Tarihsel Sosyoloji

Uluslararası Tarihsel Sosyoloji Politik Marksizmin Uluslararası İlişkiler disiplinindeki kilit öncülerinden Benno Teschke nin Uluslararası Tarihsel Sosyoloji UTS ile ilgili görüşlerini içermektedir Marksist UTS Dünya Sistemleri Perspektifi neo Gramscici Uluslararası Politik Ekonomi Amsterdam Okulu Politik Marksizm neo Leninizm ve Post Kolonyal Teoriyi de içeren çeşitli ve zengin geleneklerden beslenmektedir Politik Marksizm görüşünden yola çıkan Teschke ana akım Uluslararası İlişkiler teorisinde hakim olan rasyonalizm yapısalcılık ve pozitivizme alternatif bir UTS nin ana hatlarını çizmektedir Teschke yaklaşımını Marksizmin hümanist fail bazlı yorumlarıyla bilimselci yapısalcı yorumları arasındaki tartışmanın eksenine yerleştirerek toplumsal mülkiyet ilişkilerine dayanan fail bazlı bir Marksist UTS nin temel savlarını savunmaktadır Teschke nin asıl hedefi ise Justin Rosenberg tarafından Uluslararası İlişkilere uygulanan Eşitsiz ve Birleşik Gelişme EBG Teorisinin yapısalcı görüşleridir Faruk Yalvaç ise Giriş yazısında Marksizmin eleştirel gerçekçi bir yorumundan yola çıkarak Teschke nin görüşlerinin temelini oluşturan ve Marx ın erken çalışmalarıyla geç çalışmaları arasındaki farka dayanan hümanist ve bilimsel Marksizmin ayrımının hatalı olduğunu belirtmektedir Yalvaç Marx ın ne tamamen hümanist ne de tamamen yapısalcı olduğunu fakat iki unsurun da bir arada bulunduğu bir toplumsal teori geliştirdiğini ve Marksist bir UTS nin bu temellerde geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır

Philip Abrams Tarihsel Sosyoloji yi şu şekilde tanımlar Tarihsel sosyoloji geçmiş ile bugün arasındaki ilişkiye evrimsel gelişim şemaları giydirmeye çalışma meselesi değildir Yalnızca bugüne bir tarihsel arka plan tanıtma meselesi de değildir Bir yandan kişisel faaliyetler diğer yandansa toplumsal örgütlenme arasında zaman içinde bilinçli bir biçimde inşa edilmiş olan ilişkiyi anlamaya dönük bir çabadır Tarihsel sosyoloji sürekliliğe sahip olan bu inşa sürecini toplumsal çözümlemenin odak noktası haline getirir Bu süreç pek çok farklı bağlamda kişisel biyografiler ve kariyerler uygarlıkların yükseliş ve çöküşleri devrim ya da seçim gibi belirli olayların ortaya çıkışı ya da işçi sınıfı oluşumu ya da refah devletinin yaratılması gibi belirli gelişmeler bağlamında ele alınabilir Elisabeth Özdalga nın yorumu ise şöyledir Tarihsel sosyoloji tarih ile sosyoloji arasında ortak bir girişimi temsil eder Birlikte kullanıldıklarında bu iki disiplinin kayda değer bir sinerji yarattığı fikrine dayanır Bir araya geldiklerinde bu iki disiplin toplamlarından daha fazla bir şey ifade eder Bir atölye çalışması olarak Elisabeth Özdalga nın öncülüğünde hazırlanan bu kitap Tarihsel Sosyoloji alanında şimdiye kadar yayımlanan az sayıdaki çalışmalardan biridir Kitapta konuyla ilgili olarak sosyolog ve tarihçiler ile yapılan söyleşiler bulunmaktadır Söyleşiler özellikle Türkiye nin yakın tarihine bakışında Tarihsel Sosyoloji gibi taze ve yeni bir disiplinin kendi özgün dilini nasıl oluşturabileceğini ve ondan nasıl faydalanabileceğini göstermesi bakımından önemli bir belge niteliği taşımaktadır Özdalga Tarihsel Sosyoloji ile ilgili uzun giriş yazısında bu alandaki birikimini ve derinliğini yansıtarak okura genel bir çerçeve sunmaktadır Tarihsel Sosyoloji hangi koşullar altında doğmuştur Bir ustalık ve tasavvur olarak tarihsel sosyoloji disiplinini nasıl düşünebiliriz Yeni bilgilerin ışığında nasıl bir yol takip edilmeli ve hangi kaynaklara başvurulmalıdır Özdalga sadece Batı daki değil doğu toplumlarındaki farklı sosyolojik tecrübelere de dikkati çekmektedir Ayrıca kitapta Philip Abrams Norbert Elias C Wright Mills Marshal Hodgson Immanuel Wallerstein Evans Pritchard ve Peter Burke gibi ustaların bu alandaki katkılarına yer verilmektedir

Bu kitap tüm siyaset sosyologları için güncellenmiş temel disipliner bir başvuru kaynağı ve siyaseti dışarıdan izleyen alaylı gözlemciler içinse heyecan uyandırıcı bir kılavuz niteliğindedir Drake küresel terörist tehdidinin kitlesel seferberliğin bölgesel ayaklanmaların yaygın demokratik taleplerin ve hızla değişen süper güç ilişkilerinin hüküm sürdüğü zaman diliminde bizatihi çatışma alanı olan çağdaş dünya siyasetine yeni bir yaklaşım önermektedir JAN PUKAULSKI Tazmanya Üniversitesi Siyaset Sosyolojisi eski güzel günlerin standart yaklaşımından uzaklaşarak derinlemesine güncel sosyal şartlara odaklanan bir eserdir Drake in günümüz siyaset olgusuna özellikle egemenlik vatandaşlık devlet küreselleşme gibi ana temalara odaklanması bu çalışmayı bir metin olarak çarpıcı kılmakta ve benzerlerine nazaran ön plana çıkarmaktadır HOWARD WINANT Kaliforniya Üniversitesi Santa Barbara Michael Drake ders kitaplarının geleneklerini bir kenara bırakarak okuyucuyu ezber bozan tezler manzumesiyle buluşturmakta ve insanları düşünmeye ve tartışmaya davet etmektedir Siyaset sosyolojisi birtakım perspektifler serisi olarak değil bilakis 1968 Mayıs Devrimi 1989 Berlin Duvarı nın yıkılışı Doğu Avrupa Devrimleri ve 11 Eylül terör eylemleri gibi dönüm noktası niteliğindeki olaylara entelektüel düşünüş ve bakış olarak takdim edilmiştir ALAN SCOTT Innsbruck Üniversitesi Elinizdeki eser yirmi birinci yüzyılın en önemli meselelerinden birini gündeme taşımaktadır Siyasi kurumlarla gündelik hayatımızın sosyal gerçekliği arasında gittikçe artan irtibatsızlık Halka ait taleplerle resmî siyaset arasındaki uçurum otoriteye karşı 1968 ayaklanması 1989 Doğu Avrupa Devrimleri ve yeni sosyal hareketlerin büyümesiyle mütemadiyen genişledi 1970 lerden beri küresel ölçekte gerçekleşen muazzam sosyal değişim ve dönüşüm devlet ana akım siyasi ideolojiler ve siyasi partiler gibi normal siyasi kurumlar hakkındaki düşüncelerimizde köklü bir değişim getirmedi Bu kitap resmî siyasi kurumlar ve uygulamalarla sosyal hayatın bariz bir biçim alan bağlantısızlığını anlamamız için araçlar ve imkânlar sunmaktadır Siyaset ve toplum arasındaki ilişkileri yeniden düşünmeye başlayabilmemiz için Michael Drake iktidar analizi temsiliyet sosyal kimlikler sosyal hareketler egemenlik devlet küreselleşme ayaklanmalar risk ve güvenlik gibi sosyal değişim ve dönüşümün ürettiği yeni teorik gelişmeleri sentezler Son olarak bu çalışma siyasi parametrelerin sürekli değişim ve dönüşüme maruz kaldığı dünyada şekillenen bu yeni siyasetin imkân ve problemlerini araştırır tartışmaya açar ve keşfeder Siyaset sosyolojisi disiplininin tarihçesi amacı kapsamı metodolojisi kavramları ve kuramlarını bünyesinde barındırması ve güncel siyaset alanını disiplinin en yeni yaklaşımlarıyla ele alması bakımından bu çalışma lisans yüksek lisans ve doktora öğrencileri açısından ideal bir ders kitabı niteliği taşımaktadır

Elinizdeki bu kitap konularının her biri kendi alanında uzman öğretim üyeleri ve uzmanlar tarafından kaleme alınmıştır Özellikle bu ülkede yaşayan okuyucuları hedef kitle olarak belirlemiş ve bu alanda şimdiye kadar yazılmış olan yerel ve uluslararası ders kitaplarında yer alan konuları daha güncel bir bakış açısıyla ele almış kaynak bir kitaptır Bu kitap yazılırken aslen siyaset bilimi kamu yönetimi psikoloji sosyoloji ve uluslararası ilişkiler gibi çeşitli bölümlerde açılan özellikle siyaset psikolojisi ve siyasal davranış gibi derslerde kullanılabilecek Türkçe yazılmış kaynak sıkıntısına bir ölçüde çözüm üretebilmek amaçlanmıştır Kitabın bu ilk cildinin içerisinde sırasıyla şu konular yer almaktadır siyasal ideolojiler araştırma yöntemlerine genel bakış nitel ve karma araştırma yöntemleri büyük grup kimliği etnik çatışma ırkçılık ve soykırım siyasi liderlik politik sistem algısı ve duygular kolektif eylem vatandaşlık ve politik güven politik iletişim kamuoyu ve medya Konuların anlaşılmasını kolaylaştırmak adına yine bu ülkenin okuyucusuna hitap eden güncel hayattan ve ülke meselelerini ilgilendiren örnekler seçilmiş böylece okurların kitapta siyasal davranışları anlatılan aktörlerin yerine kendilerini koyabilmelerine yardımcı olmak hedeflenmiştir Çok yakında yine okuyucunun elinde olması planlanan ikinci cildin de basılmasıyla tamamlanacak bu süreçle siyaset psikolojisinin ülkemizde anlaşılması tanıtılması ve öğretilmesine önemli ölçüde katkıda bulunulacağına inanılmaktadır

Kitabımızın birinci cildinin basımının ardından geçen yaklaşık bir buçuk yıl sonra şimdi de ikinci cildi sizlerle buluşturmanın heyecanı ve mutluluğunu yaşıyoruz Umarız bu cildimiz de ilk cildin gördüğü ilgiyi görür ve ileriki basımlarla alan yazında en çok bilinen okunan ve okutulan kitaplar arasında yerini alır Bu cilt de yine ulusal ve uluslararası alanda siyaset psikolojisinin en temel konularını ele almaktadır Konuları arasında göç milliyetçilik sosyal toplumsallaşma terörizm toplumsal cinsiyet çatışma yönetimi barış biyolojik yaklaşımlar temsil ve dil grup kişilik ve kültür yer almaktadır İlk cildin konularıyla birlikte düşünüldüğünde alanda çalışılan konuların neredeyse tamamını alanın uzmanlarıyla birlikte inceleme fırsatı yakalamış bulunmaktayız Özellikle alanı bilen ve bu alandaki bilgi birikimine yatırım yapma arayışında olanların gereksinimlerini büyük ölçüde karşılama iddiasında olan bu kitabın her iki cildinin etkisinin zaman içerisinde daha da yaygınlaşacağına inanıyor alanın uzmanları olarak bizlerin çabalarının bunlarla sınırlı kalmayacağına inancınızın tam olmasını istiyoruz Daha sade ve güncel bir dille siyaset psikolojisini anlatmaya devam etmek en öncelikli hedeflerimiz arasında yer almaktadır Umuyoruz bir gün bu hedefe de ulaşmış olarak bu satırlarda buluşuruz

Günümüzde siyasetin algılar üzerinden yapılmakta olduğu gerçeğinden hareketle siyaset uğraşına dair en isabetli tanımın algı yönetimi sanatı olması muhtemeldir Nitekim çağımızda pek çok ulusal ve uluslararası çatışma alanına siyasal bir çözüm aranırken sık sık algı operasyonlarına müracaat edilir Öte yandan siyasetin olaylar olgular aktörler ve süreçler üzerinden analiz edildiği düşünüldüğünde psikolojinin her safhada ne denli önemli olduğu kolayca anlaşılacaktır Siyaset yapıcıyı karar alma süreçlerinde etkileyen unsurlar alınan kararların toplumlara yönetilenlere yansıması yazılı görsel ve sanal medyanın siyaset cihetinde manipülasyonu asimetrik savaşlar dezenformasyona yol açan istihbarat hamleleri bir adım sonrasını şekillendirmeyi amaçlayan taktik ve stratejiler en başta psikoloji disiplini üzerinden irdelenmelidir Yaşadığımız dönemde zaten oldukça karmaşık olan dünyayı önceden belirlenmiş birtakım ön kabullere dayalı algı seçiciliği ile çözümlemeye çalışan siyasal ideolojiler de psikolojiyle doğrudan alakalıdır Öyle ki son yüzyılda şahit olduğumuz 11 Eylül 2001 terörist saldırıları Afganistan ve Irak ın Amerikan işgaline uğraması Taliban el Kaide ve IŞİD gibi terör örgütlerinin ortaya çıkışı ve Arap Baharı Uyanışı diye adlandırılan sosyal ve siyasal hareketler hep psikolojik unsurlar gözetilerek hazırlanmış ve sunulmuş projeler olarak karşımıza çıkmışlardır Ne var ki siyasetle psikolojinin bu kabil iç içe geçmiş olduğunu gösteren pek çok örneğe ve duruma rağmen bu iki disiplini birleştiren siyaset psikolojisi alanında yazılmış eser adedi yok denecek kadar azdır Elinizdeki kitap bir yandan siyaset psikolojisi disiplininin teorik ve tarihsel arka planına dair doyurucu bir bilgi birikimi sunarken öte yandan güncel uluslararası siyasal gelişmelerin pek de dikkat çekmeyen psikolojik boyutunu okuyucuyu sürükleyen akıcı bir üslupla gözler önüne sermektedir

İnsan Psikolojisi ve Siyaset Psikolojisi üzerine yapılan tanımlamalar insanın tek boyutlu olarak tek güdülü olarak tek amaçlı olarak tanımlanamayacağını da göstermektedir İnsan tek bir dürtünün aracı olarak algılanamayacağı gibi rasyonel veya irrasyonel bir tek belirleyici sebebin deterministik nedeni veya sonucu ürünü olarak da ele alınamaz İnsan çeşitli yoğunluk durumlarında oluşan sonuçların bileşiminiden çok daha fazlasıdır Bu yüzden sonsuz sayıda insan davranış güdüsü sonsuz sayıda insan ilişkilerinin kombinezonu olabilir Asıl olan siyasetin tüm insanları ortak bir üst aklın ürünü olan güdü ile tercihe zorlamaması onların hayatını bir üstün iyi doğa ile düzenlememesidir Siyaset insanların doğasını doğasının iyileştirilmesini geliştirilmesini düzenlemek üzerine değil insan doğasının kendisini gerçekleştirmesinin önündeki engelleri kaldırmak ve gelişmesini kolaylaştıran şartları yaratmak üzerine kurulmalıdır tek gelişme yolu da bireyin kendi özgürlüğünü sadece kendisinin belirlemesi planlamasıdır Diğer tüm belirleyici düzenleyici planlayıcı siyasetler bireyin köleliğini geliştirir Bu planlayıcı politikaların amacı yönü ve yöntemi ne olursa olsun nereye olursa olsun İnsanı mutlu kılma adına söylenen ve uygulanan tüm siyaset kurgulamaları insanın mutlu olma hakkını gasp ettiği gibi insanı insan yapan sonsuz tercihler arasında karar verme iradesini sınırlandırır ve sonuçta mutluluğa arama özgürlüğünü de yok eder Siyaset ne kadar farklı olursa olsun insan doğasındaki sırrın belirlenmesi üzerinden değil keşfedilmesi yok edilmesi tekleşitirilmesi üzerinden değil de özgürleştirilmesi ve farklılıklara saygı duyulması üzerinden barışçı yollarla sürdürülmesidir İnsan doğasındaki farklılıkları yok etmek tekleştirmek ile insanı köleleştirmek hatta öldürmek arasında hiçbir fark yoktur Bu ilkeler üzerine siyaset ile insan ilişkilerini analiz eden Halis Çetin ve Levent Görüşük insan siyaset ilişkisi siyasal toplumlaşma kitle kamuoyu liderlik propaganda siyasal iletişim ve yeni medya siyasal simge ve semboller yabancılaşma şiddet ve sivil itaatsizlik konularını tek bir kaynakta toplayarak ilgili konuları siyasetin temel dinamikleri bağlamında ele almaktadırlar Kitapta siyaset psikolojisi tamlamasındaki ikiliden psikolojinin siyaseti belirlemesi yerine siyasetin psikolojisi tamlamasındaki ikiliden psikolojinin siyaseti belirlemesi yerine siyasetin psikolojiyi belirlemesi üzerinden analizler geliştirmeye çalışmaktadırlar Çetin ve Görüşük bu konularla ilgili olarak da Türk ve Dünya siyasal sistemindeki ve kültüründeki örnekleri ihmal etmemeye dikkat göstererek pratikten uzak olmayan bir çalışmayı okuyucuları ile paylaşmaktadırlar

Bu kitap Siyaset Sosyolojisi dersini veren akademisyenlerin öğrencilerine tavsiye edebilecekleri bir ders kitabı içeriğinin yanı sıra sosyal bilimlerin çeşitli alanlarından araştırmacıların akademisyenlerin ve meraklı okuyucuların konuyla ilgili sorularına cevap verebilecek içeriğe de sahip kapsamlı bir kitaptır İçeriğindeki bu konu zenginliğinin tüm okurlarına faydalı olması dileğiyle Siyaset ve Toplum Siyasetin Bağımlılığı ve Özerkliği Ortodoks Neo Post Marxizm Site Toplumlarından Modern Uluslara Siyasal İktidar Otorite Hegemonya ve Meşruiyet Toplumsal Sözleşme Kuramları ve Siyaset Sosyolojisi İçin Önemi Ulus Ulusçuluk Ulus Devlet ve Ulus İnşası Siyasal Rejimler ve Toplumsal Bağlamı Siyaset ve Toplum Yaşamında Seçkinler İdeoloji Siyasi İdeolojiler ve Toplum Din ve Siyaset Sivil Toplum Siyaset ve Devlet Toplumsal Hareketlerin Mahiyeti Dünü Bugünü ve Geleceği Siyasal Kültür Siyasal Sosyalleşme ve Siyasal Katılım Kamuoyu Propaganda ve Siyasal İletişim

Seçkin akademisyenler ve yazarların katkıda bulunduğu Siyaset Sosyolojisi Türkçede yayınlanan en kapsamlı siyaset sosyolojisi derlemesi olma özelliğini taşımaktadır Kitabın Siyaset Sosyolojisi Kuramları başlıklı ilk kısmı çoğulcu çatışmacı devlet merkezli kurumsal kültürel ve post modern kuramlara ilişkin kapsamlı bir tartışma yürütmektedir Sivil Toplum Siyasal Eylemin Kökleri ve Süreçleri başlıklı ikinci kısım siyasal süreçlere ve siyasal örgütlere yoğunlaşarak siyasetin toplumsal tabanını sorgulamaktadır Devlet ve Görünümleri başlıklı üçüncü kısım ulus devletlerin yapısal ve kültürel biçimlenişlerini sivil ve askeri bürokrasileri ve de otoriter siyasal sistemleri incelemektedir Devlet Politikası ve Yenilikler başlıklı dördüncü kısım toplumsal değişim adalet yeniden bölüşüm ve baskı gibi siyasal sonuçlara odaklanarak bu sonuçları hem refah devleti etnik azınlık politikaları ekonomiye müdahale gibi devlet politikasındaki değişimler hem de savaşlar devrimler ve komünizmden piyasa ekonomisine geçişler gibi rejim değişiklikleri bağlamında açıklamaya çalışmaktadır Nihayet Küreselleşme ve Siyaset Sosyolojisi başlığını taşıyan beşinci kısımda ise emperyalizm yeni sömürgecilik ticaret ulus ötesi şirketler küresel kapitalizm göç ve soykırım gibi kavramlar ekseninde uluslararası sistemler analiz edilmektedir Siyaset sosyolojisi son yıllarda üzüntü verici biçimde parçalara ayrıldı Ancak Siyaset Sosyolojisi kitabı bu alana bütünlüklü ve tutarlı bir yaklaşım getiren mükemmel bir eleştirel derleme ve siyaset sosyolojisiyle ilgilenen herkes açısından vazgeçilmez bir başvuru kaynağı olma özelliği taşıyor Doug McAdam Stanford Üniversitesi Siyaset Sosyolojisi geri döndü Janoski Alford Hicks ve Schwartz Siyaset Sosyolojisi yle klasik kuramlardan sivil topluma devletten yeni politikalara tanıdık bileşenlerle ve iyi aşçılarla birlikte özel ve zengin bir çorba pişirmekten fazlasını yaptılar Aşina olduğumuz karışıma medyadan küreselleşmeye post yapısalcı ve feminist kuramlardan rasyonalizme yeni bileşenler ve yeni katılımcılar eklediler Sonuç ise hem bu alt disiplinin geleneklerine saygılı hem de kapsamlı ve büyüleyici oldu Sidney Tarrow Cornell Üniversitesi