Sorulu Cevaplı İzhar Mefhumu — M İsa Akyazılı

Arapça Arap halklarının İslam şeriatının müstakil temel kaynakları olan Kitab ve Sünnet in ve namaz gibi önemli bir ibadetin lisanı olması yanında bu lisan ile telif edilmiş olan tüm dini tarihi ve kültürel ilmi kaynakların da lisanı olması hasebiyle külliyyen tüm İslam dininin yazım ve talim lisanı olmak gibi bir ayrıcalığa haiz olmuştur Nitekim bu lisan kuvvetlice tahsil edilmeden İslamî ilimlerin İslam kültür ve medeniyetinin yazılı kaynaklarına ulaşabilmek asla mümkün değildir Bu sebeple Arapçaya dair oluşturulan alet ve edebiyat ilimleri dahi birer İslamî ilim kabul edilmekte ve dini ilimlerin okutulduğu medreselerde öncelenerek büyük bir itina ile üzerlerine durulmaktadır Bu ilimlerin tarihi boyunca Nahiv ilmi merkezli çeşitli düşünce ve nakil mezhepleri talim ve tedsisatları hususunda çeşitli medrese ve ekolleri oluşmuştur Bu Medreselerin en bilinenleri İbn i Malik İbn i Hişam ve Suyutî gibi âlimlerin riyaset ettikleri İbn i Malik medresesi ile Cürcânî İbn i Hâcib ve Birgivî gibi âlimlerin öncülük ettikleri Cürcânî Medresesi dir Her mezhep ve ekolün Arapçanın anlaşılmasındaki gücü ve yeteneği artıran ve diğerini tamamlayan farklı hususiyet ve avantajları bulunmaktadır Cürcânî medresesinde önemli eser bırakan müteahhir âlimlerin meşhurlarından birisi de İmam ı Birgivî Hazretleridir Bu zat âlimlerin çokça önemseyerek okuyup okutup üzerlerine şerh haşiye yazma yarışına giriştikleri Nahiv ilmi alanındaki Avâmil العوامل ve İzhar الإظهار adlı iki şahane eserin müellifidir İlkini müptediler için bir ilme giriş kitabı olarak telif etmiş ikincisiniyse ilkinin bir açılımı mesabesinde yazmıştır Ezberlerinde kolaylık sağlanması için her iki kitabı da Nahiv ilminin yalnızca ana temalarını kapsayacak nitelikte veciz ve müfit birer teknik metin kitabı olarak telif etmiştir Bu tür kitaplar birçok faydaları yanında yapı ve özellikleri gereği öğretim ve hazımları için dikkatli izah geniş açıklama ve çokça şerhe ihtiyaç duyarlar Bu noktadan hareketle İzharu l esrâr kısa adıyla İzhar adlı eserin SORULU CEVAPLI MEFHÛMU nu yazmak gibi bir hizmeti lüzumlu görüp üstlendik bu naçiz çalışmamızla kitabın ve Nahiv ilminin anlaşılmasına bir nebze de olsa katkı sağlamayı hedefledik Lüzumlu gördüğümüz yerlerde dip notlar ile ilaveler yapma ve bazı kelime ve kavramları açıklama yoluna gittik Eserimizden soruları çıkartıldığında kalan kısmın adeta kitabın bir tercemesi gibi olduğu görülecektir Gayret bizden muvaffakiyet yüce Rabbimizdendir