Tıp Terminolojisi ve Etimolojisi — Özbek Aydın Çolak Tuncay Bamaç Belgin

Neden öğrenmekte zorluk çekiyoruz Özellikle de bilimsel alanda Şimdi size orta öğretimde okutulan üç dersten bahsedeceğiz Geometri Jeoloji ve Coğrafya Türkçe yazıldığı gibi okunan bir dil olduğu için bu üçü çok farklı bilim alanları gibi algılanmaktadır Oysa bu kelimelerin İngilizce yazılımları Geometry Geology ve Geography dir Gördüğünüz gibi her üç isim de geo harfleriyle başlamaktadır Batı uygarlığının ortak bilimsel dili Eski Yunanca Grekçe veya Latince dilleridir Bu kelimeler bu dillere semantik anlamlı olarak girdiği için o ülkelerdeki her öğrenci bu derslerin ne anlama geldiğini bilir Oysa bizim öğrencilerimiz ne anlama geldiğini bile bilmeden hemen bu derslerin ayrıntılarına girerler ve hangi denizde yüzdüklerini bile bilmeden orada boğulurlar Oysa geo kelimesi Eski Grekçe ge kelimesinden gelir ve Yeryüzü Dünya anlamına gelir Dolayısıyla jeoloji yeryüzü bilimi coğrafya yeryüzü grafisi ve geometri de yeryüzünün sayısal olarak ölçümü anlamına gelir Oysa ortaöğretim öğrencilerinin çoğu için geometri sadece Öklid geometrisi dediğimiz ve kağıt üstünde bir sürü şekilin açısını alanını ya da hacmini hesaplamaktan ibarettir Aslında bu dersin adının anlamını semantik olarak bilse yeryüzünün sadece düzenli daire üçgen veya küplerden oluşmadığını bin bir eğrilik ve yamukluğun olduğunu da anlayacak ve esas olanın tüm bu detayları ve desenleri hesaplayabilmek olduğunu anlayacak Hatta bunun sadece dünya ile sınırlı kalmayıp tüm Evrene uyarlanabileceğini ve evrenin sırlarının bu şekilde çözümlenebileceğini de anlayabilecek Einstein ın evrenin sırlarını çözmek için kullandığı özel ve genel görelilik yasalarını ispatlayabilmek için tüm bu geometrik hesaplamaların yeni modellemelerine neden ihtiyaç duyduğunu da anlayacak Biz çocuklarımızı gözü bağlı bir şekilde seyahat ettirip bir bölgeye bırakıyoruz Sonra onlardan bu bölgedeki her şeyin analizini yapmasını istiyoruz ve gerisine karışmayın diyoruz Ama o bölge neresi Dünyada mı başka gezegende mi Bu bölge neden analiz ediliyor Ne bulmamız isteniyor Bunlardan hiç haberi yok çocuklarımızın Sadece ellerine bir dedektör verilmiş ve o dedektörle formülle buldukları şeyi hesaplayıp sonucu bildirmelerini söylemişiz Dolayısıyla ne akıl ne mantık ne vizyon ne hayal ne de yaratıcılık Bunları geçtik öğrendiğini sandığı şeyleri bile bir müddet kullanmayınca unutacak çünkü ne işe yaradığını bilmiyor Çünkü her şeyi sentaktik söz dizini ve gramer olarak öğreniyor Semantik olarak hiçbir şey vermiyoruz Aslında bütün hikaye de burada başlıyor O halde semantik ve sentaktik deyimlerini Turing Testi ve John Searle nin ünlü Çin Odası Deneyi ile açıklamaya çalışalım Amerikalı filozof John Searle güçlü yapay zeka kuramını çürütmek için bir deney tasarlar Çünkü yapay zekanın insan zekası gibi olabileceğini savunanların kanıt olarak gösterdikleri Turing Testi nin geçersizliğini göstermek istemektedir Yapay zeka felsefesinin mimarı ünlü İngiliz matematik ve mantık bilimci Alan Turing tir Kendisi bugünkü digital bilgisayarların bir benzeri olan Turing Makinasını yaratmıştır Bu makine karelere bölünmüş ve her bir karede farklı bir sembol bulunan ve sonsuz uzunlukta olabilecek bir banttan ibarettir ve hesaplar buna göre yapılır Turing bu makinanın kuvvetli yapay zeka teorisine uygun olduğunu ileri sürmüş ve bunu ispatlamak için de ünlü Turing Testi kuramını ileri sürmüştür Bu testte bir insan bir bilgisayar ve bir denek kullanılır Denek çeşitli sorular sorarak kendinden gizlenmiş olan bilgisayar ve insanın cevaplarını inceler ve hangisinin insan olduğunu bulmaya çalışır Bunu bulamaz ise makine Turing Testini geçer yani bilgisayar insan gibi düşünebilmektedir Yani yapay zeka insan zekası gibi davranmaktadır Bu teoriye göre bilgisayar kendine yüklenen programların nasıl çalıştığını çözerek bilgiyi işlemekle kalmaz aynı zamanda üretir Yani beyin ile zihin arasında olan ilişki program ile bilgisayar arasında da vardır Bu kuramın takipçilerinden Schank 1977 de Yale Üniversitesinde bir bilgisayar yaparak bu bilgisayarın insanın hikaye anlama kabiliyetini taklit edebileceğini göstermeye çalışmıştır