Tarih ve Teoloji Aksında Necrân Hıristiyanları — Yaşar Üner

Güney Arabistan a 5 yüzyılın sonlarına doğru ulaşmış olan Hıristiyanlık bir yandan varlığını sürdürmeye çalışırken öte yandan emperyal güçlerin bölgede hâkimiyet kurmada kullandığı en önemli enstrüman haline dönüşmüştür Emperyal güçler mezhepsel doktriner ayrılıkları güç ve hegemonya arayışlarının aygıtı haline getirmeye başladıklarında doğal olarak başta Necrân olmak üzere bölgede büyük bir kaos oluşmuştur Bu kaos ortamı tarihte Necrân Katliamı olarak bilinen olayla doruğa ulaşmış akabinde gerçekleşen Habeş istilasıyla da Habeş hâkimiyeti başlamıştır Bu dönemde Monofizitlik devlet desteğiyle aşırı güçlendirilmesine ve yaygınlaştırılmasına rağmen bölgedeki Nestûrilik varlığını sürdürmeye devam etmiştir Sâsâniler bölgeye hegemonya tesis edince de Nestûriler desteklenmiştir 7 yüzyılda vasi politik entitelerin bölgedeki hâkimiyetleri son bulduğunda çeşitli mezheplere bölünmüş halde bulunan Necrânlılar varlıklarını devam ettirebilmek için zorunlu bir birliktelik oluşturmuşlardır Nitekim Mekke fethinden sonra önemli bir güç haline gelen Hz Peygamberi Medine de birlikte ziyaret etmişlerdir Onunla yaptıkları antlaşma gereği Hıristiyan kalarak cizye vermeyi kabul etmişlerdir Ridde olaylarına karışmaları sebebiyle antlaşma bozulsa da Hz Ebubekir in barış politikası bağlamında kendileriyle yeniden bir antlaşma yapılmıştır Başta güvenlik politikaları sebebiyle Hz Ömer onları devletin kuzey doğu ve kuzey batı bölgelerine tehcir ve iskân ettirmiştir Bir asır içinde de farklı sebeplerden göç ihtidâ ölüm vb sosyolojik bir grup olarak takip etmek imkânsız hale gelmiştir