Teşebbüs i Şahsi — Tahir ül Mevlevî

Bu kitap son büyük Mesnevi şarihlerinden Tahirü l Mevlevi nin bilinen tek romanıdır Sufi şair gazeteci öğretmen ve mütercim gibi pek çok sıfatın sahibi olan bu büyük ve ilginç kültür adamı 2 Meşrutiyet ten sonra Prens Sabahattin in teşebbüs i şahsi düşüncesinin tesirinde kalarak bir grup arkadaşıyla Rehber i Vatan adlı bir gazete çıkarmaya başlamıştır Ne var ki gazete sadece bir buçuk nüsha çıkabilmiş ve acemisi oldukları bu işten hemen vazgeçmişlerdir Romanın esası yazarın bu macerasıdır ancak Tahirü l Mevlevi bunun yanında bize İstanbul un ve İstanbul Belediyesi nin o zamanki hâlini sosyal ilişkileri dostlukları devrin adabımuaşeretini yarım aydınımızın acınası züppeliğini dilde tasfiyecileri medreselilerin Arapçaya sıkışıp kalmışlıklarını memurların yoksulluğunu ve eski hayatımıza dair daha bir yığın ayrıntıyı kendisine özgü o çok hoş mizahıyla anlatır Bu anlamda Teşebbüs i Şahsi 20 yüzyıl başındaki hayatımızın ve elbette İstanbul un baktıkça gülümseten güzel bir fotoğrafıdır