Tolstoy un Risaleleri 1 — Lev N Tolstoy

Rus yazar Tolstoy un Dua Ruh İmân ve İtikâd Kelam Hiddet adlı eserleri Harbiye Nezaret Dairesi Tercüme Şubesi Rusça Mütercimi Binbaşı Ali Fuad tarafından 1336 1920 yılında Rusçadan Osmanlı Türkçesine çevrilmiştir Siyami Boylu nun Osmanlı Türkçesinden Latin harflerine aktardığı ve Cağaloğlu Yayınevi nden çıkan bu eserden Dua hasta bir çocuğun ölmesi üzerine derin acılar çeken validenin bir melekle Allah ve ölüm hakkındaki konuşmalarını içeren küçük bir hikâyedir İstanbul Cihan Matbaası tarafından 1341 1925 de basılan bu eserin Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi nden alınan Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metinleri de tıpkıbasım şeklinde meraklıları için kitabın sonuna dâhil edilmiştir Bu metinler Osmanlı Türkçesinden aktarılırken asıllarına sadık kalınmış ancak anlaşılırlığın artması için metnin içinde geçen Arapça Farsça kelimelerin günümüz Türkçesi karşılıkları sayfa alt kısımlarında verilmiştir Valide çocuğunun odasına girdi Sütanne artık kasti yi yıkayıp gusül etmiş ve kaldırmış idi Balmumlanmış küçük ve ince burunlu ve narin burun delikli saçlar alnına dökülmüş sapsarı pırıl pırıl parlayan sevgili yavrucuğu yüksek bir yerde uzanmış yatıyor idi Etrafında mumlar yanıyor Ve başucundaki bir küçük masa üzerine beyaz leylak renkli açık mor pembe yasemin çiçekler var idi s 19 Tolstoy Ruh Ruh insanı insan yapan şeyin aslında ruh olduğu ruh insandan çıkınca insanın bir hiç e dönüşeceğini söyleyen Tolstoy un ruh un yanı sıra nefis ve vicdan hakkındaki düşüncelerini de içermektedir İnsan kendi vücudunun şöyle veya böyle olduğu hakkında derin tefekküre dalması iyi olur Eğer vücudu pire ile en küçük bir zerre ile mukayese edersek daha büyük göründüğü gibi eğer onu küre i arz ile de kıyas etsek yine büyüktür s 15 Sende mevcut olan ve yaşayan ruhun senden talep ettiği şeyi yap Tevazu şefkat ve merhamet muhabbet kazanmağa sa y et sana hiçbir zaman cennet lazım olmayacaktır Cennet senin ruhunda olacaktır

KELAM Söz düşüncenin ifadesi ve anlatımıdır İnsanların birleşmelerine ya da ayrılmalarına neden olur Bunun için insanlarla konuşurken konuşmamıza özen göstermemiz gerekir Söz çok önemli bir olgu ve pek büyük bir sanattır Sözle insanları birleştirmek ya da birbirlerinden ayırmak her zaman olasıdır Sözle bir yandan muhabbete diğer yandan düşmanlık kin ve nefrete ulaşmak mümkündür Bu nedenle konuşurken ağzımızdan çıkan sözlere özen göstermeliyiz HİDDET Ahlaki noksanlık ve suçlar neden ibarettir Eski zamanlardan beri söylenen şu sözü çok işitmişinizdir Kimseyi öldürme kim öldürürse de onu mahkemeye emanet et İşte ben de size diyorum ki kendi kardeşine hemcinsine öfke ve saldırı gösteren her kimse mahkemeye verilir Eğer vücudunda bir rahatsızlık hissedersen bir şeyin hoş olmadığını anlarsın Örneğin yapmamak gerekli olan bir şeyi yaparsan ya da yapmak gerekli olan bir şeyi yapmazsan İnsanın manevi hayatı da tıpkı böyledir Eğer bir keder öfke ve kötü düşünce hissedersen bil ki ya sevmemen gereken bir şeyi seviyorsun ya da sevmen gereken bir şeyi sevmiyorsun RUH Eğer bir insan kendi çevresinde gördüğü sonsuz ve uçsuz bucaksız dünyayı tamamen kendi gördüğü gibi düşünürse o çok yanılgıya düşmüş olur Bununla birlikte her insan kendisinde aynı durumun var olduğunu ve görme dokunma işitmeden başka bir şeyin de var olduğunu bilir Bu duygular başka olsaydı dünya da başka türlü olurdu Üzerinde yaşadığımız dünyanın nasıl olduğunu bilmediğimiz ve bilemediğimiz gibi Gerçekten ve tamamen bildiğimiz bir şey varsa o da ruhumuzdur İMAN VE İTİKAD İyi yaşamak iyi hayat sürmek için iyi hayatın ne olduğunu ve bu hayatta ne gibi şeyler yapmak ya da neleri yapmamak nelerden sakınma gerektiğini anlamak gerekir Bütün ulusların en bilge ve en derin felsefecileri en iyi hayat geçiren insanları yeryüzünde her asırda ve her zamanda bütün insanlara öğrettiler İşte bu bilgin erdemli ilim sahibi bilinçli düşünürlerin ve büyük adamların eğitim ve öğretileri özet olarak bir noktada yoğunlaşır Bunun nedenle bütün insanlar için insan hayatının ne olduğu ve bu hayatı ne şekilde geçirmek gerektiği konusunda bilgi ve öğretilerin aslı ve gerçeği imandır dindir DUA Sizleri yoktan var eden ALLAH ı sizin neye gereksinim duyduğunuzu ve neyi istediğinizi sizden önce bilir

Rus yazar Tolstoy un Nâfi Atûf Vicdân Ölüm Muhabbet Adem i Müsâvât adlı eserleri Harbiye Nezaret Dairesi Tercüme Şubesi Rusça Mütercimi Binbaşı Ali Fuad tarafından 1919 Yılında Rusçadan Osmanlı Türkçesine çevrilmiştir Siyami Boylu nun Osmanlı Türkçesinden Latin harflerine aktardığı ve Cağaloğlu Yayınevi nden çıkan bu eserden İstanbul Cihan Matbaası tarafından 1341 1919 de basılan bu eserlerin Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi nden alınan Osmanlı Türkçesi ile yazılmış metinleri de tıpkıbasım şeklinde meraklıları için kitabın sonuna dâhil edilmiştir Bu metinler Osmanlı Türkçesinden aktarılırken asıllarına sadık kalınmış ancak anlaşılırlığın artması için metnin içinde geçen Arapça Farsça kelimelerin günümüz kitabın Osmanlı Türkçesi ile basılmış hali de tıpkıbasım olarak son kısma eklenmiştir Tolstoy Nâfi Atûf Eğitim bilimci Nâfi Atûf Bey Kansu tarafından meşhur Rus yazar Tolstoy un hayatını Tolstoy un eğitimciliği ve Yasnaya Polyana da açtığı okulu açısından inceleyen bu eser Osmanlı Türkçesi ile 1341 1919 yılında basılmış ve ilk kez aslına sadık kalınarak Latin harflerine aktarılmıştır Bu çalışma yapılırken meraklılar ve Osmanlı Türkçesi pratiği yapmak isteyenler için kitabın Osmanlı Türkçesi ile basılmış hali de tıpkıbasım olarak son kısma eklenmiştir Tolstoy Vicdân Çeşitli çağ ve ülkelerde yaşamış düşünürlerin fikirlerini zihin süzgecinden geçiren Tolstoy bunlara kendi fikirlerini de katarak vicdan mefhumu hakkındaki görüşlerini bu kitapta toplamıştır Binâ en aleyh cismen yaşayan insân için ancak ölüm müdhiştir Rûhânî yaşayan insân için ise ölüm aslâ yoktur Eğer insân hayât ı rûhânî ile yaşıyorsa ölüm ona müdhiş olmamalı ve onun için sür atle ârzû ve temennî olunmalıdır Ölüm ancak insânın bütün güzerân ı hayâtının netîce i ameliyyesidir Kendi ârzû ve irâdetini irâdât ı ilâhiyye ile birleştir şu hâlde senin etrâfında ve seninle her ne vâki olursa olsun kalbinin ârzû ettiği sa âdeti bulursun Hayâtımızdan râzı ve memnûn olmadığımızı zann edersek bunun ma nâsı ancak mecbûr olduğumuz gibi lâyıkı vechle yaşamağı bilmiyoruz demektir Tolstoy Ölüm Tolstoy un ölüm ve sonrasındaki hayat hakkındaki görüşlerini içeren bu kitapta ölümün insanın sonu olmadığı tam aksine yeni ve ebedi bir alemin kapısı olduğu üzerinde durulmakta ve bu hakikat çeşitli misaller ve çıkarımlarla desteklenmektedir Ölüm demek rûhumuzun kendisiyle birleşip ittisâl ettiği mahallin mahfazanın tebeddül etmesi demektir İşbu mahfaza zarfiyle o zarfa mevzû olan bir şeyi yek dîgeriyle karıştırılmamalıdır Hâtır nişânın olsun ki cesedin hayâtı muvakkattır mahdûddur ve sende hakîkî hayât sâhibi olan senin rûhundur Hayât ı rûhaniyye ile yaşayan bir âdem için ölüm dehşet engîz ve korkunç olamaz Muhabbet yalnız ölüm korkusunu gidermeyip aynı zamânda ona dâ ir olan düşünceleri de mahv eder İster bir gün ister asırlarca hayât güzâr ol Ebediyyen yaşayacak imiş gibi çalış ve bu sâ atte ölecek imiş gibi bulunarak insânlarla ona göre mu âmelâtını tanzîm et Tolstoy Muhabbet Muhabbet kavramı bir bütün olarak ele alınarak Allah a ve onun yarattıklarına karşı her insanın beslemesi gereken sevgi anlatılmakta ve bunun gerekliliği çeşitli örnekler gösterilerek ispat edilmektedir Sevmek şu sûretle mümkündür Ya nî sevmek için ikiden biri lâzımdır Yâ tekemmül etmemiş gayr ı mükemmel olan bir şey tekemmül etmiş veyâhûd ekmeli ya nî Allâh ı sevmek Eğer tekemmül etmemiş bir şey i tekemmül etmiş hesâb edersek şu hâlde hatâ er veyâ geç anlaşılır ve muhabbet hitâma erer Allâh a muhabbet ya nî ekmele muhabbet hitâma eremez Eğer bir âdem Allâh ı seviyorum der fakat kendi kardeşine buğz ederse o yalancıdır çünki gördüğü kendi kardeşini sevmeyen görmediği Allâh ı nasıl sever Kardaşlar Yek dîgerimizi sevelim muhabbet Allâh tandır cümleyi seven Allâh tandır ve Allâh muhabbetle tanılabilir Sizi birleştirmesi husûsunu Allâh tan taleb etmeyiniz Cenâb ı Hakk herkeste bir olan ve o da kendi rûhu olan rûh ı ilâhîyi herkeste bulundurmağla o azîmü ş şân tâ ezelden sizleri birleştirmiştir Yalnız sizi ayıran şeyleri aranızdan çıkarınız o zamân birleşeceksiniz yek vücûd olacaksınız Tolstoy Adem i Müsâvât Bu kitapta aynı Allah tarafından yaratılmış olan ve aynı Rûh ı İlâhî yi içlerinde barındıran insanlar arasında hiçbir eşitsizlik olmaması gerektiği bunun kabul edilemeyeceği örnekleriyle anlatılmaktadır Tolstoy insanlar arasında bazı farklar olabileceğini kabul etmekle birlikte her insanın hayatının dokunulmaz ve tüm insanların birbirleriyle kardeş olduğunu savunmaktadır Cenâb ı Hakk halk ettiği insânları ağa efendi kul köle mü min ve kâfir zengin ve fakir olarak tefrîk etmiş ise de cümlesinin hayâtı mukaddes olduğunu hepimizin kardeş olduğunu ve yegâne bir âb ı müşfikimiz bulunduğunu ve bütün ta lîmât ve tedrîsât ı hakîkîyye insânların müsâvâtını ve hukûkunun siyânetini âmir bulunmaktan başka bir hakîkat mevcûd olabilir mi İnsânların kendileri nasıl olursa olsun ve onların âbâ ve ecdâdı ne olursa olsun iki su damlası gibi onlar da böylece müsâvîdirler Çünki herkeste yaşayan ve mevcûd olan birdir ve o da rûh ı İlâhîdir Allâh ın mevcûdiyyetini bilmeyen bir kimse ancak adamları yek dîgerinden farklı ehemmiyyetli ve yüksek hesâb ederler

MUHABBET Allah ın ve diğer yaratıkların ruhundan ayrılmış ve sınıflandırılmış olan insan ruhu kendisinden ayrıldığı ortam ile birleşmeye birlikte olmaya meyil eder ona koşar ve atılır En çok kendisinde ve diğer yaratıkların ruhlarında Allah ı kabul ederek onaylar ve itiraf eder Allah ruhu ile birleşir ve en çok da sevginin yansımalarıyla birleşir VİCDAN Çeşitli ülkelerde değişik zamanlarda yaşamış olan düşünürlerin ve bilgelerin sözleri Bu konudaki sözler Tolstoy tarafından bir araya getirilmiş ve düzenlenmiştir ADALET İnsan hayatının temeli ve binası kendinde var olan İlahi ruhtur Bir ve aynı olan bu İlahi ruh aynı zamanda bütün insanlarda bulunmaktadır Bunun için insanların kendi aralarında eşit ve adil olmaması mümkün değildir ve bu kabul edilemez Eğer bir insan yaşamının bedeninden ibaret olduğuna inanıyorsa o insan vücudunun yok olmasıyla birlikte yok olur Eğer yaşamının ruhunda olduğuna inanıyorsa o insan kendi yaşamının bir sonu olduğunu bile düşünemez İnsan hayatı bedeninin ölümüyle son bulmaz