Siyasi Kültürümüzde Zulüm ve İşkence — Taner Akçam

Osmanlı da devlet toplum ilişkisi tarihinin işkence ve zulmü meşrulaştıran mirasıyla uğraşan Akçam toplu millî kıyımların sürgünlerin ayrıca devlet aygıtının modernleşmesinin işkencenin doğallığını pekiştirdiğini saptıyor İşkencenin yasal çerçeveden bağımsız olarak meşru sayılması zulüm dozunun konjonktüre yönetenlerin durumuna göre değişmesinin doğal kabul edilmesi bu siyasal ve kültürel alışkanlığın uzantıları

Şiddet ve zor kullanımını işkenceyi kayıtsız şartsız reddeden bir siyasî toplumsal kültür geliştiremediğimiz ortada Kendini sağda veya solda tanımlayanlarımızın büyük çoğunluğu işkenceye varan zor kullanımını belli gerekçelerle meşru görebiliyor Bu ülke insanlarının yaklaşık yüz yıldır yaşadığı trajik tarih Cumhuriyet e demokrasi ye geçişler yeniden geçişler bu zihniyeti sorgulamayı sağlayacak bir atmosfer aratmaya yetmedi Her dönemde özellikle demokrasi nin kesintiye uğradığı zamanlarda hep bir öncekinden daha yaygın ve şiddetli uygulanan işkenceye karşı niçin etkin bir toplumsal tepki ve ciddi bir hesaplaşma hamlesi yaratılamıyor Bunun nedeni sadece korku mu Neden tarihimizde yaşanmış onca katliamın katledilenler açısından yapılmış araştırmaları bizi bunca rahatsız ediyor Neden örneğin Türk Müslüman olmayan azınlıkların yaşadığı tehcir ve kitlesel cinayetleri bir de onların ağzından dinlemeye tahammül dahi edemiyoruz Aradan onyıllar geçse bile bu tür olaylar niçin yalnız resmî açıklamalarla örtülmüş tabular olarak kalıyor Bu ve benzeri sorular toplumsal kimliğimizin ve ruh halimizin belirleyici çizgileriyle ilişkilidir Elinizdeki kitap bu çizgilerin üzerine giderek açmamız gereken bir tartışmaya ve iç hesaplaşmaya çağrı amacı taşıyor Zulmün işkencenin ve şiddet kullanımının tarihimizdeki kaynaklarına bu amaçla ve hem titizlik hem de cesaretle eğiliyor Dolayısıyla aynı zamanda gayrıresmî tarihimiz için önemli bir kaynak niteliği taşıyor