Tevarih i Cedid i Mir at ı Cihan

Bursalı Mehmed Tahir in Osmanlı Müellifleri adlı eserinde 1020 1611 1612 tarihi ricâlinden olduğu müstebân dediği ve herhangi bir kaynak göstermeden Bayburtlu olduğunu belirttiği İsmet Miroğlu nun tahrir kayıtlarına göre Bayburtlu ve tam adının Ferruhşad Beyzade Osman olduğunu kanıtladığı Bayburtlu Osman ın kaleminden çıkan Tevârih i Cedîd i Mir ât ı Cihân Atsız tarafından 1936 da bir kitapçıda bulunmuş ve 384 sayfalık eserin Türklere dair olan bölümü kendi eliyle istinsah edilmiştir Atsız ın III Murad döneminde yazıldığını belirttiği Mir ât ı Cihân fihristinden anlaşıldığı kadarıyla unvan adı verilen sekiz bölümden oluşmuştur Dördüncü bölüm tamamlanmadan eserin kesildiğini belirten Atsız a göre fihristte zikredilen diğer dört bölüm ise hiç yoktur Eserin büyük bölümü dinî hurafelerden bahsederken sadece 208 259 sayfalar arasındaki üçüncü bölüm bir tarih niteliğini taşımaktadır ve bu bölümün 235 259 sayfaları bazı yerlerde kronolojik sırayı gözetmeden kısa fasıllar halinde Nuh oğlu Yafes oğlu Bulcas Han dan Sultan III Murad a kadarki Türk tarihine hasredilmiştir Bununla beraber eserin kenarına en eskisi Hacı Bektaş ın ölümüne en sonuncusu Kandiye nin fethine ait tarihler yazarın ölümünden sonra meçhul bir müstensih tarafından eklenmiştir Atsız ın istinsah etmesinden sonra Berlin e giden ve muhtemelen İkinci Dünya Savaşı gayyasında yiten Mir ât ı Cihân ın sözkonusu nüshasının ne olduğu artık meçhuldür Bu sebeple elimizdeki çalışma ayrı bir önem kazanmakta ve Atsız Bey in Türk tarihçiliğine katkılarından biri olarak külliyatında yer almaktadır