Sultan II Abdülhamid ve Diplomasi

Tarihe Osmanlı Devleti nin en tartışmalı sultanı olarak geçen Sultan II Abdülhamid son yıllarda onlarca yayın çıkmasına rağmen bu yayınlar Sultan ın siyasi hayatı ile sınırlı kalmıştır Neredeyse bütün siyasi hayatı didik didik edilmesine karşılık Sultan II Abdülhamid in ailesi ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmaması dikkat çekicidir Aynı durum hanedan ailesi için de geçerlidir Bu yüzden Sultan II Abdülhamid in Aile Albümü birçok açıdan bir ilki ortaya koymaktadır Osmanlı Devleti nin gelecekteki omurgasını oluşturacak Şehzade ve sultanlarını bu fotoğraflarda görmek mümkündür Hakan Yılmaz Kitap Büyük Dedem Sultan II Abdülhamid Harun Abdülkerim Osmanoğlu Abdülhamid ve Fotoğraf Gültekin Çizgen Görsel tarihin Tapusu Prof Dr Nurhan Atasoy Albümler Hakkında Şehzade ve Sultanlar Sultan II Abdülhamid in Soyağacı Yıldız Sarayı ndan Kesitler Albümler Osmanlı Sultanları Saray Fotoğrafçıları olarak bölümlere ayrılmıştır

Sultan II Abdülhamid in devri sadece Osmanlı Devleti nin çöküş dönemine değil tüm dünyada monarşilerin birer birer tarih sahnesinden çekildiği yüzyıla denk gelmektedir Sultan II Adülhamid in dönemi bir anlamda monarşinin son yüzyılı olarak kabul edilebilir Bu manada Sultan II Abdülhamid Arşivinden Dünya Liderleri albümü içeriği göz önüne alındığında adeta kapanan bir dönemin liderlerinin geçit töreni niteliğindedir Hakan Yılmaz Kitap Sultan II Abdülhamid in Teknoloji Merakı Albüm Diplomasisi II Abdülhamid Dönemi Dünya Siyasetine Bakış Dünya Liderleri Albümdeki Fotoğrafçılar olarak bölümlere ayrılmıştır

Türk tarihinin en önemli kırılma noktalarından biri olan Tanzimat ın ilanından itibaren 170 yılı geride bırakmamıza rağmen hâlâ aynı tartışmaların içindeyiz Günümüz Türkiyesi nin sosyo ekonomik ve siyasi yapısını sağlıklı tahlil edebilmemiz için 1839 la başlayan ve o dönem itibariyle bir açılım olan süreci çok iyi anlamamız gerekmektedir Bu kitap döneminin en önemli devlet ve siyaset adamı olan ve gelişmelerin içerisinde yer almış Ahmed Cevdet Paşa nın gözlemlerine dayanıyor Batılılaşma serüveninin ve oluşan muhalefetin içyüzünün siyasi çekişmeler ile Türkiye de darbe ve cunta geleneğinin kurumsallaşmasının ayrıntılarının yer aldığı kitap Yusuf Halaçoğlu nun sürükleyici sadeleştirmesiyle okuyucuyla buluşuyor

Üç kıtanın son hükümdarı Sultan II Abdülhamid Otuz dördüncü Osmanlı padişahı Sultan Hamid ülkenin çok zor dönemlerden geçtiği bir süreçte devlet başkanlığı yaptı Bu süre içinde ülkeyi ayakta tutma çabası verdi 33 yıllık bir iktidardan sonra tahttan indirildi Kendisinden sonra gelen padişahların ülke yönetiminde her hangi bir etkinliklerinin olmadığı göz önünde bulundurulursa II Abdülhamid Osmanlıların son ve gerçek İmparatoru idi Sultan Hamid devleti idare ederken keyfi hareket etmez birçok konuda uzmanların görüşünü alır son kararı kendisi verirdi Bu bağlamda II Abdülhamid idaresi aslında merkezi yönetimin güçlü olduğu bir nevi Başkanlık Sistemi gibi işliyordu ve bu durum başlı başına önemliydi Çünkü geniş bir coğrafyaya yayılmış olan devleti ayakta tutabilmesi buna bağlıydı Bu kitap Sultan II Abdülhamid i gerçek anlamda tanıtmayı hedeflemektedir Doğumundan ölümüne kadar yaptığı icraatları hayata bakışını düşünce dünyasını insani ve ailevi ilişkilerini devlet başkanlığı yanında gündelik hayattaki meşguliyetlerini merak edenler aradıklarını bu kitapta bulacaklardır

Osmanlı Devleti ile diplomasi arasındaki ilişkinin boyutunun ve mahiyetinin anlaşılması Avrupa siyasetinin ve diplomasisinin de kavranması bakımından önem arz eder Son dönem Osmanlı siyasetinin simge ismi Sultan Abdülhamid in hükümdarlığı süresince yürütülen diplomasi konuları birçok açıdan çok daha derin bir şekilde irdelenmeyi beklemektedir Elinizdeki bu çalışma 1877 1878 Osmanlı Rus Savaşı ndan sonraki süreçte devleti huzursuz eden pürüzler ve yeni sınırlarla beraber ortaya çıkan birtakım problemlerin çözümünde Sultan Abdülhamid in diplomasi aygıtını ne derece etkin kullandığını Hüseyin Kâzım Bey in diplomatik seyahatleri boyutunda anlamaya imkan vermektedir Ayrıca 1882 de İngilizlerin Mısır ı işgali Balkanlar ın durumu Ermeni meselesi ve bunlara karşın yürütülen diplomatik hamleler Sultan Abdülhamid in mâbeyn kâtiplerinden Hüseyin Kâzım Bey in bu çalışmaya konu edinilen diplomatik seyahatleriyle de ete kemiğe bürünmüş gözükmektedir Öyle ki çalışma çeşitli vesilelerle bahanelerle ortaya çıkan fevkalade elçilik heyetlerinde görev alan vazgeçilmez bir şahsiyet olarak Hüseyin Kâzım Bey in gönderildiği ülkelerde gündemdeki sorunlarla ilgili olarak muhtelif diplomatik mahfillerde fikir teatisinde bulunduğunu ortaya koymaktadır Bu bağlamda elinizdeki çalışma Sultan Abdülhamid in denge siyasetinin şekillenmesine hizmet eden bu gibi elçilik misyonlarının bir kısmına örnek vaka olarak yaklaşmaktadır Diğer yandan çalışma Hüseyin Kâzım Bey in Almanya Avusturya Rusya ve İngiltere ye seyahatlerini taçlandırdığı ve özenle hazırladığı albümlerini bunlara eklediği fotoğraf ve gravürleri de söz konusu seyahatlerle beraber ön plana taşıyor Bu seyahatnameler içerdiği bilgiler açısından 1882 1887 yıllarının Abdülhamid diplomasisine dair önemli ipuçları sunduğu gibi birinci elden birçok yeni bilgiyi de gün yüzüne çıkarıyor