Ticaret Hukuku II Kıymetli Evrak Hukuku — Mustafa İsmail Kaya

Prof Dr Mustafa İsmail KAYA Dr Öğr Üyesi Burçak TATLI İÇİNDEKİLER İçindekiler Üçüncü Baskıya Önsöz 5 İkinci Baskı İçin Önsöz 7 Önsöz 9 Kısaltmalar 19 Birinci Bölüm KIYMETLİ EVRAK HUKUKU GENEL ESASLARI I KIYMETLİ EVRAKIN TANIMI VE UNSURLARI 21 A Kıymetli Evrakın Senet Unsuru 21 B Kıymetli Evrakın Hak Unsuru 22 II KIYMETLİ EVRAKTA HAK İLE SENET ARASINDAKİ BAĞ 22 III KIYMETLİ EVRAKIN ÖZELLİKLERİ 23 IV KIYMETLİ EVRAKIN SINIFLANDIRILMASI 24 A İçerdiği Hakkın Türü Açısından 24 1 Alacak Senetleri 24 2 Ortaklık Senetleri 25 3 Makbuz Senedi ve Varant 25 B Hakkın Senetten Önce Var Olup Olmaması Açısından 25 1 Açıklayıcı Senetler 25 2 Kurucu Senetler 26 C Sebebe Bağlı Olup Olmaması Açısından 26 1 Sebebe Bağlı Olmayan Senetler 26 2 Sebebe Bağlı Senetler 26 D Devir Şekli Açısından 27 1 Nama Yazılı Senetler 27 2 Emre Yazılı Senetler 28 3 Hamiline Yazılı Senetler 29 E Kamu Güvenine Sahip Olup Olmaması Açısından 29 1 Kamu Güvenine Sahip Senetler 30 2 Kamu Güvenine Sahip Olmayan Senetler 30 F Yatırım Amacı Taşıyıp Taşımamasına Göre 31 V KIYMETLİ EVRAKTA DEF İ 31 A Nama Yazılı Senetlerde Def i 32 B Emre Yazılı Senetlerde Def i 32 1 Mutlak Def iler 32 a Senet Metninden Anlaşılan Def iler 32 b Senedin Geçersizliğine İlişkin Def iler 33 2 Nispi Def iler 33 a Kişisel Nispi Def iler 33 b Kişisel Olmayan Nispi Def iler 34 C Hamiline Yazılı Senetlerde Def i 34 VI KIYMETLİ EVRAKTA SENET TÜRÜNÜN DEĞİŞMESİ 35 VII KIYMETLİ EVRAKIN ZIYAI VE İPTALİ 36 A Kıymetli Evrakın İptaline İlişkin Özel Hükümler 38 1 Nama Yazılı Senetlerin İptali 38 2 Emre Yazılı Senetlerin İptali 38 3 Hamiline Yazılı Senetlerin İptali 39 B Kıymetli Evrakın İptalinin Sonuçları 41 İkinci Bölüm KAMBİYO SENETLERİ TİCARİ SENETLER I GENEL OLARAK 43 II KAMBİYO SENETLERİNİN ÖZELLİKLERİ 43 III KAMBİYO SENETLERİ VE TEMEL BORÇ İLİŞKİSİ 45 IV KAMBİYO SENETLERİNDE EHLİYET 46 V KAMBİYO SENETLERİNDE İMZA 47 VI KAMBİYO SENETLERİNDE TEMSİL 47 Üçüncü Bölüm POLİÇE I GENEL OLARAK 49 II POLİÇENİN UNSURLARI 49 A Zorunlu Unsurlar 50 1 Poliçe Kelimesi 50 2 Belirli Bir Bedele İlişkin Kayıtsız Şartsız Havale 51 3 Muhatabın Ödeyecek Kişinin Adı 52 4 Lehtar 52 5 Düzenlenme Tarihi 53 6 Düzenleyenin İmzası 53 B Alternatif Zorunlu Unsurlar 54 1 Vade 54 a Görüldüğünde 54 b Görüldükten Belli Bir Süre Sonra 55 c Düzenleme Gününden Belirli Bir Süre Sonra 55 d Belirli Bir Günde 55 2 Ödeme Yeri 56 3 Düzenleme Yeri 57 C İhtiyari Unsurlar 58 1 TTK Tarafından Düzenlenen Kayıtlar 58 2 TTK Tarafından Düzenlenmeyen Kayıtlar 60 D Şekil Şartlarına Aykırılığın Sonuçları 61 III BEYAZ AÇIK POLİÇE 62 IV İMZALARIN BAĞIMSIZLIĞI İLKESİ 63 V POLİÇEDE KABUL 64 A Kabule Arz 65 B Kabule Arzın İhtiyarı Olması Kuralı ve İstisnaları 65 1 Kabule Arzın Yasaklanması 65 2 Kabule Arzın Zorunlu Tutulması 66 C Kabulün Şekli 66 D Kabul İçin İbraz Süresi ve Yeri 67 E İkinci Kez Kabule Arz Düşünme Süresi 68 F Düzenleyenin Kabulden Sorumlu Olmayacağı Kaydı 68 G Kabule Arzın Sonuçları 69 VI POLİÇENİN DEVRİ CİRO 70 A Cironun Tarafları 71 B Cironun Zamanı 71 C Cironun Şekli 72 D Cironun Türleri 73 1 Temlik Cirosu 73 2 Tahsil Cirosu 76 3 Rehin Cirosu 77 VII POLİÇEDE AVAL 77 A Avalin Şekli 77 B Avalin Tarafları 78 C Avalin Hükümleri 79 D Avalin Sona Ermesi 79 VIII POLİÇENİN ÖDENMESİ 80 A Poliçenin Ödeme İçin İbrazı 80 B Ödeme 82 IX POLİÇENİN KABUL EDİLMEMESİ VEYA ÖDENMEMESİ HALİNDE BAŞVURMA HAKKI 84 A Poliçenin Borçluları 84 B Başvuru Hakkının Kullanılması için Aranan Şartlar 86 1 Maddi Şartlar 86 2 Şekli Şartlar 87 a Kabul Etmeme Protestosu 87 b Ödememe Protestosu 88 3 Protesto Şartının İstisnaları 89 4 Protestonun İçeriği ve Usulü 91 C Başvuru Hakkının Kapsamı 92 D Başvuru Hakkının Kullanılması 93 E Retret 94 F İhbar 94 G Araya Girme 95 H Başvuru Hakkının Düşmesi 97 İ Zamanaşımı 97 X SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME 98 XI POLİÇEDE KARŞILIĞIN DEVRİ 99 Dördüncü Bölüm BONO I GENEL OLARAK 103 II BONONUN UNSURLARI 104 A TTK m 776 1 Uyarınca Unsurlar 104 B Zorunlu Unsurlar 105 1 Bono ve Emre Yazılı Senet İbaresi 105 2 Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedel Ödeme Vaadi 105 3 Kime veya Kimin Emrine Ödenecekse Onun Adı 106 4 Düzenleme Tarihi 106 5 Düzenleyenin İmzası 106 C Alternatif Zorunlu Unsurlar 107 1 Düzenleme Yeri 107 2 Ödeme Yeri 107 D İhtiyari Unsurlar 108 1 TTK da Sayılan İhtiyari Unsurlar 108 2 TTK da Sayılmayan İhtiyari Kayıtlar 109 E Şekil Şartına Aykırılığın Sonuçları 110 III BONOYA UYGULANACAK POLİÇE HÜKÜMLERİ 110 IV BONODA ZAMANAŞIMI 111 Beşinci Bölüm ÇEK I GENEL OLARAK 113 II HUKUKİ NİTELİĞİ 114 III ÇEKİN BONO VE POLİÇEDEN FARKLARI 115 A Çekin Poliçeden Farkları 115 B Çekin Bonodan Farkları 116 IV ÇEKİN UNSURLARI 117 A Türk Ticaret Kanunu Uyarınca Çekin Zorunlu Unsurları TTK m 780 117 1 Çek Kelimesi 117 2 Belirli Bir Bedelin Kayıtsız Şartsız Ödenmesi Konusunda Havale 117 3 Muhatabın Unvanı 118 4 Ödeme Yeri 119 5 Düzenleme Tarihi ve Yeri 119 6 Düzenleyenin İmzası 121 7 Banka Tarafından Verilen Seri Numarası 122 8 Karekod 122 B 5941 Sayılı Çek Kanunu Uyarınca Çekin Unsurları ÇekK m 2 6 7 123 C Şekil Şartlarına Aykırılığın Sonuçları ve Çeke Konulabilecek Diğer Kayıtlar 124 1 Mutlak Zorunlu Kayıtlar 124 2 Alternatif Zorunlu Kayıtlar 124 3 İhtiyari Kayıtlar 125 a TTK da Yer Alan İhtiyari Kayıtlar 125 b TTK da Yer Almayan İhtiyari Kayıtlar 126 4 Çekte Bulunması Yasak Olan Kayıtlar 126 a Senedin Çek Olma Niteliğini Etkilemeyen Kayıtlar 126 b Senedin Çek Olma Niteliğine Etki Eden Kayıtlar 126 V ÇEKİN TEMEL ÖZELLİKLERİ 127 A Çek Karnelerinin Bankalar Tarafından Bastırılması 127 B Çek Düzenleyebilmenin Koşulları 128 1 Karşılık 128 2 Çek Anlaşması 128 C Bankanın Bildirim Yükümlülüğü 130 VI ÇEKTE LEHTAR 131 VII ÇEKTE VADE 132 VIII ÇEKTE İBRAZ SÜRELERİ 132 IX ÇEKİN DEVRİ 134 X ÇEKTE KABUL YASAĞI 136 XI ÇEKİN TAHSİL EDİLEBİLİRLİĞİNE İLİŞKİN GÜVENİ ARTTIRICI İŞLEMLER 136 A Teyitli Bloke Çek 136 B Çekin Vizesi 137 C Garantili Çek Çek Kartı 137 D Banka Çeki 138 XII ÇEKTE ÖDEME 138 A Ödeme İçin İbraz 138 B Çekin Ödenmesi 141 1 Ödeme Çeşitleri 142 a Nakden Ödeme 142 b Çizgili Çek Aracılığıyla Ödeme 142 c Mahsup Çeki 143 2 Ödeme 144 3 Ödemenin Önlenmesi 145 a Cayma Beyanı 145 b Mahkeme Kararı ile Ödemenin Yasaklanması 146 4 Sahte veya Tahrif Edilmiş Çekin Ödenmesi ve Sorumluluk 146 XIII ÇEKİN ÖDENMEMESİ KARŞILIKSIZ ÇEK 147 A Ödenmeme Hali ve Tespit Edilmesi 147 B Başvuru Hakkı ve Kapsamı 147 C Zamanaşımı 148 D Muhatap Bankanın Sorumluluğu 149 E Karşılıksız Çek Dolayısıyla Cezai Sorumluluk 151 XIV ÇEKE UYGULANACAK POLİÇE HÜKÜMLERİ 153 XV ÇEKE BENZEYEN BAZI SENETLER 154 A Posta Çeki 155 B Seyahat Çeki 155 C Çek Kartı 155 ÖRNEK SORULAR 157 Önerilen Kaynaklar 171 Kavramlar Dizini 175