Soğuk Savaş Döneminde Türk Dış Politikası

Bu çalışmada 1945 1991 yani birçoklarınca uluslararası sistemin Siyah ve Beyaz olarak ikiye ayrıldığı düşünülen Soğuk Savaş dönemindeki Türk dış politikası analiz edilmekte irdelenmektedir Blok lideri nükleer süper güçler olarak Amerika Birleşik Devletleri ve Sovyetler Birliği nin belirlediği bu iki kutuplu sistem döneminde Türkiye nin dış politikasının çoğu zaman sistemik etkilere oldukça açık bir özellik taşıdığı söylenebilir Nitekim 1945 1965 ve 1980 1991 sıkı iki kutuplu sistem dönemlerinde biraz daha ağırlıklı olmak üzere dönem içerisindeki Türk dış politikasının oluşumunda dış faktörlerin iç faktörlere göre biraz daha belirleyici olduklarından sözedilebilir Bir başka deyişle bu dönemlerdeki Türk dış politikasının Waltzcu yani sistemik yapısalcı bir açıklayıcı analiz modeline oldukça uygun düştüğü söylenebilir Öte yandan 1965 öncesi dönemdeki özellikle de 1950 li yıllardaki Türk dış politikası yapımında ülkenin ulusal çıkarları ile blok çıkarlarının hemen hemen tamamen benzer hatta özdeş olduğu yönünde bir kanı belirleyici olmuştur Soğuk Savaş dönemindeki bu anlayış ancak Johnson Mektubu olayının ardından 1965 1980 döneminde nispeten farklı bir biçimde değerlendirilmeye başlanmış böylece çok yönlü dış politika çok boyutlu dış politika söylemi belki bir süre için olsa da yaygınlık kazanmıştır