Siirtli Molla Halil in İsagocisi ve Tercümesi — Siirtli Molla Halil

Çoğu alim mantık ilminin öneminden dolayı yazdıkları eserlere İlmü l Mîzân Fenn i Mîzân Lisânü l Mîzân Mîzânü l Ukûl Mi yâru l İlm Miftâhu l Fünûn el Kistâsü l Müstakîm gibi adlar vermişlerdir Klasik sistem üzere eğitim veren medreselerde okunarak icazet verilen ilimlerden biri olan Mantık ilmi günümüz ders halkalarında kendisine zaman ayrılmıyor veya hiç okutulmuyor Oysa Mantık ölçülerine uyulduğunda zihni yanlış düşünceye düşmekten koruyan kişiye doğru düşünce ile yanlış düşünceyi birbirinden ayırt etme gücünü kazandıran bir ilimdir Yani mantık doğru ve tutarlı düşünmenin kurallarını gösteren bir ilimdir Bu doğru ve tutarlı düşünme ise bütün ilimler için gerekli olan temel bir metottur Bundan dolayı ilimlerin sınıflandırılmasında mantık en başta yer almış hatta ilimlerin ilmi sayılmıştır Tercümesini yaptığımız Molla Halil in r h bu Îsagocî adlı eseri metin olmanın üstünde adeta müstakil bir mantık kitabı gibidir Bu kitaba tam anlamıyla vâkıf olan kişinin Mantık ilminin hepsine vâkıf olabilecek bir donanıma sahip olacağı kanaatindeyiz Hemen hemen bütün mantık kaidelerine değinmiştir Biz de çoğu kuralların zikredilmeyen örneklerini Şerhu s Şemsiyye kitabından faydalanarak sizlerin bilgisine sunduk

Çoğu âlim mantık ilminin önemine inanarak yazdıkları eserlere çeşitli adlar vermiştir örneğin İlmü l Mîzân Fenn i Mîzân Lisânü l Mîzân Mîzânü l Ukûl Mi yâru l İlm Miftâhu l Fünûn el Kistâsü l Müstakîm gibi Günümüzde ise klasik sistemde eğitim veren medreselerde Mantık ilmi genellikle ihmal edilmekte veya hiç okutulmamaktadır Ancak Mantık doğru düşünce ile yanlış düşünceyi ayırt etme gücünü kazandıran ve zihni yanlış düşünceye düşmekten koruyan bir ilimdir Molla Halil in Îsagocî adlı eseri adeta müstakil bir mantık kitabı niteliğindedir Bu kitabı tam anlamıyla kavrayan birisi Mantık ilminin genel prensiplerine hakim olacaktır

Çoğu alim mantık ilminin öneminden dolayı yazdıkları eserlere İlmü l Mîzân Fenn i Mîzân Lisânü l Mîzân Mîzânü l Ukûl Mi yâru l İlm Miftâhu l Fünûn el Kistâsü l Müstakîm gibi adlar vermişlerdir Klasik sistem üzere eğitim veren medreselerde okunarak icazet verilen ilimlerden biri olan Mantık ilmi günümüz ders halkalarında kendisine zaman ayrılmıyor veya hiç okutulmuyor Oysa Mantık ölçülerine uyulduğunda zihni yanlış düşünceye düşmekten koruyan kişiye doğru düşünce ile yanlış düşünceyi birbirindenayırt etme gücünü kazandıran bir ilimdir Yani mantık doğru ve tutarlı düşünmenin kurallarını gösteren bir ilimdir Bu doğru ve tutarlı düşünme ise bütün ilimler için gerekli olan temel bir metottur Bundan dolayı ilimlerin sınıflandırılmasında mantık en başta yer almış hatta ilimlerin ilmi sayılmıştır Tercümesini yaptığımız Molla Halil in r h bu Îsagocî adlı eseri metin olmanın üstünde adeta müstakil bir mantık kitabı gibidir Bu kitaba tam anlamıyla vâkıf olan kişinin Mantık ilminin hepsine vâkıf olabilecek bir donanıma sahip olacağı kanaatindeyiz Hemen hemen bütün mantık kaidelerine değinmiştir Biz de çoğu kuralların zikredilmeyen örneklerini Şerhu s Şemsiyye kitabından faydalanarak sizlerin bilgisine sunduk