Timur ve Timurîler Devrinde Semerkand — Aleksandr YAKUBOVSKİY Sabur RASOL İlyas KEMALOĞLU

Timur ve Timuriler Devrinde Semerkand

Timur ve haleflerinin dönemi 14 15 yüzyıllar Semerkand ın çok hızlı geliş tiği bir dönemdi Semerkand ile ilgili geleneksel tasavvurumuzu oluşturan muhteşem dış süsleme örnekleri olan mimarî eserlerin büyük bir kısmı bu dönemde yapılmıştır ki bunlar Semerkand ın diğer dönemlerini zaman za man gölgede bırakmaktadırlar Rus tarihçisi Aleksandr Yuryeviç Yakubovs kiy in 1933 yılında Leningrad da basılmış Самарканд при Тимуре и Тимуридах Samarkand Pri Timure i Timuridah adlı eseri Ermitaj Devlet Mü zesi Doğu Bölümü nün ilmi araştırma çalışmasının bir neticesidir Sabur Rasol tarafından Türkçe ye tercüme edilmiş olan bu eser Timur ve Timurîler Dev rinde Semerkand adlı Türkçe ismiyle 2018 yılında Türk Tarih Kurumu tarafın dan Türk dilli okuyucular için de ortaya koyulmuştur Kitap eserin ortaya çıkış sürecinin ve amacının belirtildiği Önsöz VII VIII ve Yayına Hazırlayanın Ön Sözü IX XIII kısımları ile başlamaktadır Yayına Hazırlayanın Ön Sözü kıs mında genellikle Ortaçağ Orta Asya ve Orta Doğu tarihi ile ilgili çalışmalar yapan Aleksandr Yakubovskiy hakkında kısaca bilgi verilmektedir Yazarın bu eseri 1933 te tarih vermemektedir Ermitaj da yapılan Timur ve Timuriler Dönemi Semerkandı na dair bir sergi dolayısıyla hazırladığı söz edilmiştir Müellifin eserinde çağdaş tarihçi ve arkeologların rapor ve çalışmalarına da yanarak 1933 öncesinde çeşitli sebeplerden dolayı bu mimarî eserlerin yıkı lan veya zarar gören kısımları hakkında da bilgi vermesinin önemi belirtilmek tedir Yazarın yaşadığı Sovyetler Birliği nin bu tarihinde Timur ve toplumu kötü tasvir etmeden bu eserin yayımlanması mümkün olmadığı anlatılmıştır Dolayısıyla Yakubovskiy in Timur un olumsuz taraflarını ön plana çıkarması ve her şeyi feodal sistem çerçevesinde yorumlamasında siyasî vaziyetin bü yük etkisi olduğu açıklanmaktadır