Tasavvuf ve Tarikatlar — Selçuk Eraydın

Tasavvufu insanın lehinde ve aleyhinde olan şeyleri bilip hâlen yaşaması olarak da tarif edebiliriz Din mücerret bir mefhum olmadığı gibi sâdece şekil ve merasimler topluluğu da değildir İlâhî olma özelliklerini kaybetmiş dinlerin kullandıkları müşterek sembollerin hakikat cihetinden değerlendirildiği ve her dinde değişmeyen asgarî müştereklerden hareket edildiği zaman farklı dinlere mensûb insanların birbirine yaklaşması daha kolay olacaktır Kur ân ı Kerîm de mevcûd kıssaları ayrıca bu mülâhazalarla okuyup değerlendirmek ve günümüze kadar bu değerlendirmeleri yapanların eserlerini incelemek irşâd noktasından önemli adımların atılmasına vesile olacaktır Peygamberler ümmetlerinin istidadına uygun olanı tebliğ etmişlerdir Peygamber s a J den sonra gelen bütün insanlar kıyamete kadar Muhammedi istidada sahip olarak yaşarlar Bu yüzden Muhammed ümmeti ümmet i icabet ve ümmet i davet olarak iki kısımda değerlendirilmiştir Ümmet i icâbet in vazifesi bir taraftan kendi içbirliğini ve İslâmî kemâlini temin etmek diğer taraftan da ümmet i dâvet i irşâd için faaliyet göstermektir Dînin bilgiden ziyâde sevgiyle alâkalı olduğu göz ardı edilmemelidir Gönülsüz ruhsuz sevgisiz bir irşâd irşâd değildir Bürûdet kalblerdeki aşkı sevgiyi öldüren söndüren gönül aynasını bulandıran bir vasıftır İslâm sâdece secdeye eğilen başımızda Kur ânla nûrlanan yüzlerimizde ezan sesleriyle coşan gönüllerimizde yaşamalıdır İslâm ahlâkı Kur ân ahlâkıdır Sevgisi ıztırâbı çilesi ve fedâkârlığı olmayan kimseler bu ilâhî nurdan mahrum olurlar Hâriçte zahir olan hakikatler birbirinden ayrılmış gibi görünebilirler fakat bunların hepsi insanda tek şey hâlinde bulunur İslâmî ilimleri fıkıh tefsir hadis kelâm tasavvuf vs olarak ayrı ayrı saymak mümkündür Bunların hepsi bin Müslüman da birleşmiştir Gönül toprak altında çürümez bu yüzden gönül mahsûlü olan şeyler ebedileşir Dünyâdaki hizmetlerini berzah âleminde de devam ettiren gönül erlerimiz hâlâ aramızda yaşıyor biz öldükten sonra da yaşayacaktır Gerçek ideale ulaşmak servetsiz şöhretsiz ve devletsiz ilâhî irâdeyle kucaklaşmaktır İslâm ın çizdiği çizginin dışında farklı mülâhazalarla çizilen çizgiler dînin haram kıldığı zümreciliği ve ihtilâfı celbeder Bu davranışlar sevgisiz bir topluluk meydana getirir İslâm tasavvufunu târihî seyriyle asır be asır değerlendirmek her devri kendi içtimaî yapısı içinde ele alarak incelemek birçok peşin hükümleri ve yanlış anlamaları zihinlerden silecektir Tarîkatleri tasavvuf için bir vâsıta olarak kabul etmeliyiz Mezheblerin zuhurundan önce de îtikad ve amele âit hükümler bulunduğu gibi tarîkatlerden önce de tasavvuf aynı minval üzere yaşanıyordu Bir düşünceyi fikri duyguyu çeşitli meslekleri kendi hâline terketmek kalıcılığını ve gelişmesini tehlikeye sokar Spor bütün beden hareketlerini içine alan bir mefhumdur Kulüpler bu faaliyetleri bir disiplin altına alan ve iyi sporcu yetiştirmeyi amaçlayan müesseselerdir Onlarsız da spor yapılabilir fakat spordan beklenen verimlilik ve fayda sağlanmış olamaz Biz bu iddiasız kitabımızda tasavvufu ve müesseselerini müfredatın fazlalığından dolayı muhtasar olarak ele alabildik Din psikolojisi ve din sosyolojisi mütehassısları için en büyük malzemenin tasavvuf ve onun bir teşkilâtı durumunda olan tarîkatlerde bulunabileceğini hatırlatmak isteriz Milletler bâzı bilgileri zamanla kaybetmiş olabilirler Bu yitik in nerede bulunursa alınması peygamber fermanıdır Yabancı malzemelerle hazırlanmış ilimlerin nakli ise milletlerin hafızalarını ve dehâ eserlerini yok eder İlim taliplerinin her mevzu için ayrı ayrı araştırma alanları tesbit etmeleri pekçok istifhamları da ortadan kaldıracaktır Tasavvufun doğuşu ilk mutasavvıflar ve o devirde yazılmış temel eserlerin çok dikkatle okunması ıstılah ve sembollerin bilhassa psikologlar tarafından incelenmesi tasavvufi özelliklerin hedeflediği faydaların da göz önünde tutularak değerlendirilmesi ve bu hususlarda müstakil eserl

Tasavvufu insanın lehinde ve aleyhinde olan şeyleri bilip hâlen yaşaması olarak da tarif edebiliriz Din mücerret bir mefhum olmadığı gibi sâdece şekil ve merasimler topluluğu da değildir İlâhî olma özelliklerini kaybetmiş dinlerin kullandıkları müşterek sembollerin hakikat cihetinden değerlendirildiği ve her dinde değişmeyen asgarî müştereklerden hareket edildiği zaman farklı dinlere mensûb insanların birbirine yaklaşması daha kolay olacaktır Kur ân ı Kerîm de mevcûd kıssaları ayrıca bu mülâhazalarla okuyup değerlendirmek ve günümüze kadar bu değerlendirmeleri yapanların eserlerini incelemek irşâd noktasından önemli adımların atılmasına vesile olacaktır Peygamberler ümmetlerinin istidadına uygun olanı tebliğ etmişlerdir Peygamber s a J den sonra gelen bütün insanlar kıyamete kadar Muhammedi istidada sahip olarak yaşarlar Bu yüzden Muhammed ümmeti ümmet i icabet ve ümmet i davet olarak iki kısımda değerlendirilmiştir Ümmet i icâbet in vazifesi bir taraftan kendi içbirliğini ve İslâmî kemâlini temin etmek diğer taraftan da ümmet i dâvet i irşâd için faaliyet göstermektir Dînin bilgiden ziyâde sevgiyle alâkalı olduğu göz ardı edilmemelidir Gönülsüz ruhsuz sevgisiz bir irşâd irşâd değildir Bürûdet kalblerdeki aşkı sevgiyi öldüren söndüren gönül aynasını bulandıran bir vasıftır İslâm sâdece secdeye eğilen başımızda Kur ânla nûrlanan yüzlerimizde ezan sesleriyle coşan gönüllerimizde yaşamalıdır İslâm ahlâkı Kur ân ahlâkıdır Sevgisi ıztırâbı çilesi ve fedâkârlığı olmayan kimseler bu ilâhî nurdan mahrum olurlar Hâriçte zahir olan hakikatler birbirinden ayrılmış gibi görünebilirler fakat bunların hepsi insanda tek şey hâlinde bulunur İslâmî ilimleri fıkıh tefsir hadis kelâm tasavvuf vs olarak ayrı ayrı saymak mümkündür Bunların hepsi bin Müslüman da birleşmiştir Gönül toprak altında çürümez bu yüzden gönül mahsûlü olan şeyler ebedileşir Dünyâdaki hizmetlerini berzah âleminde de devam ettiren gönül erlerimiz hâlâ aramızda yaşıyor biz öldükten sonra da yaşayacaktır Gerçek ideale ulaşmak servetsiz şöhretsiz ve devletsiz ilâhî irâdeyle kucaklaşmaktır İslâm ın çizdiği çizginin dışında farklı mülâhazalarla çizilen çizgiler dînin haram kıldığı zümreciliği ve ihtilâfı celbeder Bu davranışlar sevgisiz bir topluluk meydana getirir İslâm tasavvufunu târihî seyriyle asır be asır değerlendirmek her devri kendi içtimaî yapısı içinde ele alarak incelemek birçok peşin hükümleri ve yanlış anlamaları zihinlerden silecektir Tarîkatleri tasavvuf için bir vâsıta olarak kabul etmeliyiz Mezheblerin zuhurundan önce de îtikad ve amele âit hükümler bulunduğu gibi tarîkatlerden önce de tasavvuf aynı minval üzere yaşanıyordu Bir düşünceyi fikri duyguyu çeşitli meslekleri kendi hâline terketmek kalıcılığını ve gelişmesini tehlikeye sokar Spor bütün beden hareketlerini içine alan bir mefhumdur Kulüpler bu faaliyetleri bir disiplin altına alan ve iyi sporcu yetiştirmeyi amaçlayan müesseselerdir Onlarsız da spor yapılabilir fakat spordan beklenen verimlilik ve fayda sağlanmış olamaz Biz bu iddiasız kitabımızda tasavvufu ve müesseselerini müfredatın fazlalığından dolayı muhtasar olarak ele alabildik Din psikolojisi ve din sosyolojisi mütehassısları için en büyük malzemenin tasavvuf ve onun bir teşkilâtı durumunda olan tarîkatlerde bulunabileceğini hatırlatmak isteriz Milletler bâzı bilgileri zamanla kaybetmiş olabilirler Bu yitik in nerede bulunursa alınması peygamber fermanıdır Yabancı malzemelerle hazırlanmış ilimlerin nakli ise milletlerin hafızalarını ve dehâ eserlerini yok eder İlim taliplerinin her mevzu için ayrı ayrı araştırma alanları tesbit etmeleri pekçok istifhamları da ortadan kaldıracaktır Tasavvufun doğuşu ilk mutasavvıflar ve o devirde yazılmış temel eserlerin çok dikkatle okunması ıstılah ve sembollerin bilhassa psikologlar tarafından incelenmesi tasavvufi özelliklerin hedeflediği faydaların da göz önünde tutularak değerlendirilmesi ve bu hususlarda müstakil eserler yazılması insanlık için büyük faydalar sağlayacaktır Tasavvufun özellikleri bölümünde mevcûd mevzular daha geniş bir tarzda ele alınabilir şeyh mürid münâsebetleri halvet ve zikir gibi hususların ferde ve cemiyete sağlayacağı faydalar çeşitli yönleriyle açıklanabilirdi Müfredatın fazlalığı buna da imkân vermemiştir Makâmât ve ahvâl cümlesinden olan çeşitli ıstılahlar ilk kaynaklardan itibaren zamanımıza kadar çok az değişikliklerle îzâh edilmiştir Biz bu ıstılahlardan da bir kısmına yer verebildik Müslümanlara bakıp İslâmiyet hakkında kanâat sahibi olmak ne kadar yanlışsa aslından uzaklamış veya uzaklaştırılmış tasavvuf müessese ve mensûblarına bakıp hüküm vermek de o kadar yanlıştır İhtilâf beşerî bir vasfımızdır İslâm ı bir bütün olarak yaşamak ilâhî irâdeyle kucaklaşmak güzel bir idealdir fakat bunu hayâtında kaç kişi başarabilmiştir İslâm âleminde zuhur eden düşünce ve fikirlerin bütünüyle Hak ve hakikati ifâde ettiğini iddia edemeyiz Yanılmazlık vahyin bir neticesi olan Kur ân ı Kerîm ve sahih hadislerdedir Bâtınîlik âyet ve hadîsleri her mezheb veya teşkilâtın kendine göre yorumları fıkıhta ve kelâmda meydana gelen fırkalar fırâk ı dâlle ve fırkayı nâciye tâbirleri ihtilâflarla dolu bir dünyâda yaşadığımızın habercileridir Bu tür hallerin tasavvuf adı altında da olabileceğini diğerleri gibi tabiî görmek lâzımdır Ayrıca tarîkatlerin başlangıçtan zamanımıza kadar geçirdiği safhaları faaliyetleri ve içtimâi hayattaki yerleri hakkında da araştırmalara ihtiyaç vardır Tasavvufun tefekkür ciheti ayrı bir araştırma mevzuudur Şu âna kadar bu hususla alâkalı ciddî bir çalışma yapıldığını söyleyemeyiz Kitapta yer alan Vahdet i Vücûd ile alâkalı bölümü diğer mevzular gibi muhtasar bir tarzda ele alabildik Bu bahislerle alâkalı temel eserlerin neşrinin ilerde müstakil te lif kitapların yazılmasına vesile olacağına inanıyoruz Yine kitapta yer alan tarîkatlerin her biri hakkında ayrı ayrı bilgi vermek mümkün olmadı Anadolu da yaşamış ve yaşayan tarîkatleri kısa da olsa tanıtmayı hedefledik Kitabın tarîkatler kısmının sonuna ilâve ettiğimiz Ahmed Rifâi ye âit bölümü Fakültemiz öğretim üyesi sayın Prof Dr Mustafa Tahralı hazırlamıştır Bu zahmetinden dolayı kendisine teşekkür borçluyum Yayına hazırladığımız bu son baskıda yer yer ilâveler yapılmış kitab baştan sona kadar tekrar elden geçirilmiştir

Bidayette tasavvuf sufi bi can olmağa derer Nihayette gönül tahtında sultan olmağa derler Tarikatte ibaretdir tasavvuf mahv ı suretten Hakikatte saray ı sırda mihman olmağa derler Bu ab u kil libasından tasavvuf ari olmaktır Tasavvuf cism i safi nur i Yezdan olmağa derler Tasavvuf lem ayı envar ı mutlaktan uyarmaktır Tasavvuf ateş i aşk ile suzan olmağa derler Tasavvufta şerait name i hestiyi dürmektir Tasavvuf ehl i şer u ehl i iman olmağa derler Tanıtım Bülteninden

Tasavvufu insanın lehinde ve aleyhinde olan şeyleri bilip hâlen yaşaması olarak da tarif edebiliriz Din mücerret bir mefhum olmadığı gibi sâdece şekil ve merasimler topluluğu da değildir İlâhî olma özelliklerini kaybetmiş dinlerin kullandıkları müşterek sembollerin hakikat cihetinden değerlendirildiği ve her dinde değişmeyen asgarî müştereklerden hareket edildiği zaman farklı dinlere mensûb insanların birbirine yaklaşması daha kolay olacaktır Kur ân ı Kerîm de mevcûd kıssaları ayrıca bu mülâhazalarla okuyup değerlendirmek ve günümüze kadar bu değerlendirmeleri yapanların eserlerini incelemek irşâd noktasından önemli adımların atılmasına vesile olacaktır Peygamberler ümmetlerinin istidadına uygun olanı tebliğ etmişlerdir Peygamber s a J den sonra gelen bütün insanlar kıyamete kadar Muhammedi istidada sahip olarak yaşarlar Bu yüzden Muhammed ümmeti ümmet i icabet ve ümmet i davet olarak iki kısımda değerlendirilmiştir Ümmet i icâbet in vazifesi bir taraftan kendi içbirliğini ve İslâmî kemâlini temin etmek diğer taraftan da ümmet i dâvet i irşâd için faaliyet göstermektir Dînin bilgiden ziyâde sevgiyle alâkalı olduğu göz ardı edilmemelidir Gönülsüz ruhsuz sevgisiz bir irşâd irşâd değildir Bürûdet kalblerdeki aşkı sevgiyi öldüren söndüren gönül aynasını bulandıran bir vasıftır İslâm sâdece secdeye eğilen başımızda Kur ânla nûrlanan yüzlerimizde ezan sesleriyle coşan gönüllerimizde yaşamalıdır İslâm ahlâkı Kur ân ahlâkıdır Sevgisi ıztırâbı çilesi ve fedâkârlığı olmayan kimseler bu ilâhî nurdan mahrum olurlar Hâriçte zahir olan hakikatler birbirinden ayrılmış gibi görünebilirler fakat bunların hepsi insanda tek şey hâlinde bulunur İslâmî ilimleri fıkıh tefsir hadis kelâm tasavvuf vs olarak ayrı ayrı saymak mümkündür Bunların hepsi bin Müslüman da birleşmiştir Gönül toprak altında çürümez bu yüzden gönül mahsûlü olan şeyler ebedileşir Dünyâdaki hizmetlerini berzah âleminde de devam ettiren gönül erlerimiz hâlâ aramızda yaşıyor biz öldükten sonra da yaşayacaktır Gerçek ideale ulaşmak servetsiz şöhretsiz ve devletsiz ilâhî irâdeyle kucaklaşmaktır İslâm ın çizdiği çizginin dışında farklı mülâhazalarla çizilen çizgiler dînin haram kıldığı zümreciliği ve ihtilâfı celbeder Bu davranışlar sevgisiz bir topluluk meydana getirir İslâm tasavvufunu târihî seyriyle asır be asır değerlendirmek her devri kendi içtimaî yapısı içinde ele alarak incelemek birçok peşin hükümleri ve yanlış anlamaları zihinlerden silecektir Tarîkatleri tasavvuf için bir vâsıta olarak kabul etmeliyiz Mezheblerin zuhurundan önce de îtikad ve amele âit hükümler bulunduğu gibi tarîkatlerden önce de tasavvuf aynı minval üzere yaşanıyordu Bir düşünceyi fikri duyguyu çeşitli meslekleri kendi hâline terketmek kalıcılığını ve gelişmesini tehlikeye sokar Spor bütün beden hareketlerini içine alan bir mefhumdur Kulüpler bu faaliyetleri bir disiplin altına alan ve iyi sporcu yetiştirmeyi amaçlayan müesseselerdir Onlarsız da spor yapılabilir fakat spordan beklenen verimlilik ve fayda sağlanmış olamaz Biz bu iddiasız kitabımızda tasavvufu ve müesseselerini müfredatın fazlalığından dolayı muhtasar olarak ele alabildik Din psikolojisi ve din sosyolojisi mütehassısları için en büyük malzemenin tasavvuf ve onun bir teşkilâtı durumunda olan tarîkatlerde bulunabileceğini hatırlatmak isteriz Milletler bâzı bilgileri zamanla kaybetmiş olabilirler Bu yitik in nerede bulunursa alınması peygamber fermanıdır Yabancı malzemelerle hazırlanmış ilimlerin nakli ise milletlerin hafızalarını ve dehâ eserlerini yok eder İlim taliplerinin her mevzu için ayrı ayrı araştırma alanları tesbit etmeleri pekçok istifhamları da ortadan kaldıracaktır Tasavvufun doğuşu ilk mutasavvıflar ve o devirde yazılmış temel eserlerin çok dikkatle okunması ıstılah ve sembollerin bilhassa psikologlar tarafından incelenmesi tasavvufi özelliklerin hedeflediği faydaların da göz önünde tutularak değerlendirilmesi ve bu hususlarda müstakil eserl

Selçuk Eraydın tarafından kaleme alınan Tasavvuf ve Tarikatlar Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı eseri olarak okurlarla buluşuyor Tasavvuf ve Tarikatlar Selçuk Eraydın Kitap Özeti Bidayette tasavvuf sufi bi can olmağa derer Nihayette gönül tahtında sultan olmağa derler Tarikatte ibaretdir tasavvuf mahv ı suretten Hakikatte saray ı sırda mihman olmağa derler Bu ab u kil libasından tasavvuf ari olmaktır Tasavvuf cism i safi nur i Yezdan olmağa derler Tasavvuf lem ayı envar ı mutlaktan uyarmaktır Tasavvuf ateş i aşk ile suzan olmağa derler Tasavvufta şerait name i hestiyi dürmektir Tasavvuf ehl i şer u ehl i iman olmağa derler Yayınevi Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yazar Selçuk Eraydın Sayfa 518 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 16 00x24 00 cm Basım Yılı Ocak 2021 Barkod 9789755480503 Kategori İslam Kitapları Tasavvuf Mezhepler Tarikatlar

Bidayette tasavvuf sufi bi can olmağa derer Nihayette gönül tahtında sultan olmağa derler Tarikatte ibaretdir tasavvuf mahv ı suretten Hakikatte saray ı sırda mihman olmağa derler Bu ab u kil libasından tasavvuf ari olmaktır Tasavvuf cism i safi nur i Yezdan olmağa derler Tasavvuf lem ayı envar ı mutlaktan uyarmaktır Tasavvuf ateş i aşk ile suzan olmağa derler Tasavvufta şerait name i hestiyi dürmektir Tasavvuf ehl i şer u ehl i iman olmağa derler Tanıtım Bülteninden

Bidayette tasavvuf sufi bi can olmağa derer Nihayette gönül tahtında sultan olmağa derler Tarikatte ibaretdir tasavvuf mahv ı suretten Hakikatte saray ı sırda mihman olmağa derler Bu ab u kil libasından tasavvuf ari olmaktır Tasavvuf cism i safi nur i Yezdan olmağa derler Tasavvuf lem ayı envar ı mutlaktan uyarmaktır Tasavvuf ateş i aşk ile suzan olmağa derler Tasavvufta şerait name i hestiyi dürmektir Tasavvuf ehl i şer u ehl i iman olmağa derler