Tezkiretül Evliya Evliya Hikayeleri — Feridüddin Attar

Daha önce İlâhinâme ve Mantıkut Tayr isimli eserleri Türkçe ye tercüme edilmiş bulunan Nişaburlu Feridüddin i Attar Tasavvuf a ve şark klasiklerine meraklı Türk münevveri aydını için hiç de yabancı bir isim değildir Hicri 513 627 Miladi 1119 1230 yılları arasında Nişabur da yaşayan büyük mutasavvıfın eserleri o zamanlarda Belh ten hicrete mecbur edilen Mevlana oymağı vasıtasıyla Anadolu ya gelmiş hatta çocuk denecek bir yaşta kendisiyle tanışıp elini öpen Mevlana Celaleddin i Rumi ye ithaf ve hediye ettiği Esrârnâme yi Mevlana hiç yanından ayırmamıştır Böylece 700 seneye yakın bir zamandan beri Anadolu da ismi zikrolunan ve tasavvuf erbabınca tanınan Feridüddin i Attar Mevlana gibi o devrin Moğol istilası ve benzeri içtimai zelzeleleri karşısında kan ve ateş kokan havayı aşk ve şiirle yumuşatmıştır Zamanın şekillerinden istifade ederek insanlara en güzel yolları işaretle en iyi ahlakı telkine çalışmıştır Esasen Orta Asya dan Anadolu ya uzanan göç yolları üzerinde bulunan Nişabur yurdumuzun Oğuz ve Selçuk medeniyeti havasını uzun zaman fikren beslemeye devam etmiş bir kültür merkezi olmakla Feridüddin i Attar ın eserlerinde kendimize çok yakın sezişler vakalar insanlar bulmaktayız Bu defa takdim ettiğimiz Tezkiretül Evliyâ kısa bir Evliya Menkıbeleri kitabıdır Burada bin bir faydalı manalarla dolu kerametler vaaz ve nasihatler ve büyük sözler kaydedilmiştir Böylece güzel bir ahlak kitabı meydana getirilmiştir Feridüddin i Attar ın Latin harfleriyle takdim ettiğimiz bu eseri daha önce eski harflerle Türkçe ye çevrilmiş nüshalardan birinin kopyasıdır Bu sebeple eserin aslı ile bu kopya arasında bazı farklar bulunabilir Elden ele geçerek biraz daha anonim bir mahiyet almış olabilir Biz bazen on beşinci asır Anadolu Türkçesi ni hatırlatan üslubu bozmaktan kaçınarak yaşayan dilin canlı ifadesiyle bu eseri bir halk kitabı olarak düşündük ve dilini de halka yakın bulduk İlmi bir tetkikten ziyade içinden hisseler çıkarabilen bir kıssalar kitabı olsun istedik Tezkiretül Evliyâ sı 1905 te Nicholson tarafından İngilizce ye de tercüme edilmiş bulunun büyük mutasavvıfın diğer eserlerinin de kütüphanemize kazandırılması yolunda bu deneme bir hareket uyandırırsa kendimizi bahtiyar addedeceğiz Mehmed Zâhid Kotku