Tabsıra

Yeni Edebiyata ve Üslûba Doğru Erken Bir Adım Tabsıra Akif Paşa nın Hariciye Nâzırlığı ndan azledilmesine sebep olan Churchill Vakası nın aslını esasını ortaya koymak üzere kaleme aldığı ünlü eseridir Eser II Mahmud döneminin hem iç siyasetini hem dış siyasetini özellikle İngiltere başta olmak üzere Avrupa devletleriyle olan hassas ilişkilerini gözler önüne sermektedir Tabsıra Fener Rum Patrikhanesi nin o yıllardaki konumunu belirlemeye katkı sağlayacak önemli tanıklıklar da içermektedir Tabsıra tarihî belge niteliği taşımasının yanı sıra bir devlet adamının gururunu kurtarmak için verdiği mücadelenin de o güne kadarki emsalsiz bir örneği durumundadır Şüphesiz eser öznel de olsa birincil bir kaynak olarak tarih araştırmacılarına değerli bilgiler ve yaklaşımlar sağlayacaktır Ancak Tabsıra nın daha önemli tarafı yeni edebiyata ve üslûba doğru atılmış erken bir adım olma özelliğini taşımasıdır 1836 yılında kaleme alınmış olduğunu düşündüğümüz eser Âkif Paşa yı Tanzimat devri yazarlarının kendilerine örnek aldıkları bir münşî yapmıştır Namık Kemal Tabsıra yı ve yazarını şu cümlelerle âbideleştirmiştir Tabsıra nın siyâsiyât cihetleriyle edebiyat cihetlerini birbirinden ayıralım Hey et i mecmûası yerine iki parçasına başka başka nazar edelim Merhûmun iki cihetde de fikrimize ta lîm i hikmet edenlerin kalemimize Türkçe yazmağı öğretenlerin en büyüklerinden ve binâen aleyh bugünkü erbâb ı kalemin evliya yı niamından olduğunu inkâra mecâl yokdur