Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı nın Pragmatiği — M Akif Duman

Bir romanı tahlil etmek için kullanılan klasik yöntemin tutarlı mantıklı ve gerekli tarafları olduğu şüphesizdir Fakat zaman mekan şahıs ve olay örgüsü esaslı ve hatta müellifin hayatı ile eserinde ortak müşterekler bulup bunlar vesilesi ile eksik noktaların güya tamamlanmasına dayalı bir tahlil en genel anlamda metnin felsefi temellerine temas etmekten uzaktır Pragmatizmin en mühim isimlerinden olan Peirce James Mead Dewey ve neo pragmatizmin abide şahsiyetleri Putnam ve Rorty nin felsefeye kazandırdıkları birçok farklı disiplin için sayısız imkan sunmakta iken edebiyat ın buna duyarsız kalması şaşılacak bir durumdur Pragmatistlerin uzun uzun üzerine düşündükleri tartıştıkları ve ispatına gayret ettikleri büyük meseleler roman tahlili esnasında ciddi eksikliklerin giderilmesini temin edecektir Bu amaçla yöntemi ve başlıkları izah etmek için büyük değişimlerin hayatın her sahasında kendini gösterdiği ve edebiyatın da yeniden inşa edildiği bir dönem olan Tanzimat ile başlamayı uygun gördük Diğer edebi türlere nazaran daha detaylı ve müstakil bir dünya kurulmasına imkan tanıması hasebiyle tahliller için roman türü esas alınacaktır Pragmatik analizin birçok maddesindeki kapsayıcılık yöntemin diğer edebi dönemlerde yahut müstakilen bir eser üzerinde tatbik edilebilirliğini de onaylar niteliktedir

Bir romanı tahlil etmek için kullanılan klasik yöntemin tutarlı mantıklı ve gerekli tarafları olduğu şüphesizdir Fakat zaman mekan şahıs ve olay örgüsü esaslı ve hatta müellifin hayatı ile eserinde ortak müşterekler bulup bunlar vesilesi ile eksik noktaların güya tamamlanmasına dayalı bir tahlil en genel anlamda metnin felsefi temellerine temas etmekten uzaktır Pragmatizmin en mühim isimlerinden olan Peirce James Mead Dewey ve neo pragmatizmin abide şahsiyetleri Putnam ve Rorty nin felsefeye kazandırdıkları birçok farklı disiplin için sayısız imkan sunmakta iken edebiyat ın buna duyarsız kalması şaşılacak bir durumdur Pragmatistlerin uzun uzun üzerine düşündükleri tartıştıkları ve ispatına gayret ettikleri büyük meseleler roman tahlili esnasında ciddi eksikliklerin giderilmesini temin edecektir Bu amaçla yöntemi ve başlıkları izah etmek için büyük değişimlerin hayatın her sahasında kendini gösterdiği ve edebiyatın da yeniden inşa edildiği bir dönem olan Tanzimat ile başlamayı uygun gördük Diğer edebi türlere nazaran daha detaylı ve müstakil bir dünya kurulmasına imkan tanıması hasebiyle tahliller için roman türü esas alınacaktır Pragmatik analizin birçok maddesindeki kapsayıcılık yöntemin diğer edebi dönemlerde yahut müstakilen bir eser üzerinde tatbik edilebilirliğini de onaylar niteliktedir

Bir romanı tahlil etmek için kullanılan klasik yöntemin tutarlı mantıklı ve gerekli tarafları olduğu şüphesizdir Fakat zaman mekan şahıs ve olay örgüsü esaslı ve hatta müellifin hayatı ile eserinde ortak müşterekler bulup bunlar vesilesi ile eksik noktaların güya tamamlanmasına dayalı bir tahlil en genel anlamda metnin felsefi temellerine temas etmekten uzaktır Pragmatizmin en mühim isimlerinden olan Peirce James Mead Dewey ve neo pragmatizmin abide şahsiyetleri Putnam ve Rorty nin felsefeye kazandırdıkları birçok farklı disiplin için sayısız imkan sunmakta iken edebiyat ın buna duyarsız kalması şaşılacak bir durumdur Pragmatistlerin uzun uzun üzerine düşündükleri tartıştıkları ve ispatına gayret ettikleri büyük meseleler roman tahlili esnasında ciddi eksikliklerin giderilmesini temin edecektir Bu amaçla yöntemi ve başlıkları izah etmek için büyük değişimlerin hayatın her sahasında kendini gösterdiği ve edebiyatın da yeniden inşa edildiği bir dönem olan Tanzimat ile başlamayı uygun gördük Diğer edebi türlere nazaran daha detaylı ve müstakil bir dünya kurulmasına imkan tanıması hasebiyle tahliller için roman türü esas alınacaktır Pragmatik analizin birçok maddesindeki kapsayıcılık yöntemin diğer edebi dönemlerde yahut müstakilen bir eser üzerinde tatbik edilebilirliğini de onaylar niteliktedir

Bir romanı tahlil etmek için kullanılan klasik yöntemin tutarlı mantıklı ve gerekli tarafları olduğu şüphesizdir Fakat zaman mekan şahıs ve olay örgüsü esaslı ve hatta müellifin hayatı ile eserinde ortak müşterekler bulup bunlar vesilesi ile eksik noktaların güya tamamlanmasına dayalı bir tahlil en genel anlamda metnin felsefi temellerine temas etmekten uzaktır Pragmatizmin en mühim isimlerinden olan Peirce James Mead Dewey ve neo pragmatizmin abide şahsiyetleri Putnam ve Rorty nin felsefeye kazandırdıkları birçok farklı disiplin için sayısız imkan sunmakta iken edebiyat ın buna duyarsız kalması şaşılacak bir durumdur Pragmatistlerin uzun uzun üzerine düşündükleri tartıştıkları ve ispatına gayret ettikleri büyük meseleler roman tahlili esnasında ciddi eksikliklerin giderilmesini temin edecektir Bu amaçla yöntemi ve başlıkları izah etmek için büyük değişimlerin hayatın her sahasında kendini gösterdiği ve edebiyatın da yeniden inşa edildiği bir dönem olan Tanzimat ile başlamayı uygun gördük Diğer edebi türlere nazaran daha detaylı ve müstakil bir dünya kurulmasına imkan tanıması hasebiyle tahliller için roman türü esas alınacaktır Pragmatik analizin birçok maddesindeki kapsayıcılık yöntemin diğer edebi dönemlerde yahut müstakilen bir eser üzerinde tatbik edilebilirliğini de onaylar niteliktedir