdiye Medresesi müderrislerinden Yûsuf Şükrî el Harpûtî ö 1295 1878 tarafından Dâvûd i Karsî nin ö 1169 1756 İmam Birgivî ye ö 981 1573 nispet edilen Risâle fî Usûli l Hadîs eseri üzerine yazmış olduğu şerhin üzerine kaleme alınan şerhtir Harpûtî nin bu eseri Osmanlı Devleti nin son dönemlerindeki usule dair yapılan çalışmalardan bir tanesidir Müellif bu eserini Medine de Mahmûdiye Medresesi ndeyken 1292 senesinde kaleme almıştır Eserin son iki sayfasında kendisine ait Arapça bir şiir de mevcuttur Dâvûd i Karsî nin İmam Birgivî nin risâlesi üzerine yaptığı şerhte Nevevî nin et Takrîb ve t Teysîr İbn Hacer in Nüzhetü n Nazar Birgivî nin et Tarîkatü l Muhammediyye eserlerinden birçok nakilde bulunmuştur Şeyh Yûsuf el Harpûtî ise kaleme aldığı şerhte Dâvûd i Karsî nin yaptığı nakiller üzerine üste zikredilen eserlerin şerhleri olan Süyûtî nin Tedrîbu r Râvî Molla Aliyyü l Kârî nin Şerhu Şerhi l Nuhbe Ebû Saîd el Hâdimî nin el Berîkatü l Mahmûdiyye eserlerine müracaat etmiş ve münasip pek çok bilgi de eklemiştir YÛSUF ŞÜKRÎ EL HARPÛTÎ NİN ö 1295 1878 HAYATIDoğum tarihi ve gençliği hakkında yeterli bir bilgi bulunmayan Yûsuf Şükrî Efendi Osmanlı hilâfeti döneminde yaşamış ender âlimlerinden biridir Nisbesiyle beraber tam olarak ismi el Hâc Yûsuf Şükrî b Osmân b Mustafâ b Feyzullâh el Harpûtî el Hanefî er Rûmî dir Müellif doğduğu yere nispetle Harpûtî olarak meşhur olmuştur Ayrıca Hicaz Mekke Medine de hocalık yaptığından Anadolu dan olduğunu belirtmek üzere er Rûmî mensup olduğu mezhebi göstermek için de el Hanefî denilmiştir Harpût un ileri gelen Falcıoğulları ailesine mensup olan müellif Yûsuf Şükrî Harpût a bağlı olan Hüseynik Köyü nde doğmuştur Babasının adı Osman dedesinin adı Mustafâ büyük dedesinin adı Feyzullah tır Harpûtî nin İlim Tahsil HayatıHarpûtî Yûsuf Şükrî Efendi ilk ilim tahsiline yöresi Harpût ta başlamış ve burada bulunan âlimlerinden okuyarak tamamlamıştır Harpût ta daha genç bir talebeyken insanlar arasında büyük bir saygınlığa kavuşarak şöhret bulmuştur Öyle ki döneminin valisi kızını ona vermek istemiş ancak kendisi ilimle meşgul olduğundan bu teklifi nezaketle kabul etmemiştir Aynı zamanda Harpûtî Yûsuf Şükrî Efendi ilk eğitimini Harpût ta aldıktan sonra öncelikle Mısır ardından da İstanbul a yolculuk yapmış ve buralarda ilim tahsiline devam ederek ilmini tamamlamıştır Şerhu l Harpûtî olarak meşhur olan Dâvûdu l Karsî Şerhi nde kendisi Mısır da Câmiu l Ezher in civarında 12 sene ikamet ettiğini ve farklı farklı âlimlerden hadis tefsir gibi birçok islâmî ilimleri tahsil etiğini belirtmiştir Mısır daki ilim yolculuğunun ardından İstanbul a gelen müellif Harpûtî burada kendisi de Harputlu olan Hacı Abdurrahman Efendi den okuyarak 1259 senesinde ilmî icazet almış ve Vefâ Medresesi müderrisliğine tayin edilmiştir Harpûtî nin İlmî Şahsiyetiİlim tahsil hayatında pek çok ender âlimden okuyan Harpûtî İslâmî ilimlerin çoğunda yetkin bir şahsiyettir Nitekim talebe yetiştirirken Arapça başta olmak üzere tefsir hadis kelâm derslerini okutmuştur Ayrıca Vefâ Medresesi nde müderrislik yaparken özellikle Celâleyn ve Kâdî Beyzâvî tefsirlerini okutmuştur Osmanlı dönemini müderrislerinden olan Harpûtî Arapça tefsir hadis kelâm derslerinin yanı sıra mantık siyaset ve nesep tarihi gibi dallarda da yetkin bir âlimdir Harpûtî nin VefatıVefâ Medresesi nde müderrislik ve Eğri Kapı civarındaki Vânî Efendi Dergâhı nda şeyhlik vazifesini yapan Harpûtî 1273 1857 tarihinde İstanbul dan Medine Mahmûdiye Medresesi müderrisliğine tayin edilmiştir Medine de ömrünün sonuna kadar yaklaşık yirmi yıl islâmî ilimlerin talimi ve neşriyle meşgul olmuş birçok eserin telifiyle uğraşmış ve tedris hayatında üç kere icazet vermiştir Yaşının bir hayli ilerlemiş olmasına ve gözlerinin de iyi görmemesine rağmen tedris ve telif çalışmalarına devam eden müellif Harpûtî 1295 1878 senesinde Medine de vefat etmiş ve Cennetü l Bâkî ye defnedilmiştir Allah Teâlâ Rahmet Eylesin Cennetiyle Cemaliyle Müşerref Kılsın Âmin HARPÛTÎ NİN HOCALARI TALEBELERİ VE ESERLERİHocaları Seyyid Ahmed b Süleymân es Seferhisârî Şeyh Muhammed Fethullâh b Ömer b Muhammed b Ömer es Semedîsî el Mâlikî Şeyh Abdurrahman b İbrâhim el Harpûtî Şeyh Ahmed Efendî el Ağrîbûzî Şeyh Ömer en Na îmî el Harpûtî Şeyh İsmâil en Nevvâbî Talebeleri Şeyh İbrâhim Hakkî el Ekînî el Hac Seyyid Halîl el Hulûsî Tekfûrtâğî Mollâ Âhuvend Cân el Buhârî el Medenî el Mekkî Seyyid Muhammed Emîn Rıdvân el Mukri Muhammed Mûsâ el Minşâvî Eserleri Şerh Usûli l Hadîs alâ Şerhi Dâvûde l Karsî alâ Risâleti l Birgîvî Rumûzu t Tevhîd Silsiletu s Safâ fî Nesebi l Mustafâ Nasîhatnâme Nâmûsu l Îkân ale l Burhân Hâşiye alâ Şerhi Akâ idi l İsâm Hidmetü Menba i s Se âde ŞERHUL HARPÛTÎ ESERİNİN HAZIRLANIŞ ŞEKLİMüellif nüshasından tahkik edilerek hazırlandı Hadislerin tahricleri yapıldı Referans yapılan kaynaklar belirtildi İhtiyaç halinde bazı meselelere talik yapıldı Meşhur olmayan bazı âlimlerin kısa hal tercümesi yapıldı Talebelere kolaylık için konu başlıkları atıldı Tanıtım Bülteninden