Tophane i Amire ve Top Döküm Teknolojisi — Salim Aydüz

I Kaynaklar A Kaynak Kitaplar 1 Top Dökümü ve Topçuluk Konusunda İlk Eserler 2 Osmanlılarda Top Dökümüve Topçuluk Konusunda Eserler B Arşiv Belgeleri C Konu Üzerine Günümüze Kadar Yapılan Çalışmalar II Osmanlılar ve Ateşli Silahlar 1 Diğer İslâm Devletlerinin Ateşli Silahlar Konusundaki Tutumu 2 Safevîler ve Ateşli Silahlar BİRİNCİ BÖLÜM TOPHÂNE İ ÂMİRE I Tophane ve Tophâne i Âmire Terimleri Üzerine II Osmanlı Tophaneleri A Seyyar Top Dökümü B İstanbul Haricinde Bulunan Tophaneler 1 Tophâne i Âmire den Önce Kurulanlar a Bursa b Edime Tophanesi 2 Tophâne i Âmire den Sonra Kurulanlar a Avlonya Tophanesi b Semendire Tophanesi c Nova Brdo Tophanesi d İskenderiye Tophanesi e Belgrad Tophanesi f Budin Tophanesi g Erzurum Tophanesi h Mısır Tophanesi i Basra Tophanesi j Birecik Tophanesi k Van Tophanesi III Tophâne i Âmire ve Binaları A Tophâne i Âmire nin İnşası ve Tarihî Seyri B Tophâne i Âmire Müştemilâtı 1 İmalathane Dökümhane 2 Kışlalar Âsitâneler 3 Ambar ve Mahzenler a Tophâne i Âmire Mahzeni b Galata Mahzeni c Tophane Meydanı d Bağçe i Hâs Mahzeni e Galata Surları Kulelerinde Bulunan Mahzenler f Unkapanı Ambarı g Demir Ambarı ambar ı âhen h Kömür Ambarı ambar ı engişt i Kereste ve Tomruk Ambarı 4 Talimhane IV Tophâne i Âmire nin Personeli A Topçu Ocağı B İdarî Personel 1 Topçubaşı 2 Nazır 3 Emin 4 Kâtip C Teknik Personel ve Sanatkârlar 1 Dökücübaşı 2 Dökücübaşı Kethüdası 3 Bölükbaşılar 4 Dökücübaşının Maiyyetindeki Sanatkârlar a Dökücüler Rintegân b Haddâdlar c Neccârlar d Errekeşler e Bennâlar f Eğeciler g Kalemkârlar ve Mücellitler h Kefçeciler i Şebkârlar j Sengtraşlar 5 Diğer Çalışanlar a Gemiciler ve Peremeciler b Hammallar c Irgatlar d Arabacılar e Bekçiler f Vardiyanlar g Duagû h İmam 186 i Muvakkit D Yaya Müsellem ve Piyade Gibi Askerî Bir Teşkilâta Bağlı Bazı Askerî Zümrelerin Nöbetli lerinden Oluşan Hizmet Grubu İKİNCİ BÖLÜM TOP DÖKÜMÜ İÇİN MALZEME TEMİNİ VE TOP DÖKÜM FAALİYETLERİ I Top Döküm Teknolojisi A Döküm Teknolojisinin Tarihi Seyri B Top Dökümünde Çan Dökümcülüğünün Etkisi C Osmanlılarda Top Döküm Teknolojisi D Asya ve Afrika Ülkelerine Silah Yardımı ve Teknoloji Transferi II Top Dökümü İçin Gerekli Malzemeler ve Temini A Top Döküm Malzemeleri 1 Bakır 2 Kalay 3 Mayalık Malzeme 4 Demir 5 Çelik 6 Kurşun 7 Kükürt 8 Toprak 9 Kereste 10 Ateş Taşı B Dökümhanede Kullanılan Diğer Malzemeler C Yakacak Ocaklık Malzemeler III Tophâne i Âmire de Top Dökümü A Top Dökümü İçin Yapılan Ön Hazırlıklar B Kalıpların Hazırlanması C Döküm Zamanı D Döküm Sonrası Faaliyetler 1 Namlu Ucunun Kesilmesi 2 Falya Deliğinin Açılması 3 Topların Perdahlanması 4 Topların Kontrolleri E Top Dökümü Merasimi IV Diğer Faaliyetler A Kundak ve Top Arabası İmali B Barut Üretimi C Gülle Yapımı D Kumbara Humbara Yapımı E Muhtelif Müesseselerin İşlerinin Yapılması ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TOP ÇEŞİTLERİ ÖZELLİKLERİ VE KULLANILDIKLARI YERLER I Yapıldıkları Malzemelere Göre Toplar A İlk Toplar 1 Taş Toplar 2 Ağaç Toplar B Tek Metalden Yapılan Toplar 1 Demir Toplar a Osmanlılarda Demir Top b Demir Top Yapımcıları Cemâ at i Topçuyan ı Ahengerân c Âhengerân ı Yahudiyan d Tophâne i Âmire de Demir Top Yapımı e Yavuz Sultan Selim Zamanında Yapılan Demir Toplar 2 Baku Toplar 3 Kurşun Toplar C Metal Alaşımlarından Yapılan Toplar 1 Tunç Toplar a Tunç Topların Dezavantajları b Tunç Topların Avantajları 2 Pirinç Toplar D Diğer Toplar 1 Vidalı İki parçalı Toplar 2 Deri Toplar