Strata İlişkisel Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 21 Şubat 2026 — Kolektif

Şiirden Dergisi 30 sayısıyla 5 yılını bitiriyor Bu sayı bir muhasebe yapmamızı da zorunlu kıldı Dergide sürekli yazan yazarlarımız dışında şiir sorunları üstüne yaptığımız Dosya lar bu muhasebeyi gösterir asıl gösterge olmalıydı Dergiyi çıkarırken amaç belirtmedik Yani bir manifestomuz olmadı çağımızda manifestoların çok da anlamlı olmadığını düşündük Ama bu dergi çıkarırken bir stratejimizin olmadığı bu hedefe ulaşmak için planımızın olmadığı anlamına gelmez Biz sadece pratiği temel aldık ve ne yap mamız gerekirse ona odaklandık O da ülkemizde çok zayıf olan şiir teorisi konusunda günlük olanın tuzağına hatta güncel olanın ardına düşmeden temel sorunları işleyerek bu zaafı elimizden geldiğince gidermekti 87 ve 88 sayfalarda ilk sayıdan 30 sayıya değin yalnızca açtığımız dosyaları ve dosya konusunda yazı yazanların bir listesini verdik Böylece muhasebemizi yapma olanağını bulduk ve bunu okuyucularımızla paylaşıyoruz Amacımız doğrultusunda hiç sapmadan tutarlı bir biçimde ilerlediğimizi görmek bizi elbette sevindirdi Aynı politikaya devam edeceğiz Geçen sayımızda Gökçenur Ç nin soy adını alışkanlıktan dolayı yanlış yazmışız 30 sayıyla iki yenilik yaptık İlki Müesser Yeniay Özgün Ergen ve Anıl Cihan ın sürekli yer aldıkları Şiir Belleği köşesini dosya haline getirdik Bu dosyada şairler ve şiir konuları ele alınacak Böylece dergide her sayıda iki dosya yapılacak Bu ay dosya konusu Metin Cengiz in olması ise bu dosyanın bir gereği İkinci yeniliğimiz ise Celal Soycan bu sayıdan başlayarak Sokak Yazıları başlığı altında her sayı bir konuyu ele alacak Bu sayının 1 dosya konusu Türk Şiirinin Dışardaki Görüntüsü Gelecek 1 dosya konumuz ise Modern Dünyada Şiirin İşlevi

15 sayımızla birlikte iki yılı geride bıraktık Özellikle son dönemde yayımladığımız eleştiri yazılarıyla bir kez daha göldük ki Şiir ortamımız çağdaş nesnel dizgeli kültürel donanımı ve metinlerarası dolayımı sağlam bir eleştiriyi kabullenecek bir demokratik kültürü içselleştirebilmiş değil Nesnesini edebiyatın ölçüleri ve gerekleriyle çözerek anlamaya çalışan vardığı yargılan nesnesinde işaret edebilen ve sonuçta yazarın da okurun da eleştiri kurununum da yaralanabileceği bir eleştiriden niçin rahatsızlık duyulur Ülkemizdeki gündelik politik atmosferden genel politik tavır alışlara kadar sinmiş gergin militer öfkeli seyircilere oynayan kıyıcı bir dil elbette öteki toplumsal süreçleri de etkiliyor toplumun her kesimi zaten böyle iletişiyor Belki edebiyatın ve özellikle de şiirin buna karşı dilsel zihinsel ve etik bir imkân sunduğu söylenebilir ama gözlenen o değil Sevgili Özdemir İnce nin söyleyişiyle sahte para hep ve hâlâ dolaşımda İmaj kaygısı ve dayanışma kültürü şiir ortamında da eleştirel vicdanı ve aklı köreltebiliyor Dergimiz bu ve benzeri olguların farkında bir yükümlülükle yayımladığı eleştiri yazılarım elbette sürdürecektir ama dipte zonklayan kötücül nabzı da işaret etmek gerekiyor Bu sayıda da çoğu bilindik şeyler üzerinden yeterince anlaşılmadığım sandığımız sorunları konuşmayı sürdürüyoruz Ontolojik Açıdan Şair ve Şiir dosyasında Celâl Soycan ın ve Metin Cengiz in yazılan var Yücel Kayıran m Felsefi Şiir kitabında kapsamlı biçimde tartışmaya açtığı ve incelediği Ontik Şiir Epistemik Şiir ayrımına da bir ucundan bitişen Metin Cengiz in Felsefe ve Şiir kitabında şiirin felsefeyle bilgibilimsel ve söylemsel geçhgenliği sorunuyla bakışımlı bu başlık altında yazılan gelecek sayımızda da sürdüreceğiz Başka kitaplarda ve delgilerde de konuya ilişkin daha önce yayımlanmış kıymetli yazılar var İlgilisi bütün bu çalışmalara gerekli ilgiyi gösterdiğinde yararlı bir kuramsal bütüne ulaşmış olacaktır Metin Cengiz Şiir Kitapları Arasında adlı bölümde İsmet Özel şiirine ilişkin yazıyor Ahmet Ada Şükrü Erbaş ın şimdilik kaydıyla son şiir kitabım lirizm ve modem şiir bağlamlarında değerlendiriyor Edebiyat Dünyamızdan köşesindeki yazılar edebiyat dünyamıza eleştirel bakmaya devam ediyor eleştirinin hayatımızda edeple ilgili konularda etkin olması doğrultusunda çabasını sürdürüyor Volkan Hacıoğlu Tuğrul Tanyol un şiir dünyasını değerlendiriyor Mehmet Gökyayla ve Onur Akyıl genç şairleri değerlendirmeye devam ediyorlar Duygu Kankaytsın bu sayıda Sennur Sezer şiirinde kadın dünyasına merceği tutuyor Şairlerimiz şiirleriyle yerlerim alıyorlar Gelecek sayımızın soruşturma konusu yine Ontolojik Açıdan Şair ve Şiiri

Teklif varoluşumuza temel teşkil eden temalarla ilgili sorgulama sürecini bu kez usûl temasıyla sürdürüyor Teklif her seferinde olduğu gibi klasik hükmündeki kitapların tanıtımları muhtelif alıntılar ve uzmanlarca kaleme alınan makalelerle geçmişten günümüze usûl sorununu ele alan farklı yaklaşımlara bütünlüklü bir bakış getirmeye çalışıyor Teklif kontrole vesile olan verileri tahakkümü pekiştiren teknolojileri üreten usûllerin makbul olduğu asılların unutulduğu tekniğin öne çıktığı dolaşıma kolayca girebilen sözlerin doğru kabul edildiği zarfın mazrufa öncelikli görülmeye başlandığı bir dönemde herkesi usûl üzerine yeniden tefekkür etmeye davet ediyor Teklif usûl üzerine geniş kapsamlı bir tartışmayı bu sayıya kadar ele alınan tüm temalarla irtibatlı olarak tartışmaya açıyor

Teklif 2100 yılında du nya nu fusunun 11 milyara ulas acag ının du s u nu ldu g u her bir bireyin yemeyi ic meyi barınmayı gu vende hissetmeyi iletis im kurmayı kendisini gelis tirmeyi istedig i ancak kaynakların tu m bu talepleri kars ılamakta yeterli olup olamayacag ı konusunda s u phelerin belirdig i viru slerin tohumların bitkilerin hayvanların ve insanların genetig i ile oynayabilmenin mu mku n hale geldig i biyolojik bir teknoloji devriminin es ig inde oldug umuzun yu ksek sesle ifade edildig i yapay zeka teknolojilerinin daha o nce sadece insanların yapabildig i du s u nu len pek c ok is levi u stlenme yoluna girdig i devletlerin dev s irketlerin izleme yo nlendirme ve kontrol arac larını sınırsızca kullanabilme olanag ına evrildig i iletis im teknolojilerinin bir yandan herkesin her tu rlu malumata ulas abilmesine imkan verdig i bir dig er yandan da malumat kirlilig inin zirve yaptıg ı bir do nemde herkesi teknoloji u zerine yeniden tefekku r etmeye davet ediyor

Teklif varoluşumuza temel teşkil eden temalarla ilgili sorgulama sürecini bu kez tahkik temasıyla sürdürüyor Teklif her seferinde olduğu gibi klasik hükmündeki kitapların tanıtımları muhtelif alıntılar ve uzmanlarca kaleme alınan makalelerle geçmişten günümüze tahkik temasını ele alan farklı yaklaşımlara bütünlüklü bir bakış getirmeye çalışıyor Teklif son yüzyıllara damga vuran son tahkik çabalarının sonuçlarının alındığı ama bu sonuçların insanlığı artık tatmin etmediği bir dönemde hakikat sonrası benzeri ifadelerle arayış ve tartışma zemininin ortadan kalmaya yüz tuttuğu bir zamanda teknolojinin büyük ilerlemeler elde ettiği lakin zulmün de tavan yaptığı günlerde herkesi tahkik üzerine yeniden tefekkür etmeye davet ediyor

Teklif varoluşumuza temel teşkil eden temalarla ilgili sorgulama sürecini bu kez tahkik temasıyla sürdürüyor Teklif her seferinde olduğu gibi klasik hükmündeki kitapların tanıtımları muhtelif alıntılar ve uzmanlarca kaleme alınan makalelerle geçmişten günümüze tahkik temasını ele alan farklı yaklaşımlara bütünlüklü bir bakış getirmeye çalışıyor Teklif son yüzyıllara damga vuran son tahkik çabalarının sonuçlarının alındığı ama bu sonuçların insanlığı artık tatmin etmediği bir dönemde hakikat sonrası benzeri ifadelerle arayış ve tartışma zemininin ortadan kalmaya yüz tuttuğu bir zamanda teknolojinin büyük ilerlemeler elde ettiği lakin zulmün de tavan yaptığı günlerde herkesi tahkik üzerine yeniden tefekkür etmeye davet ediyor

Teklif varoluşumuza temel teşkil eden temalarla ilgili sorgulama sürecini bu kez tahkik temasıyla sürdürüyor Teklif her seferinde olduğu gibi klasik hükmündeki kitapların tanıtımları muhtelif alıntılar ve uzmanlarca kaleme alınan makalelerle geçmişten günümüze tahkik temasını ele alan farklı yaklaşımlara bütünlüklü bir bakış getirmeye çalışıyor Teklif son yüzyıllara damga vuran son tahkik çabalarının sonuçlarının alındığı ama bu sonuçların insanlığı artık tatmin etmediği bir dönemde hakikat sonrası benzeri ifadelerle arayış ve tartışma zemininin ortadan kalmaya yüz tuttuğu bir zamanda teknolojinin büyük ilerlemeler elde ettiği lakin zulmün de tavan yaptığı günlerde herkesi tahkik üzerine yeniden tefekkür etmeye davet ediyor

Sonunda soru işareti olan her cümle gerçek bir soru içerir mi İnsanlığı ilgilendiren sorunların kapsamlı bir sınıflandırması yapılabilir mi İlgi odağı olan konu sorunun kendisi midir Dertlerin zorluklarına veya önemlerine göre hiyerarşileri var mıdır Sorunların kökeninde ne yer alır Sorunların köküne inmek nasıl bir usûlü gerektirir İnsanlığın her dönemde sormaktan kendini alamadığı ortak soruları var mıdır Bü yük sorunların üzerinde uzlaşılabilen ortak çözümleri bulunabilir mi Sorunlar nesnel midir Tutuma göre neyin sorun olduğu değişir mi Sorunu tanımlamak çözümün yarısı mıdır

Dosyamızdaki yazılar sosyal politikadan sinemaya alternatif aile biçimlerinden arazi mülkiyetinin aile olan bağına kadar birbirinden farklı can alıcı konuların peşine düşüyor Çünkü bizler için sosyal bilimlerin görevi verili olanı kabul etmek değil doğal ve kutsal olarak sunulanın tarihselliğini ve politikliğini açığa çıkarmaktır Bu özel sayıyla 2025 Aile Yılı nın yarattığı illüzyonu dağıtmayı ailenin hem bir tahakküm hem de bir imkân alanı olarak barındırdığı çelişkileri tartışmaya açmayı amaçlıyoruz Bu sayının aileyi iktidarların çizdiği sınırların ötesinde eşitlikçi özgürlükçü ve farklı yaşam pratiklerini kapsayan yeni bir tahayyülle düşünmek isteyen tüm okurlar için bir yol haritası olmasını diliyoruz Resmi tarihin aile güzellemelerine karşı bu çalışma eleştirel bir kayıt toplumsal hafıza için bir hatıra ve hepsinden önemlisi bilimsel bir itirazdır

Dosyamızdaki yazılar sosyal politikadan sinemaya alternatif aile biçimlerinden arazi mülkiyetinin aile olan bağına kadar birbirinden farklı can alıcı konuların peşine düşüyor Çünkü bizler için sosyal bilimlerin görevi verili olanı kabul etmek değil doğal ve kutsal olarak sunulanın tarihselliğini ve politikliğini açığa çıkarmaktır Bu özel sayıyla 2025 Aile Yılı nın yarattığı illüzyonu dağıtmayı ailenin hem bir tahakküm hem de bir imkân alanı olarak barındırdığı çelişkileri tartışmaya açmayı amaçlıyoruz Bu sayının aileyi iktidarların çizdiği sınırların ötesinde eşitlikçi özgürlükçü ve farklı yaşam pratiklerini kapsayan yeni bir tahayyülle düşünmek isteyen tüm okurlar için bir yol haritası olmasını diliyoruz Resmi tarihin aile güzellemelerine karşı bu çalışma eleştirel bir kayıt toplumsal hafıza için bir hatıra ve hepsinden önemlisi bilimsel bir itirazdır

Dosyamızdaki yazılar sosyal politikadan sinemaya alternatif aile biçimlerinden arazi mülkiyetinin aile olan bağına kadar birbirinden farklı can alıcı konuların peşine düşüyor Çünkü bizler için sosyal bilimlerin görevi verili olanı kabul etmek değil doğal ve kutsal olarak sunulanın tarihselliğini ve politikliğini açığa çıkarmaktır Bu özel sayıyla 2025 Aile Yılı nın yarattığı illüzyonu dağıtmayı ailenin hem bir tahakküm hem de bir imkân alanı olarak barındırdığı çelişkileri tartışmaya açmayı amaçlıyoruz Bu sayının aileyi iktidarların çizdiği sınırların ötesinde eşitlikçi özgürlükçü ve farklı yaşam pratiklerini kapsayan yeni bir tahayyülle düşünmek isteyen tüm okurlar için bir yol haritası olmasını diliyoruz Resmi tarihin aile güzellemelerine karşı bu çalışma eleştirel bir kayıt toplumsal hafıza için bir hatıra ve hepsinden önemlisi bilimsel bir itirazdır