Sultan Abdülhamit Devrinde İstanbul da Gördüklerim

II Abdülhamid in kızı Ayşe Sultan ın hatıralarının 1956 da Babam Sultan Hamid adıyla dönemin Hayat mecmuasında yayınlanmasına tepki gösteren Peyami Safa II Abdülhamid den kızıl sultan ve katil diye bahsederek Ayşe Sultan a susmasını ihtar eder ve hatıraların Türk Tarih Kurumu tarafından gözden geçirilmesini ister Bunun üzerine dönemin aydın ve yazarlarından Raif Ogan bir zamanlar aynı çatı altında çalıştığı dostu Peyami Safa ya saygı ve muhabbeti esirgememekle birlikte bu yazıya seyirci kalamayarak Sultan Abdülhamid ve Bugünkü Muarızları adıyla bir kitap yazar Peyami Safa ya bir cevap niteliğindeki bu kitaptan yola çıkan elinizdeki derleme Sultan Abdülhamid e yöneltilen eleştiriler üzerine yazılmış diğer önemli yazıları da içermektedir İlk bölümde Ogan II Abdülhamid in Peyami Safa nın iki yaşında kaybettiği babası İsmail Safa nın ve I Meşrutiyetin mimarı Midhat Paşa nın katili olmadığını delillerle açıklıyor Daha sonra da II Abdülhamid hakkında 1950 li yıllara kadar yapılan haksız suçlamalara tek tek cevap veriyor Ogan bir yandan da bize yapıcı ve adil eleştiri nasıl olur u da gösteriyor Eleştirirken hissî ve şahsî duygularıyla hareket etmiyor ve tezlerini tarihî gerçeklere dayandırıp delillendiriyor İftiralara Cevaplar kısa ve etkileyici bir manifesto niteliğinde Eserin sonunda kitabın yazılmasına sebep olan Peyami Safa nın Ayşe Hanım a Açık Mektup ile gelen eleştirilere cevap olarak yazdığı Hiçbirinizi Kırmak İstemezsem adlı gazete makaleleri yer alıyor Ayrıca yine aynı tartışma çerçevesinde dönemin önde gelen gazetecileri ve yazarları Abdurrahman Şeref Ahmed Refik İsmail Hami Danişmend Nihal Atsız Abdurrahman Şeref Lâç Refi Cevad Ulunay ve Şevket Rado tarafından kaleme alınmış oldukça ilginç sekiz makale de kitaba dâhil edildi Özellikle dönemin Hayat mecmuasını çıkaran Şevket Rado nun Peyami Safa nın makalesiyle başlayan tartışma süreci sonunda Ayşe Sultan ın hatıralarını yayımlamayı yukarıdan gelen bir emirle nasıl durdurmak zorunda kaldığını anlattığı makalesi mevzuyu tamamlayıcı nitelikte

Sultan II Abdülhamid şahsiyeti ve icraatları ile çok tartışılan bir hükümdar Bu çerçevede Ulu Hakan dan Kızıl Sultan a kadar uzanan bir yelpazede değerlendirilmekte Peki Abdülhamid bunlardan hangisi İşte bu kitap Abdülhamid in Hususi İradelerinden yola çıkarak padişahın karakter yapısını ve bu çerçevede İstanbul daki gündelik hayata dair görüşlerini yansıtmaktadır Kitapta yer alan belgeler okunduğunda imarethanelerde pişirilen çorbaların içindeki pirinç tanelerinin azlığından Terkos suyuna soda karıştırılmasına kadar her konudan haberdar olan ve bunlara çözüm arayan bir padişah ile karşı karşıya gelinecektir Bunun yanında bir taraftan basın üzerine şiddetli bir sansür uygularken diğer taraftan bir çok gazeteye devlet bütçesinden ödenek sağlayan bir Aldülhamid göreceğiz Ayrıca fakir ve muhtaçları sahiplenip onlara yardımcı olan temel gıda maddelerinin fiyatlarının yükselmesine de sürekli karşı çıkan bir anlayışı tespit edeceğiz