Tecaribü l Ümem — Miskeveyh Ebu Ali Ahmed B Muhammed

ÖNSÖZ Miskeveyh ve Tecâribül Ümem Adlı Eserinin Yayını Üzerine Miskeveyh ve Eseri Tecâribü l Ümem e Dair TECÂRİBÜ L ÜMEM BİRİNCİ CİLD TECÂRİBÜ L ÜMEM VE TE ÂKIBÜ L HİMEM el Muktedir Billâh ın Halifeliği 295 907 908 Ca fer b el Mu tezıd Billâh a Biat Edilmesi Sırasında Cereyan Eden Vak alar Abdullah b el Mu tez Fitnesinin Mahiyeti Abdullah b el Mu tez in Ele Geçirilmesiyle İlgili Haber Muhammed b Davud Meselesinde el Kunnâî nin Yaptığı İşler Muhammed b Abdûn ile Hâcib Sevsen in Tevkif Edilmelerinin Sebebi İbnü l Mu tez Vak asına Karışanlar Hakkında Alınan Doğru Tedbir Kâdı Ebû Ömer Hakkında Olup Bitenler Bir İhanet ve Bu Konuda Yapılan Kötü Bir İttifak Hakkında İki Yüz Doksan Yedi 297 909 910 Senesi Acelecilik ve Kötü Bir Tesadüf Kötü Bir Oyun ve Âkıbeti İki Yüz Doksan Sekiz 298 910 911 Senesi Sübkerî nin Tutuklanması İki Yüz Doksan Dokuz 299 911 912 Senesi İbn Ebi l Beğl ın Yapmak İstediği Bir Komplo ve Bunun Kendi Aleyhine Neticelenmesi el Hakânî nin Vezirlik İşlerini Kötü Yönetmesi Üç Yüz 300 912 913 Senesi Üç Yüz Bir 301 913 914 Senesi Üç Yüz İki 302 914 915 Senesi Üç Yüz Üç 303 915 916 Senesi Üç Yüz Dört 304 916 917 Senesi Ebu l Hasan Ali b el Furât ın İkinci Defaki Vezirliği Vezirlik Sık Sık El Değiştirirken İbn Ebi s Sâc ın Yaptıkları İbn Ebi s Sâc ın Entrikası ve Hilesi İbnü l Furât la İlgili Meselenin Devamı Üç Yüz Beş 305 917 918 Senesi Üç Yüz Altı 306 918 919 Senesi Vezir Ebu l Hasan İbnü l Furât ın Tevkif Edilmesinin Sebebi Hâmid b el Abbas ın Ali b Muhammed b el Furât a ve Akrabalarına Yaptığı Muamele Üç Yüz Yedi 307 919 920 Senesi Hâmid b el Abbas ın İşlerinin Bozulmasına ve Taahhüdnâmesinin Feshedilmesine Yolaçan Sebepler Üç Yüz Sekiz 308 920 921 Senesi Üç Yüz Dokuz 309 921 922 Senesi el Hüseyin b Mansûr el Hallâc ın Haberi ve Asılıp Teşhir Edilmesi Üç Yüz On 310 922 923 Senesi Kahramâne Ümmü Musa ile Kardeşlerinin Tevkif Edilmelerinin Sebebi Üç Yüz On Bir 311 923 924 Senesi Hâmid ile Ali b İsa nın Azledilmesi ve İbnü l Furât ın Tekrar Vezirlik Mevkiine Getirilmesi İbnü l Furât ın Üçüncü Defa Vezirlik Makamına Gelmesi Vezir İbnü l Furât ın Hâmid b el Abbas ı Tevkif Etmesi Hâmid e Yapılan Muamele ve Buna Karşılık Kendisinin Yaptıkları Ali b İsa Meselesiyle İlgili Vukû Bulan Olaylar ve Onun İbnü l Furât a Teslim Edilmesi İbnü l Furât ın Ali b İsa yı Sorgulaması Ali b İsa ile İbnü l Furât Arasındaki Meseleyle İlgili Haberlerin Devamı İbnü l Furât ın Mûnis i Bağdad dan Uzaklaştırmak Hususundaki Tedbiri İbnü l Furât ın Mûnis Gittikten Sonra Görevliler Hakkındaki Tedbiri Üç Yüz On İki 312 924 25 Senesi İbnü l Furât ın İktidarını İyice Güçlendirip Durumu Düzelttikten Sonra Zayıflamasının Sebebi Kendisinin ve Babasının Mevkii Sarsılınca el Muhassin in Felakete Uğrayan Mağdur Olan Kişilere Karşı Muamelesi Ebu l Hasan İbnü l Furât ın Tevkif Edilmesi ve Oğlu el Muhassin in Kaçışı Ebu l Kâsım Abdullah b Muhammed b Ubeydullah el Hakânî nin Vezirliği Elde Etmesi Ebu l Kâsım el Hakânî nin Vezirliğe Tayininden Sonra İbnü l Furât ve Taallukatı Aleyhine Cereyan Eden Vak alar el Muhassin in Başına Gelen Kötü Bir Tesadüf Yüzünden Yakalanması ve Müsâdere Edilip Katledilmesi Ebu l Hasan İbnü l Furât ın ve Oğlu el Muhassin in Öldürülmeleri el Hakânî nin Başına Gelen ve Vezirlikten Azline Sebep Olan Olaylar Ebu l Abbas el Husaybî nin Vezir Tayin Edilmesinin Sebebi el Karmatî nin Kûfe ye Girmesi Üç Yüz On Üç 313 925 926 Senesi Üç Yüz On Dört 314 926 927 Senesi el Husaybî nin Telâfisi Mümkün Olmayan Kötü Bir Uygulaması ve Bu Yüzden Sahip Olduğu Şeylerin Çoğunun Elinden Çıkması el Husaybî nin Tevkifi ve Ali b İsa nın Vezirliğe Getirilmesi Ebu l Kâsım el Kelvedânî nin Ali b İsa ya Vekâleti ve Devlet İşlerini İdare Etmesi Üç Yüz On Beş 315 927 Senesi Ali b İsa nın Bu Defaki Vezirliğinde Aldığı Tedbirler ve Onun Zamanında Cereyan Eden Hadiseler Vezir Ebu l Hasan Ali b İsa ile Ebu l Abbas Ahmed b Ubeydillah Arasında Cereyan Eden Münâzaranın Keyfiyeti Ali b İsa nın Bu Defaki Vezirliğinde Yürüttüğü İşler Mûnis el Muzaffer in Tedirginliğinin Sebebi Deylemlilerin Ortaya Çıkışı Bu Yıl Ebû Ca fer İbn Şirzâd ın NâmınınYükselip Ali b İsa nın Ona Değer Vermesi ve Bunun Sebepleri Yusuf b Ebi s Sâc ın Kâtibi Muhammed b Halef i Azletmesinin Sebebi İbn Ebi s Sâc ın el Karmatî ile Olan Vak ası Düşmanı Hafife Alıp İhtiyatı Elden Bıraktığı İçin Esir Edilmesi Esir Edildikten Sonra Başına Gelen Olaylar ve Sonunda Katledilmesi Üç Yüz On Altı 316 928 Senesi Ali b İsa nın Vezirlikten Azline ve Ebû Ali İbn Mukle nin Tayinine Sebep Olan Gelişmeler Ali b İsa nın Tutuklanması ve İbn Mukle nin Tayin Edilmesi Nâzûk ile Harun b Garîbü l Hâl Arasında Meydana Gelen Harbin Sebebi Mûnis ile el Muktedir Arasında Soğukluğun Meydana Gelmesi Üç Yüz On Yedi 317 929 Senesi Nâzûk ile Ebu l Heycâ nın el Muktedir in Tahttan İndirilmesine Sebep Olan Entrika Çevirmeleri ve Bunların Katledilmesi ile el Muktedir in Tekrar Hilafet Makamına Geçmesi el Muktedir Billâh ın Hal Edilmesi ve el Kâhir Billâh ın Hilâfet Makamına Getirilmesi el Muktedir in Hal Vesikasıyla İlgili Bir Tedbir ve Ondan Görülen Fayda el Muktedir in Tekrar Hilafet Makamına Getirilmesinin Sebebi el Karmatî nin Hacıları Öldürmesi ve Mekke yi Tahrip Etmesi Üç Yüz On Sekiz 318 930 Senesi Musâfiyye Piyadelerinin Ortadan Kaldırılmalarının Sebebi Vezir Ebû Ali İbn Mukle nin Tevkif Edilmesinin Sebebi Ebû Ali den Sonra Vezirlik Meselesi Hakkında Cereyan Eden Olaylar ve Süleyman b el Hasan ın Vezir Tayin Edilmesi Berîdîlerin Tevkif ve Müsâdere Edilmelerinin Keyfiyeti Üç Yüz On Dokuz 319 931 Senesi Mûnis in Yalnızlaşmasının ve İsyan Etmesinin Sebebi Vezir Süleyman b el Hasan ın Tevkif Edilmesinin Sebebi Ahmed b Kayıglıg ın Mağlup Olmasından ve Leşkerî nin Adamlarının İsfahan a Girmesinden Sonra Vâki Olan Güzel Bir Tesadüf Hüseyin b el Kâsım ın Vezir Tayin Edilmesinin Sebebi ve Bu Hususta Başarıyla Neticelenen Bir Hile Mûnis in Ortada Görünmemeye ve İşlerden Uzak Durmaya Çalışmasının Sebebi Vezir Hüseyin in Konumunun Sarsılmaya Başlamasının Sebebi Ebu l Feth el Fazl b Ca fer in Vezirliği Üç Yüz Yirmi 320 932 Senesi Mûnis in Musul dan Bağdad a Gelmesinin ve el Muktedir Billâh ın Katledilmesinin Sebebi el Kâhir Billâh Ebû Mansûr Muhammed b el Mu tezıd in Üç Yüz Yirmi 320 932 Senesinde Hilafet Makamına Geçmesi Üç Yüz Yirmi Bir 321 933 Senesi el Muktedir in Kaçan Kumandanlarının Başlarına Gelenler ve Bu Kumandanların Âkıbetleri Mûnis ve Vezir Ebû Ali nin el Kâhir Billâh a Karşı Tedbir Almalarının Sebebi Vezir İbn Mukle nin el Kâhir i Tevkif İçin Yürüttüğü Tedbirlerin Tersine Dönmesi Ebû Ca fer Muhammed b el Kâsım ın Vezirliği Mûnis ile Yalabık ve Oğlu Ali nin Öldürülmeleri Ebu l Abbas el Husaybî nin Vezir Tayin Edilmesinin Sebebi Ali b Büveyh in Yıldızının Parlamasının Sebebi ve Bir Takım Memleketler Elde Etmesini Sağlayan Tesadüfler Ali b Büveyh in Vâliliğinin Gerçekleşmesine Vesile Olan Bir Sebep ve Diğerlerinin Vazifeleri Başına Varmadan Azledilmeleri Merdâvîc in Muvaffakiyetle Neticelenmeyen Bir Hilesi Üç Yüz Yirmi İki 322 934 Senesi Ali b Büveyh İçin İyi ve Yâkut İçin Kötü Bir Tesadüf ile Yâkut un Fena Bir Tedbiri ve Yerinde Olmayan Acele Bir Davranışı Yâkut un Hezimet Halinde İken Sonuç Vermeyen Bir Tedbiri ve Ali b Büveyh in Bundan Yararlanıp Muzaffer Olması el Kâhir in İshak b İsmail ile Nasr b Hamdan ı öldürmesinin Sebebi el Kâhir i Tutuklamalarının Sebebi el Muktedir in Oğlu er Râzî Billâh Ebu l Abbas Muhammed in Üç Yüz Yirmi İki 322 934 Senesinde Hilâfet Makamına Geçmesi Ebu l Hasan Ali b Büveyh ed Deylemî nin Güçlenmeye Başlaması Ebu l Hasan Ali b Büveyh in Kâtibi Ebû Sa d İsrâil i Öldürmesi ve Bunun Sebebi Bu Senede Harun b Garîbü l Hâl in Katli ve Bunun Sebebi Üç Yüz Yirmi Üç 323 935 Senesi Merdâvîc in Öldürülmesinin Sebebi Kaçarken Rüknüddevle nin Başına Gelen Garip Bir Olay Yâkut un Oğulları Muzaffer ile Muhammed in Tevkif Edilmesinin Sebebi Ebû Abdillah el Berîdî nin Gücü ve Nüfûzunun Artmasının Sebebi Hasan b Abdillah b Hamdan ın Amcası Ebu l Ulâ Sa îd b Hamdan ı Öldürmesinin ve İbn Mukle nin Musul a Gitmesinin Sebebi Üç Yüz Yirmi Dört 324 935 936 Senesi 313 Ebû Ali İbn Mukle nin Tevkif Edilmesine Dair Kurulan Tuzağın Mâhiyeti Abdurrahman b İsa nın Vezirliği Ebû Ca fer Muhammed b el Kâsım el Kerhî nin Vezirliği Yâkut un Katledilmesi Yâkut a Karşı Hazırlanan Tertip Süleyman b Yahya nın Vezirliği İbn Râik ın Hilâfete Hâkim Oluşu ve Bütün Memleketi İstilası Ebu l Hüseyin Ahmed b Büveyh in Başına Gelen Hadisenin Sebebi Ebu l Hüseyin Ahmed b Büveyh in Hıyanetinin ve Ahdi Bozmasının Âkıbeti Ahmed b Büveyh in Irak Diyârına Çıkıp Oraları Hâkimiyeti Altına Alması Üç Yüz Yirmi Beş 325 936 937 Senesi Ebû Bekir İbn Mukâtil in Hüseyin b Ali en Nevbahtî Aleyhine Bir Hile Yaparak Onu İbn Râik ın Kâtipliğinden Azlettirmeyi Başarması Berîdîlerin Kurnazlıkla Hareket Ettiklerine ve Bunda da Başarılı Olduklarına Dair Haber Muhammed b Râik ile Berîdîlerin Aralarının Tamamen Açılmasının Sebebi İbn Râik in Ebu l Feth el Fazl b Ca fer i Kendisine Vezir Tayin Etmesinin Sebebi İbn Râik ın Başına Gelen ve Nihayet Ağırlığını Yakıp Ahvâz a Kaçmasına Sebeb Olan Kötü Tesadüf Beckem in Aklının Kuvvetine Derinliğine ve H

Miskeveyh ve Tecâribül Ümem Adlı Eserinin Yayını Üzerine Miskeveyh ve Eseri Tecâribü l Ümem e Dair TECÂRİBÜ L ÜMEM BİRİNCİ CİLD TECÂRİBÜ L ÜMEM VE TE ÂKIBÜ L HİMEM el Muktedir Billâh ın Halifeliği 295 907 908 Ca fer b el Mu tezıd Billâh a Biat Edilmesi Sırasında Cereyan Eden Vak alar Abdullah b el Mu tez Fitnesinin Mahiyeti Abdullah b el Mu tez in Ele Geçirilmesiyle İlgili Haber Muhammed b Davud Meselesinde el Kunnâî nin Yaptığı İşler Muhammed b Abdûn ile Hâcib Sevsen in Tevkif Edilmelerinin Sebebi İbnü l Mu tez Vak asına Karışanlar Hakkında Alınan Doğru Tedbir Kâdı Ebû Ömer Hakkında Olup Bitenler Bir İhanet ve Bu Konuda Yapılan Kötü Bir İttifak Hakkında İki Yüz Doksan Yedi 297 909 910 Arjantin Acelecilik ve Kötü Bir Tesadüf Kötü Bir Oyun ve Âkıbeti İki Yüz Doksan Sekiz 298 910 911 Senesi Sübkerî nin Tutuklanması İki Yüz Doksan Dokuz 299 911 912 Senesi İbn Ebi l Beğl ın Yapmak İstediği Bir Komplo ve Bunun Kendi Aleyhine Neticelenmesi el Hakânî nin Vezirlik İşlerini Kötü Yönetmesi Üç Yüz 300 912 913 Senesi Üç Yüz Bir 301 913 914 Senesi Üç Yüz İki 302 914 915 Senesi Üç Yüz Üç 303 915 916 Arjantin Üç Yüz Dört 304 916 917 Senesi Ebu l Hasan Ali b el Furât ın İkinci Defaki Vezirliği Vezirlik Sık Sık El Değiştirirken İbn Ebi s Sâc ın Yaptıkları İbn Ebi s Sâc ın Entrikası ve Hilesi İbnü l Furât la İlgili Meselenin Devamı Üç Yüz Beş 305 917 918 Senesi Üç Yüz Altı 306 918 919 Senesi Vezir Ebu l Hasan İbnü l Furât ın Tevkif Edilmesinin Sebebi Hâmid b el Abbas ın Ali b Muhammed b el Furât a ve Akrabalarına Yaptığı Muamele Üç Yüz Yedi 307 919 920 Senesi Hâmid b el Abbas ın İşlerinin Bozulmasına ve Taahhüdnâmesinin Feshedilmesine Yolaçan Sebepler Üç Yüz Sekiz 308 920 921 Senesi