Tasavvuf Tarihinde Nazari İrfan Geleneği — Güldane Gündüzöz

Nazarî İrfan farklı tasavvuf teorileri kendisine özgü bir terminoloji ve kavram alanı oluşturmaktadır Bu alan bir yandan Vahdet i vücûd ve işrâk felsefesi gibi kanallarla şekillenmiş diğer yandan Gazzâlî ve Ebû Medyen gibi doğrudan Ehl i Sünnet paradigması içerisinde kendisine entelektüel bir tasavvufî çevre edinmiştir Şiî irfanı ise tasavvuf geleneğindeki önemli şahsiyetleri kendisine referans alarak Feyz i Kâşânî Mir Damad ve Tabâtabaî gibi şahsiyetlerle tasavvufun ve hikmetin kapısını aralamak istemiştir Bu resimde nazarî irfana derinlik katan mutasavvıflardan bazısı hemen aklımıza gelir Bâyezîd i Bistâmî Cüneyd i Bağdâdî ve Hakîm et Tirmizî Ma rûf i Kerhî Hâris el Muhâsibî Zünnûn el Mısrî ve Hallâc ı Mansûr Kelâbâzî Herevî Gazzâlî Aynülkudât el Hemedânî Sühreverdî i Maktûl İbnü l Fârız Ferîdüdîn i Attâr Mevlânâ İbnü l Arabî ve Molla Sadrâ Bu çalışma İslâm düşüncesinin pek çok konuda tohumunun atıldığı ve mayalandığı ya da reddedildiği bilgi sistemlerinin üzerinde yapılmış kuşbakışı bir seyrüseferin ifadesidir Bu seyrüsefere Nefes i Rahmânî A yân ı Sâbite Kenz i Mahfî ve Hakîkat i Muhammediyye mutlaka eşlik etmelidir Bu yolculuk geniş bir tasavvufî ve irfanî coğrafyanın varlığını kulağımıza fısıldar Gazzâlî nin ve İbnü l Arabî nin soluğu Bicâye ye Almeria ya ve Sevilla ya sinmiştir Aynı soluk Şam da Bağdat ta Zebid te Konya da ve Şiraz da farklı tonlarda da olsa karşımıza çıkar

Nazarî İrfan farklı tasavvuf teorileri kendisine özgü bir terminoloji ve kavram alanı oluşturmaktadır Bu alan bir yandan Vahdet i vücûd ve işrâk felsefesi gibi kanallarla şekillenmiş diğer yandan Gazzâlî ve Ebû Medyen gibi doğrudan Ehl i Sünnet paradigması içerisinde kendisine entelektüel bir tasavvufî çevre edinmiştir Şiî irfanı ise tasavvuf geleneğindeki önemli şahsiyetleri kendisine referans alarak Feyz i Kâşânî Mir Damad ve Tabâtabaî gibi şahsiyetlerle tasavvufun ve hikmetin kapısını aralamak istemiştir Bu resimde nazarî irfana derinlik katan mutasavvıflardan bazısı hemen aklımıza gelir Bâyezîd i Bistâmî Cüneyd i Bağdâdî ve Hakîm et Tirmizî Ma rûf i Kerhî Hâris el Muhâsibî Zünnûn el Mısrî ve Hallâc ı Mansûr Kelâbâzî Herevî Gazzâlî Aynülkudât el Hemedânî Sühreverdî i Maktûl İbnü l Fârız Ferîdüdîn i Attâr Mevlânâ İbnü l Arabî ve Molla Sadrâ Bu çalışma İslâm düşüncesinin pek çok konuda tohumunun atıldığı ve mayalandığı ya da reddedildiği bilgi sistemlerinin üzerinde yapılmış kuşbakışı bir seyrüseferin ifadesidir Bu seyrüsefere Nefes i Rahmânî A yân ı Sâbite Kenz i Mahfî ve Hakîkat i Muhammediyye mutlaka eşlik etmelidir Bu yolculuk geniş bir tasavvufî ve irfanî coğrafyanın varlığını kulağımıza fısıldar Gazzâlî nin ve İbnü l Arabî nin soluğu Bicâye ye Almeria ya ve Sevilla ya sinmiştir Aynı soluk Şam da Bağdat ta Zebid te Konya da ve Şiraz da farklı tonlarda da olsa karşımıza çıkar