Sultan Abdülmecid ve Dönemi

Sultan II Abdülhamid 11 Şubat 1918 günü cenaze arabasının üzerinde Sultan II Mahmut türbesine doğru götürülürken bir millet ağlıyordu ardından İslam âleminin son şanlı sultanı son adil halifesi toprağa gömülürken göklerle birlikte ağlayan vicdanlar sızlıyordu Açtığı eğitim kurumları yaptırdığı hastaneler uzakları yakın yapan kara ve demir yolları onun bu dünyadaki mührü oldular Osmanlı Devleti nin şanlı tarihinin son döneminde adil ve büyük bir hükümdar yaşamış ve halkı için gece gündüz çalışmıştır İçeride ve dışarıda türlü türlü düşmanlara karşı ülkesini ve milletini muhafaza etmeye gayret göstermiş 76 yıllık ömrünün 33 yılını Âlem i İslam a hizmet ederek tamamlamıştır Sultan II Abdülhamid Han ı iyi anlamak devrini okuyabilmek tarihe tanıklık etmek ve en önemlisi tarafgirlikten uzak sadece gerçekleri öğrenmek istiyorsanız bu kitabı mutlaka okumalısınız

Kitapta Osmanlı Devletinin batıya açılan kapısı Tanzimat ın mimarlarından olan otuz birinci Osmanlı padişahı Sultan Abdülmecid in hayatı ve dönemindeki gelişmeler alanında uzman yazarların kaleminden anlatılmaktadır TBMM Genel Sekreterliği Milli Saraylar tarafından 18 19 Kasım 2011 tarihleri arasında yapılan Vefatının 150 Yılında Sultan Abdülmecid ve Dönemi 1823 1861 adlı uluslararası sempozyumdaki tebliğlerden yola çıkılarak hazırlanan bu kitap Abdülmecid in kişiliği ve hayır eserlerinin yanı sıra padişahlık yıllarında hukuk eğitim maliye politika idari teşkilat sanat mimari ve edebiyat alanlarındaki gelişmeleri ayrıntılı olarak incelemektedir Son dört Osmanlı Padişahının da babası olan Abdülmecid Han Fatih ten beri dört asır boyunca kullanılan Topkapı Sarayı nı terk edip Dolmabahçe Sarayı nı yaptırarak değişimi saraydan başlattı Abdülmecid döneminde ilk banka ilk kâğıt para ilk telgraf ilk tren ilk vapur işletmesi Şirket i Hayriye Batı üslûbunda ilk saray Dolmabahçe ilk opera ilk tiyatro ilk balo ilk devlet yıllığı ilk yurt gezisi gibi ilklerin yanında ilk dış borçlanma ilk ekonomik kriz ilk toplu protestolar gibi ilkler de yaşanmıştır Abdülmecid in en büyük eserlerinden biri olan Dolmabahçe Sarayı nın merkez bina olarak kullanıldığı TBMM Milli Sarayların ve İstanbul un tarihi değerlerini tanıtmayı kendisine görev edinen Kültür A Ş nin birlikte yayımladığı bu eser başta Milli Sarayların arşivi olmak üzere birçok arşivden temin edilen görsellerle desteklenerek kaynak kitap olma niteliğine kavuşuyo

Dün yaptığım bu yorum bugün beni biraz düşündürdü Şimdiye kadar sigara dumanları arasında düşünceyle geçen günlerimin bazı hatıralarını yazmaktaki ihmalime neredeyse pişman oldum ve üzüldüm Uzun bir hayat ve uzun bir hükümdarlık çağı geçirdim Hatıralarım yalnız benim değil biraz tarihin ve özellikle tarihindir Ah Beni edebiyata düşman sanır ve böyle gösterirlerdi Hayır Ben edebiyatın değil edepsizliğin edebiyatçıların değil edepsizlerin düşmanı idim Ben sayıp döktüğüm bu küçük hizmetlerimle iftihar etmeye de kendimde hak bulmuyorum çünkü hepsi vazifemdi Bugün üzgün ve pişman olarak görüyorum ve yaşarsam ileride kendi kalemimle enine boyuna itiraf edeceğim ki benim de birçok kusurlarım vardır Ben hangi şartlar içinde ve nasıl bir zamanda padişah oldum Bunu hatırlatmak isterim

Sultan Abdülhamid dönemini ilk ağızdan öğrendiğimiz kaynakların en önemlilerinden biri Tahsin Paşa nın yazdıklarıdır Tahsin Paşa uzun yıllar boyunca Sultan ın en yakınındaki isimdi haliyle Abdülhamid Han ın ve Devlet i Aliyye nin birçok sırrına vakıftı Kitapta Sultan ı eleştirdiği yazılar da olmakla beraber Abdülhamid Han ın şahsiyetini ve siyasetini teferruatıyla ve hakkıyla anlatmıştır Sultan ın hayatını ve Devlet i Aliyye nin son dönemini yazan tarihçilerimizin en fazla istifade ettiği kitap da Tahsin Paşa nın hatıralarıdır Selman Kayabaşı Payitaht Abdülhamid dizisi danışmanı Sultan Abdülhamid özel hayatında nasıl biriydi Sultan ın karakterini oluşturan olaylar nelerdi Çocukluğundan itibaren hangi safhalardan geçmişti Osmanlı Hanedanı içinde Abdülhamid Han ın sevdiği ve çekindiği isimler kimlerdi Yıldız Sarayı ile Dolmabahçe arasında süren görünmez mücadelenin sebebi neydi İngiltere Rusya Almanya ve Fransa nın imparatorluk üzerine kurdukları planlar nelerdi Ermeni komitacılar suikast için hangi hazırlıkları yapmışlardı Suikasttan sonra yakalanan isimler ifadelerinde ne anlattılar Afrika da ve Rumeli de yaşanan sıkıntılar karşısında Sultan Abdülhamid nasıl bir siyaset izledi Filistin de devlet kurmak isteyen Theodor Herzl ile Abdülhamid Han nasıl görüştü Sultan Abdülhamid in Sırdaşı Mabeyn Başkatibi Tahsin Paşa nın yazdığı Yıldız Sarayı Hatıraları nda

Bir tarafta Avrupa da eğitim gören bir kısım okumuşların istibdat devri dedikleri fakat istibdatçı Padişah diye eleştirdikleri Sultan II Abdülhamid tarafından af edilip yurda geri getirilen üstelik maaşa bağlanıp makam sahibi olan muhalifler bir tarafta kendisini devirip 5 nci Murad ı tahta çıkarmaya çalışan ve bu amaçla Yıldız Sarayı na baskın düzenleyen ihtilâlci Ali Suavi hadisesi ve birçok kötü gelişme zaten vehimli olan Abdülhamid i daha da vehme sürükleyen önemli olaylardır Meydana gelen olaylardan son derece etkilenen Sultan Abdülhamid çevresinde ki herkesten şüphe eder duruma gelir ve bu sebeple kontrol mekanizmasını daha iyi işler duruma getirmek için bizzat kendi emrine bağlı bir haber alma casusluk teşkilâtı kurar Bu teşkilâtın adı Cemiyet i Hafiye dir ve bu cemiyetin başına Türk düşmanı Arnavut Fehim Paşa getirilir Zamanla Sultan Abdülhamid in emriyle kurulan fakat Sultan ın vehimli yapısından ve otoritenin boşluğundan yararlanan Cemiyet i Hafiye nin başı Fehim Paşa ve avanesinin komploları ve jurnalleri sonrası yaşanan korkunç olaylar suikastlar ve cinayetler Sultan Abdülhamid i dahi şaşkına çevirir Öyle ki bu jurnaller yüzünden Müşir Deli Fuad Paşa Avnullah Efendi ve Padişaha sadık devlete büyük hizmetler yapmış vatan severlerin feci akıbetleri ülkede büyük şaşkınlık ve korku yaratır Adeta Sultan ın iradesi dışında başka bir güç ülkeyi yönetir duruma gelir Gerçekte azılı bir çeteci olan fakat sonraları derin devletin iş bitirici görevini üstlenen Balçıklı Ethem olayının içyüzü de Sultan Abdülhamid döneminin önemli olaylarından biridir Sultan İkinci Abdülhamid in çok uzun süren saltanat döneminin şimdiye kadar hiç temas edilmemiş işlenmemiş olaylarının konu edildiği kitap öyle sanıyoruz ki okuyanları şok edecektir