Şeytan Timeless — Lev N Tolstoy

Babadan kalma çiftlik fabrika ve koruluğu borçlarıyla birlikte devralan Yevgeni Tolstoy un ideal aile mitos unun küçük bir modelini temsil eder Çiftlikte yaşayan ve kocası şehir dışında bulunan köylü kadın adeta görüntüsüyle ya da uzaktan etkisiyle Yevgeni yi aklın ve iradenin hükmünü yitirdiği bir cehenneme doğru sürüklemeye başlar Yevgeni kadından hiç etkilenmediğini sanmakta etkilenmemeye dair kendine söz vermekte ama en ufak bir temas uzaktan görme hali bile içindeki arzuları dizginleyememesine neden olmaktadır Yevgeni bir şeytan kadın ın kurbanı değildir çünkü köylü kadın gerek statüsü gerekse entelektüel birikimiyle şeytan niteliğini hak etmemekte edilgen kendi dünyasında ve koşullarında varolan bir tür uyarıcı nesne vazifesi görmektedir Şeytan Yevgeni nin kendi içinde adı konmayacak bir derinliktedir Belki de şeytan Aşkın Metafiziği ndeki o sinsi hilebaz iradedir

Tolstoy Şeytan ı Anna Karenina dan yaklaşık on yıl sonra 1898 yılının Kasımında yazmıştır Bu ilginç uzun öykü okuru Kreutzer Sonat ile birlikte Tolstoy evreninin en temel iki sorunsalıyla bir kez daha karşı karşıya getiren sınırlı bir özet gibidir Taşra aristokrasisine dayalı ideal aile mitosu yla ve kadının bir baştan çıkartıcı olduğu anlayışıyla Tolstoy bu öyküde etkilendiğini bildiğimiz Schopenhauer irade felsefesinin sanki bir uygulamasını gerçekleştirir Orada türün devamından öteye bir amacı bulunmayan irade cinsel dürtü olarak kişiyi sürükler durur Bu durumda şeytan asıl içimizdeki o karşı konulmaz dürtüdür Dışarıdaki şeytan kadın ise bu dürtüyü uyaran nesneden başka bir şey değildir

Eylül yazarı olarak ünlenen Mehmet Rauf un Böğürtlen romanı popüler yazınımızın güzel örneklerinden biridir Pertev Büyükada da tanıştığı Böğürtlen adını verdiği Müjgan a ilk görüşte vurulur Müjgan sa insanlardan kaçan gerçek aşkı bulamayacağına inanan gururlu bir kızdır Pertev acaba Müjgan ın gönlünü kazanıp mutlu olabilecek midir