Tarih Yazımı Ölü Diller ve Arkeoloji — Ahmet Ünal

Geri kalmış toplumların gidişat ve gelişmelerini gizliden gizliye titizlikle izleyen denetleyen ve yönlendiren görünmez güçler ve yazısız yasalar vardır İlgili toplumların geçmişlerini araştırarak işe başlarlar Ona bakarak hali hazırdaki durumlarını ve geleceklerini yönlendirir tarihe ve arkeolojik verilere ekonomiye dine kültüre ve politikalara diledikleri gibi şekil kazandırırlar Aşırı merak sonucu olmadık araştırma ve kurgu romanlarına konu olsalar da onlar kimlik ve gizemlerini bir türlü ele vermezler Oryantalistler bu itici enstruman ve dinamiklerin en önemlileri arasındadır ve içinde yaşadığımız Anadolu topraklarını da sıkı mercek altında tutarlar Çoğu insan olup bitenlerin farkında değildir Öyle ya hemen herkes Yakın Doğu nun en büyük zenginliğinin petrol olduğunu sanır Oysa uygarlığın beşiği olması hasebiyle arkeolojisi kültürel sahada tamamlayıcı bir unsur olarak onunla at başı gider Petrolden yoksun Türkiye nin yegâne metasıysa madenler yanında çoğuna kendi milli varlığı olarak bakmadığı ve ağırlıklı olarak turizm açısından değerlendirdiği arkeolojidir Her iki nimet de Batılı araştırmacı ve emperyalistlerin dikkatini çekinceye kadar bölgenin neredeyse tamamı Türk Osmanlı kontrolü altındaydı ama onların umurlarında değildi Oryantalizmin politik edebi askeri ve ekonomik yönleriyle ilgili çok şey yazılmıştır ama Arkeolojiye ve Eski Çağ araştırmalarına bilhassa Anadolu ya dönük olarak sağlam bir araştırma yoktur Toplumlar tarihi ve arkeolojik değerleri kendi çıkarlarına göre değerlendirmesini bilmedikleri başkalarının sömürü ve yağmasına bıraktıkları sürece onlara sahip olmanın ve müze ve ören yeri bekçiliği yapma dışında hiçbir yetkiye sahip değillerdir Konu tarihi arkeolojik ve fi lolojik buluntular ile eserleri bağrında barındıran geri kalmış ülkelerde ağırlıklı olarak Doğu yani Oriyent yaşayan insanların geçmişlerinin Batılı bilim insanları tarafından nasıl keşfedildiği derlenip toparlandığı deşifre edildiği sistematik olarak değerlendirildiği en önemlisi birçok açıdan çıkarcı ve göresi yorumlanmasının yapıldığı dilediği biçimde şekillendirildiği ve bilim ve etik kuralları çiğnenerek acımasızca sömürülmesi olarak özetlenebilir Ve bu araştırmada bu muğlak kavramın ne olduğunu arkeoloji dâhil Eski Çağ bilimlerini ve tarih yazımını nasıl etkilediğini ve biçimlendirdiğini anlatılacaktır Oryantalistlerin ana hedef tahtası bu topraklarda oturan ve hüküm süren Türkler tarihi kaynakları ve arkeolojik eserleri kendi kültürel gereksinme yapılanma ve çıkarlarına uygun ve bağımsız olarak yorumlayan açıklayan özümseyen bir bilim ve yöntem geliştirememiş kendi milli dilleri Göktürkçe dâhil sayıları yarım düzineyi aşan ölü dilleri içeren metinleri bırakın deşifre etmeyi kendi anladıkları biçimde ve has çıkarları ve görüşleri doğrultusunda okuyamamış Batılıların Tevrat İncil ve Hellenizm üzerinden el koyup eşsiz kaynak olarak kullandıkları diğer maddi ve manevi değerleri görmezlikten gelmişlerdir Türkiye de arkeoloji tüm Eski Çağ bilimlerinin lokomotifi olarak algılanmaktadır ve uygulandığı şekliyle bilim değil görsel bir sanat dalıdır Sadece kazı bilimidir ve buluntuların yorumuyla ilgilenmez Yürütülmesi gayet kolaydır üstelik prestijlidir Özel yapısı ve Mısır ve İnka arkeolojisinin etkisiyle gizlerle dolu olduğu sanılır arkeoloğu gizem avcısı konumuna sokar dolayısıyla okült bağlantıları vardır sosyetiktir ve entelektüel bir uğraş gözüyle bakılır Arkeoloji bu kadar basite indirgenip eskilerin bilimi yerine kazı bilimi haline dönüşünce bazı istisnalar dışında Türkiye de kazı yapan kişilere arkeolog dememek lazımdır Nasıl ki mermer ocağından söktüğü taşları mimarisinde heykeltraşlığında kullanma yeteneklerinden yoksun Çin e pazarlayan ve cebini şişiren bir taşocağı baronu na taş ustası diyemezsek aynı şekilde kazdığı bulduğu eserlerin bağımsız yayınını yorumunu ve değerlendirmesini yapamayan sürekli Oryantalistlerin güdümünde ve onların her türlü destekleri

Bu kez şaşılacak derecede az insanın bırakın içine girek uğraşmayı okuduğu dinlediği duyduğu tartıştığı ilgilendiği hatta varlığından bile haberi olmadığı ancak yaşadığı yerine ve duruma göre değerlendirme ve uygulamada en az Eski Çağ bilimlerinin kendisi ve içeriği kadar hassas önemli değişik sıra dışı ve dar girifit ve dallı budaklı ki araştırmacı işlemeyi tasarladığı konuları ayıklar denen konu meğer ne kadar derin geniş kapsamlı el atmadığı alan ve konu olmayan bir uğraşmış diye hayretler içinde kalır

Bu kez şaşılacak derecede az insanın bırakın içine girek uğraşmayı okuduğu dinlediği duyduğu tartıştığı ilgilendiği hatta varlığından bile haberi olmadığı ancak yaşadığı yerine ve duruma göre değerlendirme ve uygulamada en az Eski Çağ bilimlerinin kendisi ve içeriği kadar hassas önemli değişik sıra dışı ve dar girifit ve dallı budaklı ki araştırmacı işlemeyi tasarladığı konuları ayıklar denen konu meğer ne kadar derin geniş kapsamlı el atmadığı alan ve konu olmayan bir uğraşmış diye hayretler içinde kalır

Bu kez şaşılacak derecede az insanın bırakın içine girek uğraşmayı okuduğu dinlediği duyduğu tartıştığı ilgilendiği hatta varlığından bile haberi olmadığı ancak yaşadığı yerine ve duruma göre değerlendirme ve uygulamada en az Eski Çağ bilimlerinin kendisi ve içeriği kadar hassas önemli değişik sıra dışı ve dar girifit ve dallı budaklı ki araştırmacı işlemeyi tasarladığı konuları ayıklar denen konu meğer ne kadar derin geniş kapsamlı el atmadığı alan ve konu olmayan bir uğraşmış diye hayretler içinde kalır

Bu kez şaşılacak derecede az insanın bırakın içine girek uğraşmayı okuduğu dinlediği duyduğu tartıştığı ilgilendiği hatta varlığından bile haberi olmadığı ancak yaşadığı yerine ve duruma göre değerlendirme ve uygulamada en az Eski Çağ bilimlerinin kendisi ve içeriği kadar hassas önemli değişik sıra dışı ve dar girifit ve dallı budaklı ki araştırmacı işlemeyi tasarladığı konuları ayıklar denen konu meğer ne kadar derin geniş kapsamlı el atmadığı alan ve konu olmayan bir uğraşmış diye hayretler içinde kalır

Bu kez şaşılacak derecede az insanın bırakın içine girek uğraşmayı okuduğu dinlediği duyduğu tartıştığı ilgilendiği hatta varlığından bile haberi olmadığı ancak yaşadığı yerine ve duruma göre değerlendirme ve uygulamada en az Eski Çağ bilimlerinin kendisi ve içeriği kadar hassas önemli değişik sıra dışı ve dar girifit ve dallı budaklı ki araştırmacı işlemeyi tasarladığı konuları ayıklar denen konu meğer ne kadar derin geniş kapsamlı el atmadığı alan ve konu olmayan bir uğraşmış diye hayretler içinde kalır