Toplu Beslenme Yapılan Kurumlar İçin Yemek Planlama Kuralları ve Yıllık Yemek Listeleri — Ayşe Baysal

ÖNSÖZ DEN Bir ülkenin ekonomik ve sosyal açıdan istenen uygarlık düzeyine ulaşabilmesi kalkınma için gereken atılımı yapabilecek fiziksel ve zihni yeteneklere sahip bireylerin varlığına bağlıdır Yetenekli bedenen ve kafaca güçlü sağlıklı insan yetiştirmenin temel ögelerinden en önemlisi insanı tüm yaşam boyu yeterli ve dengeli olarak beslemektir Yetersiz dengesiz ya da aşırı beslenen birey yeteneksiz sağlıksız ve güçsüz olur İşin gerektirdiği enerji karşılığı besinler alınmadığı için çalışma gücü azalıp üretim düzeyi düşerken sağlık harcamaları artar Orta çağdan beri uygulanmakta olan toplu beslenme sistemi kentleşme ve sanayileşmeye paralel olarak gelişmiş ve günümüz yaşantısının önemli bir parçası halina gelmiştir Bugün ileri sanayi ülkelerinde nüfusu 70 inin en az bir öğününü ev dışında tükettiği görülmektedir Amerika da 1985 yılında yapılan besin tüketimi araştırmasında kadınların 57 si erkeklerin 69 u dışarda yemek yediklerini bildirmişlerdir Bu sayı 1977 78 yıllarında yapılan araştırma sonuçlarına göre 15 daha yüksektir Buna göre bugün bu rakamın 70 in üzerine çıktığı söylenebilir Türkiye de de son yıllarda sanayileşme ve kentleşmenin hızlanması ve fast food türü hızlı yemek sistemi restoranlarının çoğalmasına paralel olarak dışarda yemek yeme oranının oldukça yüksek olduğunu söylemek elimizde kesin rakam bulunmamakla beraber yanlış olmayacaktır Hızlı yemek servisinde sunulan yemek ve yiyecek türleri sınırlıdır standarttır ve seçim tüketicinindir Okul kafeteryaları kamu ve özel kuruluş yemekhaneleri fabrikalar hastaneler askeri kuruluşlar vb gibi toplu beslenme yapılan yerlerde servise sunulan yemekler ise sunulduğu kesim tarafından zorunlu olarak tüketilmektedir Bu gibi yerlerde yapılan uygulamalar toplumun beslenme politikası için bir ölçüm niteliğindedir Bu nedenle pek çok ülke toplu beslenme yapılan yerlerdeki yemek servislerinin temiz cazip sağlıklı ve ekonomik olması için gerekli koşullar ve uyulması gerekli standartlar belirtilmiştir Ülkemizde henüz bu tür standartlar geliştirilmemiştir Çoğu kuruluşta bu iş için yetiştirilmiş diyetisyen de görevlendirilmemektedir Bu kuruluşlarda beslenme sisteminin bilimsel esaslardan uzak gelişigüzel yapılması bir yandan besin israfına diğer yandan çalışanların ve öğrencilerin yetersiz ve dengesiz beslenmeleri sonucu üretim yeteneklerinin ve sağlık düzeylerinin düşmesine neden olmaktadır Toplu beslenme yapılan kurumlar için yemek planlama konusunda ilk çalışma yaklaşık 20 yıl kadar önce Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte yatılı okullar için yapılmıştır İlk çalışma biraz daha geliştirilerek Türk İş tarafından bastırılıp işçilerin çalıştığı toplu beslenme kuruluşlarının bilgilendirilmelerine çalışılmıştır Bu basım kısa sürede tükenmiştir Bunun üzerine kitap tekrar gözden geçirilerek toplu beslenme yapılan kuruluşlarda insan gücü verimliliğini artırmaya yönelik eğitim çalışmalarına yardımcı olmak amacıyla Milli Prodüktivite Merkezi tarafından ikinci kez bastırılmıştır Bu basım da bitmiştir Kitaptaki bilgiler yeni verilerin ve gereksinimlerin ışığında tekrar gözden geçirilerek bu basım hazırlanmıştır Kitabın toplu beslenme yapılan kuruluşların yönetim ve denetiminde çalışmak için eğitim gören öğrencilere bu kuruluşlarda çalışan sosyal işler personeline askeri okul ve kuruluşların beslenme işlerinden sorumlu personeline yemek üretimi yapan kuruluş mensuplarına yardımcı olmasını dileriz

İçindekiler Önsöz Giriş Yeterli ve Dengeli Beslenmek için Besin Gereksinmeleri ve Günlük Beslenme Rehberi Toplu Beslenme Yapılan Kurumlarda Beslenme Servisinin Yönetimi ve Örgütlenmesi Yemek Planlama Kuralları Günde Üç Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri Günde Bir Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri

İçindekiler Önsöz Giriş Yeterli ve Dengeli Beslenmek için Besin Gereksinmeleri ve Günlük Beslenme Rehberi Toplu Beslenme Yapılan Kurumlarda Beslenme Servisinin Yönetimi ve Örgütlenmesi Yemek Planlama Kuralları Günde Üç Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri Günde Bir Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri

İçindekiler Önsöz Giriş Yeterli ve Dengeli Beslenmek için Besin Gereksinmeleri ve Günlük Beslenme Rehberi Toplu Beslenme Yapılan Kurumlarda Beslenme Servisinin Yönetimi ve Örgütlenmesi Yemek Planlama Kuralları Günde Üç Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri Günde Bir Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri

İçindekiler Önsöz Giriş Yeterli ve Dengeli Beslenmek için Besin Gereksinmeleri ve Günlük Beslenme Rehberi Toplu Beslenme Yapılan Kurumlarda Beslenme Servisinin Yönetimi ve Örgütlenmesi Yemek Planlama Kuralları Günde Üç Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri Günde Bir Öğün Yemek Veren Kurumlar için Aylık Yemek Listeleri Örnekleri