Şerhu s Sünne — Ebu Muhammed el Berbehari

Elinizdeki bu kitabın da dâhil olduğu Sünnet ya da es Sünne edebiyatı adını verebileceğimiz külliyattan bir kısmı İmam Ahmed bin Hanbel in Usul us Sünne adlı risalesi yine Buhari nin hocası Humeydi nin aynı isimdeki eseri keza Şafii nin öğrencisi Müzeni nin Berbehârî nin bu kitabıyla aynı ismi taşıyan Şerh us Sünne adlı eseri gibi muhtasardır yani tafsili delillere çok fazla yer vermeden sadece özet olarak akidenin beyanını esas almakta dır Veyahut da Abdullah bin Ahmed bin Hanbel in v 297H ve Ebubekr el Hallal ın v 311H es Sünne başlıklı kitapları Lalekai nin v 418H Şerhu Usul i İtikad i Ehl is Sünne isimli aynı konulu eserinde olduğu gibi akide konularını deliller ve seleften gelen âsâr ışığında ayrıntılı olarak işlemektedir Berbehârî nin kitabı ise bunların tam ortasında ne çok kısadır ne de hadisleri senedleriyle zabtedip ayrıntılı delillere yer vermemektedir Esas itibariyle muhtasar eserler arasında yer alır ancak döneminde bid at ehli tarafından tartışma konusu yapılmış hemen her meseleyi ele alıp Ehli Sünnetin görüşünü beyan etmesi bakımından diğerlerinden ayrılmaktadır Kısacası bu eser Sünnet ve Eser Ehli nin itikadının özetini içermektedir Hadis ve eserler zikredilmeksizin ve de bablar hâlinde ele alınmaksızın yazılan sünnet ve itikadla ilgili muhtasar kitapların en genişlerinden kabul edilir Müellif bu risalede Ehli Sünnet in itikat konularında icmâ ettikleri hususları zikretmiş bununla da kalmayıp bu konularla ilgili birçok fer î meseleyi zikretmiştir Ayrıca bazı zamanlarda ve beldelerde Ehli Sünnet in şiârı hâline gelen sünnet ehli kimsenin kendisiyle rey ve hevâ ehlinden ayırt edildiği bazı fıkhî meseleleri de zikretmiştir Mestler üzerine mesh etmek Mut a Nikâhı nın muvakkat geçici nikâhın Hükmü gibi fıkhi mevzulara muhtelif dalâlet fırkalarına reddiyede bulunmak gerekçesiyle değindiği görülmektedir İmam el Berbehârî nin bu eserinde aynı hususlara konunun önemine binaen yahut farklı açıdan konuyu ele alarak tekrar yer verdiğini de müşahede etmekteyiz Bunlar Şerh us Sünne kitabının konusu ve muhtevası hakkındaki özet bilgilerdir kitap okunurken bu hususların göz önünde bulundurulması isabetli olacaktır