Sosyalizmin Definesini Aramak

Giderek daha müreffeh bir toplum yarattığı iddia edilen kapitalizm üzerinde yaşanacak bir dünya bırakmama yönünde hızla adım atıyor Hava ve su kirliliğinin ormanların ve doğal kaynakların tahribinde son elli yılda yaşanan kadar büyük bir felakete rastlandı mı Tabii gelişen kapitalizm bu konuda da duyarlı ve bilinçli bir kültür yaratıyor artık çevrecilik var ama kapitalizm koşullarında çevrecilik çevreyi kirletmeyen deterjanların plastik şişelerde pazarlanmasına ozon tabakasını delen spreylerin başka ülkelere ihraç edilmesine sigara fabrikalarının az gelişmiş ülkelere taşınmasına kimyasal atıkların uzak bölgelere satılmasına vb yol açıyor Çevrecilik kapitalizmin koşullarında giderek yeni pazarlama ve reklam kampanyalarının temaları haline geliyor

Tarihsel kültürel ve toplumsal mirasın artık birer kalıntıveya çerçöp gibi görünen parçalarından ezilenlerinunutulmaya yüz tutmuş ya da hiç gün yüzüne çıkma şansıbulamamış imkânlarından sosyalist bir geleceğe dair gömüarayışından taviz vermeyen Kıvılcımlı da tıpkı Bloch gibiserbest bir arama tarama faaliyetine girişmiş veenternasyonal sosyalist teoriyi bulunduğu coğrafya vetarihsel mirasla birleştirerek ona yenilikçi bir katkı vermeçabasında olmuştur Sosyalizmin Definesini Aramak dünyada ve Türkiye desosyalizmin iki sıra dışı hatta kimilerince sapkın sayılandüşünürünün yollarını kavuşturuyor Ernst Bloch ve Dr Hikmet Kıvılcımlı Farkı coğrafyalarda farklı şartlardayetişmiş ve yaşamış iki düşünür bir noktada ortaktırlar Dinde geçmiş tarihsel tecrübelerde geleneklerde ve kadimanlatılarda kazı yaparak sosyal devrimin sosyalizminderin köklerini ararlar Barış Aydın Bloch un ve Kıvılcımlı nın düşünce dünyalarınıortaklıkları ve farklarıyla analiz ediyor bu kitapta Bir temelortaklık ve büyük bir aşk ve şevk kaynağı olarak İnsanınkolektif eylemine duyulan inanç süzülüyor o analizden Sosyalist düşüncenin yerli ile evrensel i kaynaştırmagücüne örnek bir çalışma

Yalnızca 4 Enternasyonal in ana kuramcısı olarak değil 20 yy ın ikinci yarısının büyük Marksist iktisatçılarından biri olarak da tanınıyordu eserlerine ulaşan kesim Lev Troçki nin kurduğu hareketin saflarına veya iktisatçılar camiasının çok ötesine taşıyordu Paris ten Sao Paoulo ya Berlin den New York a ve Moskova dan Mexico City ye dek uzanan bu yaygın cazibe ilgi ve sempatinin sayısız sebebi vardır Bunlardan biri hiç kuşkusuz onun yazılarında devrimci hümanist boyuttu Micahel Löwy Soyu gittikçe tehlikeye giren bir türe aitti militan Marksizm kuramcıları Akademik çevrelerden zorunlu bir saygı görecek kadar akademik bilimsel araştırma ölçütlerini getiren bir entelektüel çalışma gövdesi ile devrimci önder olarak yorulmak bilmez bir faaliyeti birleştirebilen o sosyalist hareket tarihindeki az sayıdaki erkek ve kadından biriydi Gilbert Achcar Belki de modern işçi hareketinin kültürel geleneğinin son büyük simalarından biriydi Aydınlanma Çağı nın mirası ile yeni doğan sosyalist hareketin kavşağında yüzyılın başında dünya ya geldi Mandelin teorik eseri canlı ve yaratıcı bir hareketin kozmopolitik ve çoğul ifadeleriyle bir hafıza bağı ve bir birleştirme çizgisi teşkil etmektedir Daniel Bensaid

Sosyalizmin Yeni Yolu Sadun Aren in 1980 1997 döneminde çeşitli dergilerde yayınlanmış makalelerinden kendisiyle yapılan söyleşilerden oluşuyor Daha önce yayınlanmış olan Bir Dönemden Yazılar 1980 1988 ve Sosyalizmin Yeni Yolu Üzerine adlı iki kitabın gözden geçirilerek birleştirilmesiyle oluşan bu eser Türkiye ve dünya kamuoyunun ilgisini çeken tartışmalara yeni bir sosyalizm yorumuyla yaklaşıyor 24 Ocak Kararları 12 Eylül darbesi ANAP iktidarı seçim sisteminin demokratik siyasal yaşamı engelleyen hükümleri Türk Ceza Yasası nın 141 142 maddeleri Siyasi Partiler Yasası nın antidemokratik kurgusu ekonominin genel görünümü ve tüm bu gelişmelerin emekçi sınıflara etkisi yazarın dikkat çektiği konular arasında yer alıyor Aren ayrıca Türkiye ve dünya sosyalist hareketindeki yenileşme dalgasını bu dalganın reel sosyalizme olası etkilerini irdeliyor Sovyetler Birliği nin dağılmasının ardından tüm dünyada tek kutuplu düzenin egemen hale gelmesinin yeni bir sosyalist stratejiyi gerekli kıldığına vurgu yapıyor Sosyalistleri iktidara gelmeden önce de emekçileri iş ortamının demokratikleşmesine katmaya çağırıyor Yerelleşmeyi önemseyen önce özgürlük mü yoksa eşitlik mi ikilemine takılıp kalmayan demokrasiyi örgütlü çalışma yaşamına katılımdan başlatan eleştirelliğini koruyarak uluslararası örgütlerden uzak durmamayı savunan sömürü ve eşitsizlik kavramlarını yeniden tanımlamayı öneren küreselleşmeyi tamamen olumsuzlamayan ve anlamaya çalışan yeni bir sosyalizm Eser bu anlamda geçmiş dönemlerin sosyalizm eleştirisini yapmakla kalmıyor küreselleşme olgusunu da hesaba katan algısıyla umudun tükenmediğini vurguluyor Sosyalizmin Yeni Yolu Türkiye deki yeni sağ politikalarla ve sosyalist hareketle hesaplaşma 80 sonrasında tıkanan sola yeni bir pencere açma çabası