Soybağının Tespitine Yönelik Tıbbi Araştırmalar ve İncelemeler Bakımından Rıza — Mustafa Aytunç Özen

İÇİNDEKİLER Önsöz III İçindekiler V Kısaltmalar IX Giriş 1 BİRİNCİ BÖLÜM SOYBAĞI KAVRAMI SOYBAĞININ ÇEŞİTLERİ VE KURULMASI I SOYBAĞI KAVRAMI VE ÇEŞİTLERİ 5 A Genel Olarak 5 B Hısımlık ve Soybağı İlişkisi 7 C Soybağı Hukukunda TMK nin Getirdiği Yenilikler 8 D EMK Döneminde Geçerli Olan Sahih Nesep ve Sahih Olmayan Nesep Kavramı 15 1 Doğal Soybağı Hukuki Soybağı Kavramı 17 a Doğal Soybağı 19 b Hukuki Soybağı 20 2 Gerçek Soybağı Yapay Soybağı Kavramı 25 a Gerçek Soybağı 25 b Yapay Soybağı 25 II SOYBAĞININ KURULMASI 26 A Genel Olarak 26 B Soybağının Çocuk ile Ana Arasında Kurulması 28 C Soybağının Çocuk ile Baba Arasında Kurulması 31 1 Soybağının Ana ile Evlilik Yoluyla Kurulması 31 2 Tanıma 33 3 Babalık Davası 36 4 Soybağının Evlat Edinme Yolu ile Kurulmasi 40 İKİNCİ BÖLÜM SOYBAĞI İNCELEMELERİ VE TIBBİ ARAŞTIRMA METOTLARI I SOYBAĞI DAVALARINDA BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ 43 A Genel Olarak 43 B Bilirkişi İncelemesi 44 1 Soybağı Davaları Açısından Bilirkişi İncelemesi 50 2 Bilirkişi İncelemelerinin Soybağı Davalarına Etkisi 52 II SOYBAĞINI ARAŞTIRMA METOTLARI 53 A Kan Gruplarının İncelenmesi Metodu 53 B Antropobiyolojik Ve Kalıtımsal İnceleme Metodu 58 C DNA Analizi Yoluyla İnceleme Metodu 60 1 DNA Hakkında Genel Bilgiler 60 2 DNA Analizinin Gelişimi 62 3 Adli Bilimlerde DNA Analizi 63 4 Soybağı Davalarında DNA Analizi 64 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM SOYBAĞININ TESPİTİ BAKIMINDAN TIBBİ MÜDAHALE KAVRAMI TIBBİ MÜDAHALEDE RIZA VE BEYANIN HUKUKA UYGUNLUK KOŞULLARI I TIBBİ MÜDAHALE 69 A Genel Olarak 69 B Tıbbi Müdahale Kavramı 70 C Tıbbi Müdahalenin Unsurları ve Hukuka Uygunluk Koşulları 72 1 Amaç ve Zorunluluk 73 2 Bilimsel Değişim ve Gelişmelere Uyumlu Olması 74 3 Yetkili Ve Görevli Kişilerce Yapılması 75 4 Müdahaleyi Gerçekleştirecek Olan Kişide Faaliyete Engel Bir Durum Bulunmaması 76 5 Rıza Veya Varsayılan Rızanın Bulunması 76 6 Hukuki Bir Nedene Dayanması 78 7 Hukuka ve Ahlaka Aykırılık Teşkil Etmemesi 81 8 Ceza Normları Bakımından Suç Teşkil Etmemesi 82 II SOYBAĞI TESPİTİNİN HUKUKA AYKIRILIĞI VE SOYBAĞI TESPİTİNDE RIZA 84 A Soybağı Tespitinin Hukuka Aykırılığı 84 1 Genel Olarak 84 2 Kişilik Hakları Bakımından 85 3 Hukuka Aykırılığın Giderilmesi 88 B Soybağı Tespitinde Rıza 89 1 Genel Olarak 89 2 Rıza Kavramı 91 3 Rızanın Hukuki Niteliği 94 4 Rızanın Konusu 96 5 Rızanın Kapsami 97 6 Rızanın Şekli 98 C Rızanın Hukuka Uygunluk Şartları 104 1 Genel Olarak 104 2 Soybağı İncelenecek Kişinin Ehil Olmasi 106 a Tam Ehliyetlilerde Rıza 108 b Sınırlı Ehliyetlilerde Riza 110 c Sınırlı Ehliyetsizlerde Rıza 111 aa Ayırt Etme Gücüne Sahip Olan Sınırlı Ehliyetsizler 112 i Yasal Temsilcinin Rızasının Yanında Sınırlı Ehliyetsizin Görüşüne Başvurulması 115 ii Yasal Temsilcinin ve Sınırlı Ehliyetsizin Rızasının Birlikte Aranması 117 iii Sınırlı Ehliyetsizin Rızasının Tek Başına Yeterli Olması 119 iv Sınırlı Ehliyetsizin Belirli Bir Yaş Sınırına Ulaşması 123 ba Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmayan Sınırlı Ehliyetsizler 126 d Tam Ehliyetsizlerde Rıza 127 3 Rızanın Hukuka ve Ahlak Kurallarına Uygun Olması 133 a Genel Olarak 133 b Emredici Hukuk Kurallarına Aykırılık 135 c Genel Ahlaka Aykırılık 135 d Kişilik Haklarına Aykırılık 137 4 Rızanın Serbest İradeye ve Aydınlatmaya Dayalı Olarak Açıklanması 142 a Rıza İradesinin Sağlıklı Olması 142 aa Yanılma Hata 143 ba Aldatma Hile 144 ca Korkutma İkrah 145 b Rızanın Aydınlatma Neticesinde Verilmesi 146 5 Soybağı İncelemesini Yapacak Kişinin Yetkili Olması 152 D Rızanın Aranmadığı Durumlar 153 1 Genel Olarak 153 2 Üstün Nitelikte Özel Yararın Bulunması 154 3 Kanunun Verdiği Yetkinin Kullanılması 158 III CMK NIN 75 VE 80 MADDELERI ARASINDA DÜZENLENEN BEDEN MUAYENESI VÜCUTTAN ÖRNEK ALIMI VE MOLEKÜLER GENETIK İNCELEMELER BAKIMINDAN RIZA 161 A Genel Olarak 161 B İlgili Düzenle