Tarih i Mekke i Mükerreme Ma a Medine i Münevvere — Mehmet Karataş

Tarihin her devrinde her seviyedeki insanlar yaşadıkları şehir ve bölgelerin tarihlerine ve bu tarihlere dair yazılan eserlere ilgi duymuşlardır Çünkü insan yaşadığı yerin bugününü bilmek istediği gibi dününü de bilmek ister Bu sebeple birçok şehir ve bölge tarihi kaleme alınmıştır Müslüman tarihçiler de bundan hareketle tarih yazımının başlamasına paralel olarak şehir ve bölgelerin tarihine dair eserler kaleme almışlardır Bu eserlerin başında hiç şüphesiz Âdem Aleyhisselamın ilk meskeni olan ve yeryüzünde Allah ın sağ elini temsil eden Kâbe ye ev sahipliği yapan Peygamberimizin de doğup büyüdüğü ve vahye mazhar olduğu yer olan Mekke i Mükerreme ile Medinetü n Nebi unvanına sahip Medine i Münevvere şehri gelmektedir Hz Ömer döneminden başlayıp günümüze kadar gelen dönemde bu iki önemli şehirle ilgili birçok eser kaleme alınmıştır Bu eserler incelendiğinde bazılarının sadece bu iki şehrin faziletlerini bazılarının ise bu iki şehirdeki tarihî dinî eserleri tabii ve mimarî yapıları bir kısmının ise bu iki şehirde meydana gelmiş önemli olayları bu şehirlerde yaşayan önemli kimselerin idareci alim vb hayatlarını konu etmiş oldukları görülür Bu eserlerden biri Semhudî nin Arapça yazdığı Hulâsatü l Vefa bi Ahbâr i Dari l Mustafâ isimli çalışması olup önce Ak Sultan tarafından Ahbâr ı Hasina adıyla Farsça ya daha sonra da Mehmed Âşık Hanefî tarafından Türkçe ye tercüme edilmiştir Mehmet Âşık Hanefi arkadaş larının teşvikiyle Semhudi nin Tarih i Mekke adlı eserini de tercüme edip Ahbar ı Mekkiyye adıyla insanların istifadesine sunmuştur Daha sonra bu iki eseri Tarihi Mekke i Mükerreme maʻa Medine i Münevvere adıyla bir araya getirmiştir Eserde önce Mekke tarihi sonra Medine tarihi yer almıştır Eser tercüme olmasına rağmen Âşık Hanefî bazı konularda yer yer kendi görüşlerine de yer vermiştir Eserin Mekke i Mükerreme Tarihi kısmı sekiz bab şeklinde telif edilmiştir Birinci babda Mekke nin yeri ve isimleri ikinci babda Kaʻbe nin yapılması üçüncü babda Mescid i Harâm ın câhiliye döneminde olduğu hal ve genişletilmesi dördüncü babda Abbasî Halifelerinin Mescid i Harâm a yaptıkları eklemeler beşinci babda Mescid i Şerif in kare haline getirilmesi ve yapılan eklemeler altıncı babda Çerkes devletlerinin mescid i şerifi güçlendirmesi yedinci babda Osmanlıların Mescid i Şerif i onarması ve Mekke halkı için yaptıkları hayrat ve sekizinci babda Mescid i Haram da bulunan direkler kubbeler ve kapılar anlatılmıştır

Tarihin her devrinde her seviyedeki insanlar yaşadıkları şehir ve bölgelerin tarihlerine ve bu tarihlere dair yazılan eserlere ilgi duymuşlardır Çünkü insan yaşadığı yerin bugününü bilmek istediği gibi dününü de bilmek ister Bu sebeple birçok şehir ve bölge tarihi kaleme alınmıştır Müslüman tarihçiler de bundan hareketle tarih yazımının başlamasına paralel olarak şehir ve bölgelerin tarihine dair eserler kaleme almışlardır Bu eserlerin başında hiç şüphesiz Âdem Aleyhisselamın ilk meskeni olan ve yeryüzünde Allah ın sağ elini temsil eden Kâbe ye ev sahipliği yapan Peygamberimizin de doğup büyüdüğü ve vahye mazhar olduğu yer olan Mekke i Mükerreme ile Medinetü n Nebi unvanına sahip Medine i Münevvere şehri gelmektedir Hz Ömer döneminden başlayıp günümüze kadar gelen dönemde bu iki önemli şehirle ilgili birçok eser kaleme alınmıştır Bu eserler incelendiğinde bazılarının sadece bu iki şehrin faziletlerini bazılarının ise bu iki şehirdeki tarihî dinî eserleri tabii ve mimarî yapıları bir kısmının ise bu iki şehirde meydana gelmiş önemli olayları bu şehirlerde yaşayan önemli kimselerin idareci alim vb hayatlarını konu etmiş oldukları görülür Bu eserlerden biri Semhudî nin Arapça yazdığı Hulâsatü l Vefa bi Ahbâr i Dari l Mustafâ isimli çalışması olup önce Ak Sultan tarafından Ahbâr ı Hasina adıyla Farsça ya daha sonra da Mehmed Âşık Hanefî tarafından Türkçe ye tercüme edilmiştir Mehmet Âşık Hanefi arkadaş larının teşvikiyle Semhudi nin Tarih i Mekke adlı eserini de tercüme edip Ahbar ı Mekkiyye adıyla insanların istifadesine sunmuştur Daha sonra bu iki eseri Tarihi Mekke i Mükerreme maʻa Medine i Münevvere adıyla bir araya getirmiştir Eserde önce Mekke tarihi sonra Medine tarihi yer almıştır Eser tercüme olmasına rağmen Âşık Hanefî bazı konularda yer yer kendi görüşlerine de yer vermiştir Eserin Mekke i Mükerreme Tarihi kısmı sekiz bab şeklinde telif edilmiştir Birinci babda Mekke nin yeri ve isimleri ikinci babda Kaʻbe nin yapılması üçüncü babda Mescid i Harâm ın câhiliye döneminde olduğu hal ve genişletilmesi dördüncü babda Abbasî Halifelerinin Mescid i Harâm a yaptıkları eklemeler beşinci babda Mescid i Şerif in kare haline getirilmesi ve yapılan eklemeler altıncı babda Çerkes devletlerinin mescid i şerifi güçlendirmesi yedinci babda Osmanlıların Mescid i Şerif i onarması ve Mekke halkı için yaptıkları hayrat ve sekizinci babda Mescid i Haram da bulunan direkler kubbeler ve kapılar anlatılmıştır