Trablusgarp ve Bingazi ile Büyük Sahra ve Sudan
Trablusgarp ve Bingazi ile Büyük Sahra ve Sudan
Bilge Kültür Sanat
Trablusgarp ve Bingazi ile Büyük Sahra ve Sudan
19 yüzyılın sonuna yaklaşılırken sömürgeci güçlerin hedefindeki ilk yerlerden birisi olduğu için Trablusgarp a özel bir önem veriliyordu Bu yüzden bölgede görev yapan subaylardan raporlar isteniyor bu raporlar çerçevesinde Kuzey Afrika daki son kale olarak görülen Trablusgarp ta yeni istihkâmlar kuruluyor Hamidiye alayları oluşturuluyor hükûmet konakları yenileniyor silah depoları güçlendiriliyor ve yeni yollar yapılıyordu Bu gayretin neticesi olarak 1912 deki Uşi Antlas ması na kadar Trablusgarp ın Osmanlıların elinden çıkışı ötelenmiş oldu Peki burayı bir vatan parçası olması yanında önemli kılan neydi Trablusgarp I slam tarihi boyunca kuzeyden ve batıdan gelen binlerce hacının ana toplanma merkezlerinden biri olmuştu Merkezî Afrika için önemli ticaret yollarına ve limanlarına sahipti Sultan 2 Abdülhamid devletin başı olarak Afrika kıtası ile yakından ilgileniyor hatta özel olarak bölge ile ilgili kitap yazdırma talepleri bile oluyordu İşte elinizdeki kitabı kaleme alan Binbaşı Ömer Subhi bunlardan biriydi İstikbali parlak bir subay gibi görülen Binbaşı Ömer Subhi Sultan Abdülhamid in talebi üzerine Trablusgarp Bingazi Fizan Büyük Sahra ve Sudan ı kapsayan bir kitap yazıp padişaha takdim etti Belki toplumda Afrika ile ilgili bir duyarlılık oluşturulmaya çalışıldı Kuzey Afrika Akdeniz ve özellikle Libya bugünlerde yeniden dünyanın ve ülkemizin gündemindeki birincil konuları arasına girdi Biz de bu çerçevede bölgedeki tarihsel hafızamızı yeniden canlandırmak için Binbaşı Ömer Subhi nin bu kitabını okurlarımızla buluşturmak istedik
Doruk Yayınları
Yakınçağ tarihi alanında ve özellikle II Meşrutiyet Dönemi üzerine yapmış olduğu titiz ve kapsamlı çalışmalarıyla tanınan Doç Dr Nevzat Artuç elinizdeki bu kitapla II Abdülhamid Dönemi ile ilgili akademinin ve kamuoyunun pek fazla bilmediği bir konuyu orijinal belgeler yardımıyla açıklığa kavuşturmuştur Şimdiye kadar sadece Doğu Anadolu ile sınırlı olduğu düşünülen Hamidiye Alayları nın Trablusgarp ve Bingazi de de vücuda getirildiği tartışmaya mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulmuştur Artuç 2013 yılında yayımladığı İttihatçı Senusi İlişkileri başlıklı araştırmasını tamamlar mahiyette olan çalışmasıyla Trablusgarp ın Osmanlı yönetimindeki son kırk yıllık tarihine ışık tutmuştur Çalışmada Trablusgarp ve Bingazi de tesis edilen Hamidiye Alayları ile Kuzey Afrika dan Orta Afrika ya kadar uzanan oldukça geniş bir sahadaki Müslüman toplumların emperyalist güçler tarafından yok edilmemesi için sergilenen inanılmaz mücadeleye yer verilmiştir Bu doğrultuda II Abdülhamid in Afrika daki vahşiyane işgal teşebbüslerine karşı diplomasi yurt dışı istihbarat çalışmaları İttihad ı İslam siyaseti bayındırlık faaliyetleri ve teşkil edilen Hamidiye Alayları ile eşine az rastlanır bir savunma politikası izlediği gözler önüne serilmiştir Ayrıca İngiliz Fransız ve İtalyan gizli örgüt elemanlarının Afrikalı Müslümanlar arasında yaymağa çalıştığı Halife ile ilgili kara propaganda çabalarına fırsat verilmediği tam tersine Halifenin bölgedeki bütün Müslüman unsurları koruyacak güce sahip olduğu dolayısıyla İttihad ı İslâm siyasetinin ne kadar etkili bir silah olduğu ilk kez Artuç un çalışmasında bu kadar açık ve kesin bir dille anlatılmıştır Ayrıca şimdiye kadar geniş özetleri ile iktifa edilen Hamidiye Alayları nizamnamelerinin tam metinlerine yer verilmiştir Bu sayede Doğu Anadolu ile Trablusgarp Hamidiye Alayları nın mukayese edilme imkânı sağlanmıştır Trablusgarp ve Bingazi Hamidiye Alayları II Abdülhamid Dönemi harp tarihi askeri tarih Afrika tarihi ve Ermeni meselesi ile ilgili çalışmalar için temel başvuru kaynağı olacaktır