Sihir ve Ütopya Tolkien in Yüzüklerin Efendisi nde Romantik Eleştiri — U Uraz Aydın

Tıpkı romantizmin ve ardından sürrealizmin yapmaya çalıştığı gibi Tolkien de büyüsü bozulan bir dünyayı yeni bir mit aracılığıyla yeniden büyülemek istemiştir Schlegel in deyimiyle hayal gücünün o güzel düzensizliğini devreye sokarak Tolkien kapitalist modernleşmenin doğurduğu hesapçı zihniyetle doğayı bir nesne olarak kavrayan anlayışla teknolojik ilerlemenin fetişleştirilmesiyle hesaplaşmıştır Fakat eserinin merkezinde yatan ve geçmişin Altın Çağı nı özlemle anan romantik dünya görüşünün ardında trajik bir bakış da sezilebilir Sınai uygarlığın yıkıcı sonuçlarında insanlığın sınırlarını gören bu bakışta umuda yer yoktur Birinci Dünya Savaşı nın Auschwitz in ve Hiroşima nın başlıca duraklarını oluşturduğu modern barbarlık çağını kötümserlikle karşılar Tolkien Kefaret beklentisi kurtarıcının gökten ineceği uzak bir geleceğe yönelmiştir Fakat İngiliz profesörün çaresiz bekleyişi sırasında kaleme aldığı ünlü eseri kötümserliklerini iyimser bir iradeyle bileştiren 60 lı yılların isyankâr gençliği için bir esin kaynağı haline gelecektir Hayal gücü iktidara ve Gerçekçi ol imkânsızı iste sloganlarının arasında Frodo yaşıyor Cumhurbaşkanı adayımız Gandalf ve Orta Dünya ya Hoşgeldiniz sesleri de yükselir Muhafazakâr ve dindar bir İngiliz in fantastik metninin tüketim toplumuna ve savaşa meydan okuyan bir kuşağın kitaplığında Tek Boyutlu İnsan ile Eros ve Uygarlık ın yanında yerini almasını nasıl açıklayabiliriz Onlar Minima Moralia nın öğütlediği gibi Batı uygarlığına karşı yöneltilmiş tutucu savları eleştirel aklın hizmetine sunmuşlardır img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

Tıpkı romantizmin ve ardından sürrealizmin yapmaya çalıştığı gibi Tolkien de büyüsü bozulan bir dünyayı yeni bir mit aracılığıyla yeniden büyülemek istemiştir Schlegel in deyimiyle hayal gücünün o güzel düzensizliğini devreye sokarak Tolkien kapitalist modernleşmenin doğurduğu hesapçı zihniyetle doğayı bir nesne olarak kavrayan anlayışla teknolojik ilerlemenin fetişleştirilmesiyle hesaplaşmıştır Fakat eserinin merkezinde yatan ve geçmişin Altın Çağı nı özlemle anan romantik dünya görüşünün ardında trajik bir bakış da sezilebilir Sınai uygarlığın yıkıcı sonuçlarında insanlığın sınırlarını gören bu bakışta umuda yer yoktur Birinci Dünya Savaşı nın Auschwitz in ve Hiroşima nın başlıca duraklarını oluşturduğu modern barbarlık çağını kötümserlikle karşılar Tolkien Kefaret beklentisi kurtarıcının gökten ineceği uzak bir geleceğe yönelmiştir Fakat İngiliz profesörün çaresiz bekleyişi sırasında kaleme aldığı ünlü eseri kötümserliklerini iyimser bir iradeyle bileştiren 60 lı yılların isyankâr gençliği için bir esin kaynağı haline gelecektir Hayal gücü iktidara ve Gerçekçi ol imkânsızı iste sloganlarının arasında Frodo yaşıyor Cumhurbaşkanı adayımız Gandalf ve Orta Dünya ya Hoşgeldiniz sesleri de yükselir Muhafazakâr ve dindar bir İngiliz in fantastik metninin tüketim toplumuna ve savaşa meydan okuyan bir kuşağın kitaplığında Tek Boyutlu İnsan ile Eros ve Uygarlık ın yanında yerini almasını nasıl açıklayabiliriz Onlar Minima Moralia nın öğütlediği gibi Batı uygarlığına karşı yöneltilmiş tutucu savları eleştirel aklın hizmetine sunmuşlardır