Toplumsal Aklı Anlamak — Sait Başer

Kut ve Töre kavramını yaşadığımız çağa yeniden duyuran tarihi güncelleştirerek Türk İnaması nı teklif eden Sait Başer in Toplumsal Aklı Anlamak adlı çalışması toplum ve tarih zemininde teşekkül eden genel muhakeme mekanizmalarını anlama ve anlamlandırma çalışması olarak ihtiyacını hissettiğimiz boşluğu doldurma yönünde önemli bir adımdır Bu adımın önceki çalışmalarının devamı olduğunu ve Türk Aklı na doğru yürüyüşte bir yol haritası çizeceğini düşünüyorum Prof Dr Hakan POYRAZ Bir dönem Kubbealtı Vakfı Neşriyat Müdürlüğü nde de bulunan yazarın bundan önce kaleme aldığı Yahya Kemal de Türk Müslümanlığı adlı kitabın bir devamı niteliği sayabileceğimiz kitapta başlıca şu konular incelenmektedir Akıldan anlamamız gereken şey nedir İnanmak Taklit midir yoksa Aklî bir kabûl müdür Anlam nedir hangi şarlara tâbidir Anlama Tarih İlişkisi Farketme ve Öğrenme Sanat ve Akıl Tarih Toplum Kimlik

Bir takım değerleri temsil ettiğini kabullendiğimiz ama genellikle muğlak kalan bu sebeple tartışması yıllarca dinmeyen kavramları düşünmeli anlamalı yeniden kurmalı Şrfan sıradan ve cahil fertlere dahi o tam denge duruşunu kazandıran ferdi değil geleneksel olan büyük akıl toplumsal akıl mı Elinizdeki eser aslında yazarının zihninde kurmaya yahut yakalamaya çalıştığı bir Türk Aklını tespit gayretinin ön ürünüdür Kısmetse devam edecektir Ancak yazar bu konuyu anlatmanın bir kavram çalışması sonunda bir teorik taban gerektirdiğini gördüğünden bu mukaddime niteliğindeki kitap ortaya çıkmıştır Tabiatıyla yazarına göre bu çalışma sadece Türk kültürü ve insanına seslenmiyor o aynı zamanda her kültüre göre anlamı ve işlerliği bulunabilecek bir teorik çerçevedir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir Tanıtım Bülteninden

Bir takım değerleri temsil ettiğini kabullendiğimiz ama genellikle muğlak kalan bu sebeple tartışması yıllarca dinmeyen kavramları düşünmeli anlamalı yeniden kurmalı Şrfan sıradan ve cahil fertlere dahi o tam denge duruşunu kazandıran ferdi değil geleneksel olan büyük akıl toplumsal akıl mı Elinizdeki eser aslında yazarının zihninde kurmaya yahut yakalamaya çalıştığı bir Türk Aklı nı tespit gayretinin ön ürünüdür Kısmetse devam edecektir Ancak yazar bu konuyu anlatmanın bir kavram çalışması sonunda bir teorik taban gerektirdiğini gördüğünden bu mukaddime niteliğindeki kitap ortaya çıkmıştır Tabiatıyla yazarına göre bu çalışma sadece Türk kültürü ve insanına seslenmiyor o aynı zamanda her kültüre göre anlamı ve işlerliği bulunabilecek bir teorik çerçevedir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkânları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir Tanıtım Bülteninden

Mesela alfabeye inanmakla onda bizatihi mevcut bir değeri kabul etmiyor ona bu değeri yüklüyoruz Böylece hem onu kendimize mal edip içselleştirmiş hem de onda farz ettiğimiz imkanları ufkumuza eklerken kabullendiğimiz zaaflarıyla da kendimizi sınırlandırmış bulunuyoruz Yukarıdaki ifadelerin tamamı göz önüne alındığında diyebiliriz ki anlayana göre anlam Oluşumuyla bütünün özelleşmiş hali fakat göreviyle özelin bütüne akışıdır Bir başka ifadeyle Varlığını bütünlükten alan ve daima bütünle birlikte kalmakla beraber hem özne hem nesne hem bağlam hem de süreçten beslenerek teşekkül eden senfonik bir merkezdir