Soğuk Cennetin Çocukları — Eşref Özoltulular

Soğuk Cennetin Çocukları Birinci Dünya Savaşı nın başlamasıyla harekât merkezi haline gelen Erzurum da gençler silahaltına alındığından geride yaşlı insanlar kadınlar ve çocuklardan başka kimse kalmamıştır Savaş bölgesinde açlığa soğuğa ve yokluğa karşı mücadele eden insanların çilesine şehrin Rusların ve Ermeni çetecilerin eline geçmesiyle birlikte can mal ve namus kaygısı da eklenir Bolşevizmin ilan edilmesiyle birlikte çekilen Rus askerlerinin yerine Ermeni çetecilerin yerleşmesi ise şehirde şiddetin dozunun daha da artmasına ve emsali görülmemiş katliam tecavüz ve yağmaların başlamasına neden olur Başlarında bölgeyi Türklerden arındırmak isteyen General Antranik in bulunduğu Ermeni çetecilere karşı şehir halkı örgütlenir ve direnişe geçer Direnişçilerin içinde Azeriler ile mahallelinin sahiplendiği işkenceye uğramış sağır ve dilsiz biri olan Agâh isimli meçhul asker de vardır Soğuk Cennetin Çocukları Ermeni komitacıların Doğu Anadolu Bölgesi nde yaptığı kıyımın ve işgal altındaki bir şehrin gerçek olaylara dayanan hüzünlü ve destansı direnişinin öyküsüdür

Garin adı verdikleri Erzurum bölgesi Ermeniler için çok önemliydi Erzurum hedef illerindendi Seferberlik ilanından sonra Erzurum savaş bölgesi olmuştu Ermenilerin önemli bir kısmı silahları ile Rus Ordusu na katılmıştı Rus hükümeti kendine sığınan Ermenileri silahlandırarak dontarak özel çeteler oluşturup müslüman halkın üzerine göndermiş kendi ordularına yardımcı olarak kullanmışlardı Türk Ordusu nun Erzurum2u kurtardığı 12 mart 1918 yılına kadar Ermeni mezalimi Erzurum da sürmüştü Erzurum un işgal yılları ile ilgili kaynaklar sınırlıdır Edebiyata yansıması olmamıştır Eşref Özotlular yakın çevresindeki birinci ve ikinci kuşak görgü tanıklarından derlemeler yaptı Kantarcızade Mustafa Bey ve Yarbay Twerdo Kheflo nun anılarından elliye yakın konuyla ilgili kitaptan istifade ederek dönemi ve şehrin ileri gelenlerinin romanını yazdı