Tekdüzen Muhasebe Uygulamaları — Hamza Koçakoğlu

Bu kitap Tek Düzen Muhasebe Uygulamalarına birebir uygulamacı olarak yeni yetişen öğrencilere bu mesleği yapan meslektaşlara genel hatlarıyla ve yasal dayanaklarıyla sağlıklı bir bilgi sunmak amacıyla hazırlanmıştır Kitapta teorik bilgilerden daha ziyade uygulamada karşılaşılan konulara ilişkin bilgiler yer almaktadır

Bu kitap Tek Düzen Muhasebe Uygulamalarına birebir uygulamacı olarak yeni yetişen öğrencilere bu mesleği yapan meslektaşlara genel hatlarıyla ve yasal dayanaklarıyla sağlıklı bir bilgi sunmak amacıyla hazırlanmıştır Kitapta teorik bilgilerden daha ziyade uygulamada karşılaşılan konulara ilişkin bilgiler yer almaktadır İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III MUHASEBE SİSTEMİ UYGULAMA GENEL TEBLİĞİ Sıra No 1 1 I GİRİŞ 1 II DÜZENLEMENİN AMACI 1 III DÜZENLEMENİN NİTELİĞİ 1 IV DÜZENLEMENİN KAPSAMI 2 V YAPILAN DÜZENLEMENİN VERGİ MEVZUATI İLE İLİŞKİSİ VE YAPTIRIMI 3 VI BİLGİSAYAR PROGRAMLARININ BAKANLIĞA GÖNDERİLMESİ 3 VII YÜRÜRLÜK 4 VIII 1993 HESAP DÖNEMİ İÇİN İHTİYARİ UYGULAMA 4 MUHASEBE USUL VE ESASLARI 5 I MUHASEBENİN TEMEL KAVRAMLARI 5 1 Sosyal Sorumluluk Kavramı 5 2 Kişilik Kavramı 6 3 İşletmenin Sürekliliği Kavramı 6 4 Dönemsellik Kavramı 6 5 Parayla Ölçülme Kavramı 6 6 Maliyet Esası Kavramı 6 7 Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı 6 8 Tutarlılık Kavramı 7 9 Tam Açıklama Kavramı 7 10 İhtiyatlılık Kavramı 7 11 Önemlilik Kavramı 7 12 Özün Önceliği Kavramı 7 II MUHASEBE POLİTİKALARININ AÇIKLANMASI 8 III MALİ TABLOLAR İLKELERİ 8 A MALİ TABLOLARIN AMAÇLARI 9 B MALİ TABLOLARDAKİ BİLGİLERİN ÖZELLİKLERİ 9 C TEMEL MALİ TABLOLARIN DÜZENLENME İLKELERİ 9 1 GELİR TABLOSU İLKELERİ 9 2 BİLANÇO İLKELERİ 11 a Varlıklara İlişkin İlkeler 11 b Yabancı Kaynaklara İlişkin İlkeler 12 c Öz kaynaklara İlişkin İlkeler 13 IV MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI 14 A TEMEL MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI 14 1 BİLANÇO 14 a BİLANÇO TANIMI 14 b BİLANÇO DÜZENLEME KURALLARI 14 c BİLANÇONUN BİÇİMSEL YAPISI 14 d BİLANÇO KALEMLERİNE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR 15 2 GELİR TABLOSU 25 B DİĞER MALİ TABLOLARIN DÜZENLENMESİ VE SUNULMASI 29 1 FON AKIM TABLOLARI 29 A FON KAYNAKLARI 31 B FON KULLANIMLARI 32 C Dönem İçi Nakit Çıkışları 34 D Dönem Sonu Nakit Mevcudu 36 E Nakit Artış veya Azalışı 36 2 KAR DAĞITIM TABLOSU 36 A DÖNEM KARININ DAĞITIMI 37 B YEDEKLERDEN DAĞITIM 38 C HİSSE BAŞINA KAR 38 D HİSSE BAŞINA TEMETTÜ 38 3 ÖZ KAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU 38 V TEKDÜZEN HESAP ÇERÇEVESİ HESAP PLANI VE HESAP PLANI AÇIKLAMALARI 52 A TEKDÜZEN HESAP ÇERÇEVESİ 52 B HESAP PLANI 56 C HESAP PLANI AÇIKLAMALARI 74 1 DÖNEN VARLIKLAR 74 10 HAZIR DEĞERLER 74 100 KASA 74 101 ALINAN ÇEKLER 75 102 BANKALAR 76 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ 79 104 105 106 107 79 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 79 109 80 11 MENKUL KIYMETLER 80 110 HİSSE SENETLERİ 81 111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI 82 112 KAMU KESİMİ TAHVİL SENET VE BONOLARI 82 113 114 115 83 118 DİĞER MENKUL KIYMETLER 83 119 MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 83 12 TİCARİ ALACAKLAR 84 120 ALICILAR 84 121 ALACAK SENETLERİ 86 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 88 123 88 124 KAZANILMAMIŞ FİNANSAL KİRALAMA FAİZ GELİRLERİ 88 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 90 127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR 91 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 92 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 93 13 DİĞER ALACAKLAR 95 130 96 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 96 132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR 96 133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR 98 134 99 135 PERSONELDEN ALACAKLAR 99 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 99 137 DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU 101 138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR 103 139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI 104 14 105 15 STOKLAR 105 150 İLK MADDE VE MALZEME 105 151 YARI MAMULLER ÜRETİM 107 152 MAMULLER 109 153 TİCARİ MALLAR 110 154 155 156 111 157 DİĞER STOKLAR 111 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 111 159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI 112 16 113 17 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 113 170 178 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM MALİYETLERİ 114 178 YILLARA YAYGIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI 117 179 TAŞERONLARA VERİLEN AVANSLAR 117 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 119 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 119 181 GELİR TAHAKKUKLARI 120 19 D

Muhasebecilik mesleği sadece firmaların muhasebesinin yürütüldüğü vergi idaresi ve resmi kurum ve kuruluşların istedikleri belgelerin hazırlanması ve sunulması amacını çoktan aşmıştır Artık muhasebecilik mesleği Firmaların verimli çalışmasına yön verecek ciddi kararlar alınmasında önemli etkendir Hatta son gelişmelerle birlikte firmaların mali vteknik verimliliklerini yatırımların yapılabilirliğinin karar verilmesinde en önemli veriler muhasebe birimlerinde hazırlanmaktadır Bu amaçla ülkemizin AB ilişkilerinde muhasebecilik mesleği açısından standardın sağlanması gerekmektedir Bu konuda Türkiye Muhasebe Standardı Tebliğleri son yıllarda oldukça hızlı bir şekilde yayınlanmaktadır Bu sebeple Bilanço usulünde defter tutan gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin faaliyet ve sonuçlarının sağlıklı ve güvenilir biçimde muhasebeleştirilmesi mali tablolar aracılığı ile ilgililere sunulan bilgilerin tutarlıklık ve mukayese edilebilirlik niteliklerini koruyarak gerçek durumu yansıtmasının sağlanması ve işletmelerde denetimin kolaylaştırılması amacıyla yapılmaktadır Bu hususların değerlendirilmesi muhasebenin sağlıklı ve güvenilir olması gerekir Muhasebe Sistemi Genel Uygulama Genel Tebliğinde de Muhasebe bilgilerinin sunulduğu mali tablolara dayanılarak karar alma durumunda bulunan ilgilerinin karar almalarında en önemli etken bu bilgilerin sağlıklı ve mukayese edilebilir nitelikte olmasıdır Makro açıdan milli gelir hesapları ve benzeri istatistiklerin çıkarılmasında kalkınma planlarının hazırlanmasında ulusal ve uluslararası sermaye hareketlerinin düzenlemesinde ekonomik faaliyetlerin Devlet tarafından kontrol edilmesi ve yönetilmesinde muhasebede tekdüzenliğin sağlanması büyük önem arz etmektedir Kaldı ki mali tablolar aracılığı ile ilgilere sunulan bilgilerin denetlenmesinin gerekli olduğu hallerde tekdüzen hesap planı uygulamasının denetimin iş yükünü azaltacağı ve kolaylaştıracağı da açıktır Bu amaçla bu eserin hazırlanmasında açıklık ve anlaşabilmesi için güncelliğinin sağlanması için en son Muhasebe sistemi Genel Uygulama Genel Tebliğindeki değişikliklerde gözden geçirilerek hazırlanmıştır