Terceme i Sevakıb — Derviş Mahmud Dede

Terceme i Sevakıb Kısa Özet Mevlana nın hayatının babası ailesi muhatap olduğu dönemin alimleri ve devlet adamları ile birlikte ele alınması sadece modern tarih yazımına has bir anlayış değildir Mevlana nın oğullarından Sultan Veled in ö 1302 yazdığı eserlerle onun hayatına yakından tanıklık ettiği bilinmektedir Bunu Ahmed Eflaki nin Feridun Sipehsalar ın eserleri takip etmiştir Mevlana hakkındaki en eski kaynaklardan oğlu Sultan Veled in ö 1312 İbtidaname si ve Feridun Sipehsalar ın ö 1312 Risale si de büyük sufınin hayatını benzer bir anlayışla ele almıştır Bu iki eserin ardından kaleme alınan Menakıbü I Arifın ise Mevlana ve çevresindekiler hakkında yazılmış en kapsamlı eserlerden biri olmuştur Yine Ulu Arif Çelebi nin yönlendirmesiyle Ahmed Eflaki nin ö 1360 XIV yüzyılda kaleme aldığı bu eser Türk edebiyatında türünün en meşhur örneklerinden biri kabul edilmektedir Abdülvehhab Hemedani nin Menakıbü I Arifın den hareketle yazdığı Farsça Sevakıb ı Menakıb ı Evliyaullah adlı eser bu geleneğin devamı niteliğindedir Derviş Mahmud Dede tarafından Türkçeye Tercüme i Sevakıb adıyla çevrilen eser ise sadece içeriğiyle değil yapısı itibariyle de yaslandığı geleneği devam ettirir nitelikte dir Dokuz fasıldan oluşan eserde her bölüm Mevlevilik tarikatının bir büyüğüne ayrılmıştır Birinci bölümde Mevlana nın babası Bahaeddin Veled in hayatı kerametleri ve düşünceleri ikinci bölümde Mevlana nın eğitimiyle meşgul olan Seyyid Burhaneddin Muhakkık ı Tirmizi üçüncü ve en hacimli bölümde Mevlana nın hayatı kerametleri ve dönemin büyükleri ile kurduğu ilişkiler dördüncü bölümde Şems i Tebrizi beşinci bölümde Şeyh Selahaddin i Zerkub altıncı bölümde Hüsameddin Çelebi yedinci bölümde Mevlana nınoğlu Sultan Veled sekizinci bölümde Mevla na nın torunu Ulu Arif Çelebi dokuzuncu ve son bölümde ise Emir Abid Çelebi ve Mevlana nın soyunun hangi koldan devam ettiği hakkında bilgiler verilmiştir