Tarihçi ve Asi 16 Yüzyıl Celali İsyanları nın Osmanlı Tarih Yazımına Yansıması — Ercan Gümüş

XVI yüzyıl Osmanlı tarihçiliğinin temel ve örnek eserlerinin yazıldığı bir zaman dilimidir Bu dönemdeki müverrihler veyahut vakanüvisler eserlerini ya bizzat padişahın emriyle ya da beğenilme arzusuyla kaleme almışlardır Bu dönemin büyük kronik yazarları İdris i Bidlisî Kemal Paşazade Şükrî Hadidî Lütfi Paşa Celalzade Mustafa Efendi Hoca Sadettin Efendi Gelibolulu Mustafa Âlî Selanikî Mustafa Efendi ve Peçevî İbrahim Efendi dir XVI yüzyılda Anadolu da birbiriyle bağlantılı birçok isyan ın vuku bulduğu bilinmektedir Bahsi geçen isyanlar ın en önemlileri arasında Şah Kulu Celal Süklün Koca ve Baba Zünnun Kalender Kara Yazıcı isyan ları yer almaktadır İmparatorluğun en güçlü zamanlarında Osmanlı iktidarını uzun bir süre meşgul eden isyan ların devlet için ciddi tehditler oluşturduğu tarihin tescilindedir Dönemin Osmanlı tarihçilerinin XVI yüzyılda Anadolu nun farklı coğrafyalarında vuku bulan isyan ları belli bir perspektifle kaleme aldıkları sır götürmez bir gerçektir Bu perspektifin ekseriyetle eseri ısmarlayanların görmek istediği ile sınırlandırıldığını söylemek mümkündür Ercan Gümüş ün büyük bir çaba ve titizlikle kaleme aldığı Tarihçi ve Asi isimli çalışması anakronizme düşmeden çağdaş analiz ve yorumları da göz önünde tutarak XVI yüzyılda Anadolu da meydana gelen muhalif nitelikli hareketlerin Osmanlı tarihyazıcılığındaki yansımalarının izini sürmektedir