Tristram Shandy — Laurence Sterne

Tristram Shandy
Laurence SterneYapı Kredi Yayınları ( YKY )
Tristram Shandy
Laurence SterneJames Boswell 1760 baharında Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi diye yazıyordu Anglikan vaiz Laurence Sterne in komik romanı Tristram Shandy nin 1759 un Aralık ayında York ta birlikte yayımlanan ilk iki cildi çıkar çıkmaz muazzam bir övgüyle ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem satın alıyorlar Gerçekten de Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için Herkesin Böyle Bir Amcası Olmalı başlığı altında yazdığı sunuşta belirttiği gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmiş ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan kahraman anlatıcısının ilk iki cildinde kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı ancak sonlara doğru bir yerde doğup çok da fazla etrafta görünmeden kaybolduğu bir romana ne denebilirdi Öyle bir anlatıcı ki bu kendini bahçede savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken durmadan ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a İngilizcede digression çeker doğumdan önce nasıl hangi tarihte peydahlandığını babasının doğum hayat üzerine görüşlerini uzun uzun anlatır gibi yapar Ama bu konuların hiçbirinin üzerinde öyle uzun uzun durmaz Bir ağacın bir dalından öbürüne sürekli yer değiştiren ve dur durak bilmez bir hızlı ve neşeli serçe gibi hızla konudan konuya sıçrayarak ilerler Çoğu zaman hikâyesinin nereye doğru gittiğini bilmediği izlenimini uyandırır okuyucuda Ama metnin içindeki bazı uyarılardan ve kitabının yapısından Sterne in romanını son derece planlı bir şekilde yazdığını söyleyen ve bunu cetvellerle kanıtlamaya girişen Shklovsky gibi ünlü eleştirmenler de vardır O P Bir din adamı olan Sterne kahraman anlatıcısı Tristram Shandy ye kitabının neredeyse temel izleği olan digression konusunda şunları söyletir Bugün dünya yüzünde bir kitaba başlamak için bilinen birkaç yol vardır ve ben kendi seçtiğim yolun bunlardan en iyisi olduğuna eminim En azından dine en uygun yol bu çünkü ben işe ilk cümleyi yazmakla başlar ve ikincisini Kadir Tanrının yol göstericiliğine bırakırım Ben karnımı doyurmak için değil meşhur olmak için yazıyorum demiş olan Sterne in günümüzden iki yüz kırk yıl önce yazdığı çok etkilendiği John Locke un fikirler arası çağrışım görüşünün bir parodisi sayılabilecek ve yine çok etkilendiği Cervantes in Don Quijote sinden açık izler taşıyan bu kitap kurmaca sanatının sonsuz olanaklarının bir övgüsü sınırlarının da çarpıtılmış bir sergilenmesi olarak nitelendi Sorbonne da İngiliz Edebiyatı hocası olan Émile Legouis yazdığı kısa İngiliz edebiyatı tarihinde Sterne i ve bu kitabı anlatırken şunları söylüyordu Sterne le roman dönüşür Serüven artık romanda kendine yer bulamaz En küçük en önemsiz ayrıntı bile dokunaklı ve komik tefekkürlerle zenginleşebiliyorsa ne gerekir ki Tristram Shandy nin Hayatı ve Görüşleri ni içerdiğini ilan eden kitap kahramanın doğumu gerçekleştiğinde yarılanmış durumdadır Herhangi bir şey yazarın bitmez tükenmez bir parantez açması için mazeret olabilir Yazar ayrıca yıldızlar ve boş sayfalar gibi yüzlerce üslup örneği göstererek okuru afallatmaktan da zevk alır Ama bütün bu kaprisler aracılığıyla karakterlerini az bulunur bir nüfuzla canlandırır gerçeklerin her zaman yalanladığı bilgiç fikirleriyle büyük Shandy Tristram ın babası askercilik oynayan ve bir sineği bile incitemeyen yufka yürekli eski asker Toby amca onun sadık takipçisi efendisi kadar iyi kalpli ve eli açık Onbaşı Trim

YAPI KREDİ YAYINLARI
çev. Nuran Yavuz

Yapı Kredi Yayınları
Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü kötü yetişmiş olabilir mi James Boswell 1760 baharında böyle yazıyordu Sterne in komik romanı Tristram Shandy çıkar çıkmaz muazzam bir övgü ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış yirmi yıl önce Samuel Richardson ın Pamela sının doğurduğundan daha ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem atın alıyorlar Gerçekten de ilk iki cildinde kahraman anlatıcının kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı bir romana ne denebilir Öyle bir anlatıcı ki bu kendini savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a çekiyor Tristram Shandy nin özgünlüğü ve tabii ki edepsiz liği hayranları gibi muarız larını da hemen buldu karşısında Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için yazdığı sunuşta belirttiği gibi Sezgileri nükteleri vecizeleri taşı gediğine koymasıyla İngiliz edebiyatının en zeki yazarlarından biri olan Samuel Johnson bile o kuralcı öğretmen yanıyla elinizdeki bu romana sabırsız bir anlayışsızlıkla yaklaşmış ve Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olamaz demişti Tristham Shandy kalıcı olmadı Ama Tristram Shandy Johnson ın bu kasvetli hükmünü yalancı çıkardı Nerdeyse yüz kırk yıldır pek çok dilde okunuyor Artık Türkçede de okunacak Okumayacak olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi

Yapı Kredi Yayınları
Hepimiz böyle bir amcamız olsun isteriz Tristram Shandy gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmi ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan bir amca Sayfa Sayısı 668 Baskı Yılı 2015 Dili Türkçe Yayınevi Yapı Kredi Yayınları

Yapı Kredi Yayınları
Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü kötü yetişmiş olabilir mi James Boswell 1760 baharında böyle yazıyordu Sterne in komik romanı Tristram Shandy çıkar çıkmaz muazzam bir övgü ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış yirmi yıl önce Samuel Richardson ın Pamela sının doğurduğundan daha ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem atın alıyorlar Gerçekten de ilk iki cildinde kahraman anlatıcının kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı bir romana ne denebilir Öyle bir anlatıcı ki bu kendini savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a çekiyor Tristram Shandy nin özgünlüğü ve tabii ki edepsiz liği hayranları gibi muarız larını da hemen buldu karşısında Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için yazdığı sunuşta belirttiği gibi Sezgileri nükteleri vecizeleri taşı gediğine koymasıyla İngiliz edebiyatının en zeki yazarlarından biri olan Samuel Johnson bile o kuralcı öğretmen yanıyla elinizdeki bu romana sabırsız bir anlayışsızlıkla yaklaşmış ve Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olamaz demişti Tristham Shandy kalıcı olmadı Ama Tristram Shandy Johnson ın bu kasvetli hükmünü yalancı çıkardı Nerdeyse yüz kırk yıldır pek çok dilde okunuyor Artık Türkçede de okunacak Okumayacak olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi

Yapı Kredi Yayınları
çev. Nuran Yavuz
James Boswell 1760 baharında Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi diye yazıyordu Anglikan vaiz Laurence Sterne in komik romanı Tristram Shandy nin 1759 un Aralık ayında York ta birlikte yayımlanan ilk iki cildi çıkar çıkmaz muazzam bir övgüyle ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem satın alıyorlar Gerçekten de Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için Herkesin Böyle Bir Amcası Olmalı başlığı altında yazdığı sunuşta belirttiği gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmiş ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan kahraman anlatıcısının ilk iki cildinde kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı ancak sonlara doğru bir yerde doğup çok da fazla etrafta görünmeden kaybolduğu bir romana ne denebilirdi Öyle bir anlatıcı ki bu kendini bahçede savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken durmadan ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a İngilizcede digression çeker doğumdan önce nasıl hangi tarihte peydahlandığını babasının doğum hayat üzerine görüşlerini uzun uzun anlatır gibi yapar Ama bu konuların hiçbirinin üzerinde öyle uzun uzun durmaz Bir ağacın bir dalından öbürüne sürekli yer değiştiren ve dur durak bilmez bir hızlı ve neşeli serçe gibi hızla konudan konuya sıçrayarak ilerler Çoğu zaman hikâyesinin nereye doğru gittiğini bilmediği izlenimini uyandırır okuyucuda Ama metnin içindeki bazı uyarılardan ve kitabının yapısından Sterne in romanını son derece planlı bir şekilde yazdığını söyleyen ve bunu cetvellerle kanıtlamaya girişen Shklovsky gibi ünlü eleştirmenler de vardır O P Bir din adamı olan Sterne kahraman anlatıcısı Tristram Shandy ye kitabının neredeyse temel izleği olan digression konusunda şunları söyletir Bugün dünya yüzünde bir kitaba başlamak için bilinen birkaç yol vardır ve ben kendi seçtiğim yolun bunlardan en iyisi olduğuna eminim En azından dine en uygun yol bu çünkü ben işe ilk cümleyi yazmakla başlar ve ikincisini Kadir Tanrının yol göstericiliğine bırakırım Ben karnımı doyurmak için değil meşhur olmak için yazıyorum demiş olan Sterne in günümüzden iki yüz kırk yıl önce yazdığı çok etkilendiği John Locke un fikirler arası çağrışım görüşünün bir parodisi sayılabilecek ve yine çok etkilendiği Cervantes in Don Quijote sinden açık izler taşıyan bu kitap kurmaca sanatının sonsuz olanaklarının bir övgüsü sınırlarının da çarpıtılmış bir sergilenmesi olarak nitelendi Sorbonne da İngiliz Edebiyatı hocası olan Émile Legouis yazdığı kısa İngiliz edebiyatı tarihinde Sterne i ve bu kitabı anlatırken şunları söylüyordu Sterne le roman dönüşür Serüven artık romanda kendine yer bulamaz En küçük en önemsiz ayrıntı bile dokunaklı ve komik tefekkürlerle zenginleşebiliyorsa ne gerekir ki Tristram Shandy nin Hayatı ve Görüşleri ni içerdiğini ilan eden kitap kahramanın doğumu gerçekleştiğinde yarılanmış durumdadır Herhangi bir şey yazarın bitmez tükenmez bir parantez açması için mazeret olabilir Yazar ayrıca yıldızlar ve boş sayfalar gibi yüzlerce üslup örneği göstererek okuru afallatmaktan da zevk alır Ama bütün bu kaprisler aracılığıyla karakterlerini az bulunur bir nüfuzla canlandırır gerçeklerin her zaman yalanladığı bilgiç fikirleriyle büyük Shandy Tristram ın babası askercilik oynayan ve bir sineği bile incitemeyen yufka yürekli eski asker Toby amca onun sadık takipçisi efendisi kadar iyi kalpli ve eli açık Onbaşı Trim Sterne in kendisinin bir çeşit idealizasyonu olan vaiz Yorick Bu karakterler art arda küçük dokunuşlarla az bulunur bir hayat ve canlılık kazanırlar Ya merhamet ya da kahkahayla gözlerimizi sulandırırlar Sterne bazen santimantalistten farklı olan bazen de ondan ayırt edilemeyen Shandy vari tipi yarattı Shandy cilik ani mizaç değişiklikleri muziplik ıvır zıvırdan zevk alma dalgınlık dikkatsizlik olanlara önem vermeme ve hepsinin üstünde iyi mizah demektir Tristram Shandy nin özgünlüğü ve tabii ki edepsiz liği hayranları örneğin David Hume otuz yıldır bir İngiliz in yazdığı en iyi kitap diyordu her ne kadar hemen ardından aslında kötü diyerek görüşünü mahvetse de Gene de bu hayran ve savunucular içinde en coşkulu ve en veciz sözü eden geleceğin ABD başkanı Thomas Jefferson olmuştu Sterne in yazıları daha çok şimdiye kadar yazılmış en iyi ahlak düzenini oluşturur gibi muarız larını da hemen buldu karşısında Gene Orhan Pamuk un aktardığı gibi Sezgileri nükteleri vecizeleri taşı gediğine koymasıyla İngiliz edebiyatının en zeki yazarlarından biri olan Samuel Johnson bile o kuralcı öğretmen yanıyla elinizdeki bu romana sabırsız bir anlayışsızlıkla yaklaşmış ve Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olmaz demişti Tristram Shandy kalıcı olmayacak Ama Tristram Shandy Johnson ın bu kasvetli hükmünü yalancı çıkardı İki yüz kırk yıldır başta İngilizce olmak üzere pek çok dilde okunuyor Artık Türkçede de okunacak Okumayacak olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi

Hepimiz böyle bir amcamız olsun isteriz Tristram Shandy gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmi ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan bir amca

Yapı Kredi Yayınları
çev. Nuran Yavuz
James Boswell 1760 baharında Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi diye yazıyordu Anglikan vaiz Laurence Sterne in komik romanı Tristram Shandy nin 1759 un Aralık ayında York ta birlikte yayımlanan ilk iki cildi çıkar çıkmaz muazzam bir övgüyle ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem satın alıyorlar Gerçekten de Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için Herkesin Böyle Bir Amcası Olmalı başlığı altında yazdığı sunuşta belirttiği gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmiş ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan kahraman anlatıcısının ilk iki cildinde kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı ancak sonlara doğru bir yerde doğup çok da fazla etrafta görünmeden kaybolduğu bir romana ne denebilirdi Öyle bir anlatıcı ki bu kendini bahçede savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken durmadan ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a İngilizcede digression çeker doğumdan önce nasıl hangi tarihte peydahlandığını babasının doğum hayat üzerine görüşlerini uzun uzun anlatır gibi yapar Ama bu konuların hiçbirinin üzerinde öyle uzun uzun durmaz Bir ağacın bir dalından öbürüne sürekli yer değiştiren ve dur durak bilmez bir hızlı ve neşeli serçe gibi hızla konudan konuya sıçrayarak ilerler Çoğu zaman hikâyesinin nereye doğru gittiğini bilmediği izlenimini uyandırır okuyucuda Ama metnin içindeki bazı uyarılardan ve kitabının yapısından Sterne in romanını son derece planlı bir şekilde yazdığını söyleyen ve bunu cetvellerle kanıtlamaya girişen Shklovsky gibi ünlü eleştirmenler de vardır O P Bir din adamı olan Sterne kahraman anlatıcısı Tristram Shandy ye kitabının neredeyse temel izleği olan digression konusunda şunları söyletir Bugün dünya yüzünde bir kitaba başlamak için bilinen birkaç yol vardır ve ben kendi seçtiğim yolun bunlardan en iyisi olduğuna eminim En azından dine en uygun yol bu çünkü ben işe ilk cümleyi yazmakla başlar ve ikincisini Kadir Tanrının yol göstericiliğine bırakırım Ben karnımı doyurmak için değil meşhur olmak için yazıyorum demiş olan Sterne in günümüzden iki yüz kırk yıl önce yazdığı çok etkilendiği John Locke un fikirler arası çağrışım görüşünün bir parodisi sayılabilecek ve yine çok etkilendiği Cervantes in Don Quijote sinden açık izler taşıyan bu kitap kurmaca sanatının sonsuz olanaklarının bir övgüsü sınırlarının da çarpıtılmış bir sergilenmesi olarak nitelendi Sorbonne da İngiliz Edebiyatı hocası olan Émile Legouis yazdığı kısa İngiliz edebiyatı tarihinde Sterne i ve bu kitabı anlatırken şunları söylüyordu Sterne le roman dönüşür Serüven artık romanda kendine yer bulamaz En küçük en önemsiz ayrıntı bile dokunaklı ve komik tefekkürlerle zenginleşebiliyorsa ne gerekir ki Tristram Shandy nin Hayatı ve Görüşleri ni içerdiğini ilan eden kitap kahramanın doğumu gerçekleştiğinde yarılanmış durumdadır Herhangi bir şey yazarın bitmez tükenmez bir parantez açması için mazeret olabilir Yazar ayrıca yıldızlar ve boş sayfalar gibi yüzlerce üslup örneği göstererek okuru afallatmaktan da zevk alır Ama bütün bu kaprisler aracılığıyla karakterlerini az bulunur bir nüfuzla canlandırır gerçeklerin her zaman yalanladığı bilgiç fikirleriyle büyük Shandy Tristram ın babası askercilik oynayan ve bir sineği bile incitemeyen yufka yürekli eski asker Toby amca onun sadık takipçisi efendisi kadar iyi kalpli ve eli açık Onbaşı Trim Sterne in kendisinin bir çeşit idealizasyonu olan vaiz Yorick Bu karakterler art arda küçük dokunuşlarla az bulunur bir hayat ve canlılık kazanırlar Ya merhamet ya da kahkahayla gözlerimizi sulandırırlar Sterne bazen santimantalistten farklı olan bazen de ondan ayırt edilemeyen Shandy vari tipi yarattı Shandy cilik ani mizaç değişiklikleri muziplik ıvır zıvırdan zevk alma dalgınlık dikkatsizlik olanlara önem vermeme ve hepsinin üstünde iyi mizah demektir Tristram Shandy nin özgünlüğü ve tabii ki edepsiz liği hayranları örneğin David Hume otuz yıldır bir İngiliz in yazdığı en iyi kitap diyordu her ne kadar hemen ardından aslında kötü diyerek görüşünü mahvetse de Gene de bu hayran ve savunucular içinde en coşkulu ve en veciz sözü eden geleceğin ABD başkanı Thomas Jefferson olmuştu Sterne in yazıları daha çok şimdiye kadar yazılmış en iyi ahlak düzenini oluşturur gibi muarız larını da hemen buldu karşısında Gene Orhan Pamuk un aktardığı gibi Sezgileri nükteleri vecizeleri taşı gediğine koymasıyla İngiliz edebiyatının en zeki yazarlarından biri olan Samuel Johnson bile o kuralcı öğretmen yanıyla elinizdeki bu romana sabırsız bir anlayışsızlıkla yaklaşmış ve Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olmaz demişti Tristram Shandy kalıcı olmayacak Ama Tristram Shandy Johnson ın bu kasvetli hükmünü yalancı çıkardı İki yüz kırk yıldır başta İngilizce olmak üzere pek çok dilde okunuyor Artık Türkçede de okunacak Okumayacak olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi

YAPI KREDİ YAYINLARI
Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü kötü yetişmiş olabilir mi James Boswell 1760 baharında böyle yazıyordu Sterne in komik romanı Tristram Shandy çıkar çıkmaz muazzam bir övgü ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış yirmi yıl önce Samuel Richardson ın Pamela sının doğurduğundan daha ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem atın alıyorlar Gerçekten de ilk iki cildinde kahraman anlatıcının kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı bir romana ne denebilir Öyle bir anlatıcı ki bu kendini savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a çekiyor Tristram Shandy nin özgünlüğü ve tabii ki edepsiz liği hayranları gibi muarız larını da hemen buldu karşısında Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için yazdığı sunuşta belirttiği gibi Sezgileri nükteleri vecizeleri taşı gediğine koymasıyla İngiliz edebiyatının en zeki yazarlarından biri olan Samuel Johnson bile o kuralcı öğretmen yanıyla elinizdeki bu romana sabırsız bir anlayışsızlıkla yaklaşmış ve Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olamaz demişti Tristham Shandy kalıcı olmadı Ama Tristram Shandy Johnson ın bu kasvetli hükmünü yalancı çıkardı Nerdeyse yüz kırk yıldır pek çok dilde okunuyor Artık Türkçede de okunacak Okumayacak olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi Yayınevi YAPI KREDİ YAYINLARI Yazar LAURENCE STERNE Sayfa Sayısı 616 Yıl 2022

Yapı Kredi Yayınları
Laurence Sterne tarafından kaleme alınan Tristram Shandy Yapı Kredi Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Tristram Shandy Laurence Sterne Kitap Özeti Okumamış olan var mı Tristram Shandyyi Böyle kötü kötü yetişmiş olabilir mi James Boswell 1760 baharında böyle yazıyordu Sternein komik romanı Tristram Shandy çıkar çıkmaz muazzam bir övgü ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış yirmi yıl önce Samuel Richardsonın Pamelasının doğurduğundan daha ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem atın alıyorlar Gerçekten de ilk iki cildinde kahraman anlatıcının kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı bir romana ne denebilir Öyle bir anlatıcı ki bu kendini savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a çekiyor Tristram Shandynin özgünlüğü ve tabii ki edepsizliği hayranları gibi muarızlarını da hemen buldu karşısında Orhan Pamukun Nuran Yavuzun yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için yazdığı sunuşta belirttiği gibi Sezgileri nükteleri vecizeleri taşı gediğine koymasıyla İngiliz edebiyatının en zeki yazarlarından biri olan Samuel Johnson bile o kuralcı öğretmen yanıyla elinizdeki bu romana sabırsız bir anlayışsızlıkla yaklaşmış ve Tuhaf olan hiçbir şey kalıcı olamaz demişti Tristham Shandy kalıcı olmadı Ama Tristram Shandy Johnsonın bu kasvetli hükmünü yalancı çıkardı Nerdeyse yüz kırk yıldır pek çok dilde okunuyor Artık Türkçede de okunacak Okumayacak olan var mı Tristram Shandyyi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi Yayınevi Yapı Kredi Yayınları Yazar Laurence Sterne Sayfa 656 Sayfa Kağıt 1 Hamur Boyut 13 50x21 00 cm Basım Yılı Mart 2022 Barkod 9789750852770 Kategori İngiliz Edebiyatı

Yapı Kredi
çev. Yavuz, Nuran
James Boswell 1760 baharında Okumamış olan var mı Tristram Shandy yi Böyle kötü yetişmiş ölümlü olabilir mi diye yazıyordu Anglikan vaiz Laurence Sterne in komik romanı Tristram Shandy nin 1759 un Aralık ayında York ta birlikte yayımlanan ilk iki cildi çıkar çıkmaz muazzam bir övgüyle ve biraz da şaşkınlıkla karşılanmış ateşli bir edebiyat tartışmasına yol açmıştı Sterne de bir yıl sonra şunları yazacaktı Şehrin bir yarısı kitabıma ağır hakaretler ediyor öteki yarısı göklere çıkarıyor işin hoş yanı hem hakaret ediyor hem satın alıyorlar Gerçekten de Orhan Pamuk un Nuran Yavuz un yoğun emeğinin ürünü bu çeviri için Herkesin Böyle Bir Amcası Olmalı başlığı altında yazdığı sunuşta belirttiği gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmiş ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan kahraman anlatıcısının ilk iki cildinde kendini dünyaya getirmeyi bile başaramadığı ancak sonlara doğru bir yerde doğup çok da fazla etrafta görünmeden kaybolduğu bir romana ne denebilirdi Öyle bir anlatıcı ki bu kendini bahçede savaş oyunları oynamaya adamış amcası Toby ve yazarın bir otoportresi olan Vaiz Yorick gibi karakterler dururken durmadan ilgimizi okumayı güneş gibi aydınlatır dediği bir dizi sapmay l a konu dışına çıkış l a İngilizcede digression çeker doğumdan önce nasıl hangi tarihte peydahlandığını babasının doğum hayat üzerine görüşlerini uzun uzun anlatır gibi yapar Ama bu konuların hiçbirinin üzerinde öyle uzun uzun durmaz Bir ağacın bir dalından öbürüne sürekli yer değiştiren ve dur durak bilmez bir hızlı ve neşeli serçe gibi hızla konudan konuya sıçrayarak ilerler Çoğu zaman hikâyesinin nereye doğru gittiğini bilmediği izlenimini uyandırır okuyucuda Ama metnin içindeki bazı uyarılardan ve kitabının yapısından Sterne in romanını son derece planlı bir şekilde yazdığını söyleyen ve bunu cetvellerle kanıtlamaya girişen Shklovsky gibi ünlü eleştirmenler de vardır O P Bir din adamı olan Sterne kahraman anlatıcısı Tristram Shandy ye kitabının neredeyse temel izleği olan digression konusunda şunları söyletir Bugün dünya yüzünde bir kitaba başlamak için bilinen birkaç yol vardır ve ben kendi seçtiğim yolun bunlardan en iyisi olduğuna eminim En azından dine en uygun yol bu çünkü ben işe ilk cümleyi yazmakla başlar ve ikincisini Kadir Tanrının yol göstericiliğine bırakırım Ben karnımı doyurmak için değil meşhur olmak için yazıyorum demiş olan Sterne in günümüzden iki yüz kırk yıl önce yazdığı çok etkilendiği John Locke un fikirler arası çağrışım görüşünün bir parodisi sayılabilecek ve yine çok etkilendiği Cervantes in Don Quijote sinden açık izler taşıyan bu kitap kurmaca sanatının sonsuz olanaklarının bir övgüsü sınırlarının da çarpıtılmış bir sergilenmesi olarak nitelendi

Yapı Kredi Yayınları
çev. Nuran Yavuz
Hepimiz böyle bir amcamız olsun isteriz Tristram Shandy gibi hiç durmadan anlatan anlattığına kendini kaptırıp giden şakaları kelime oyunları gevezelikleri bizi hayret ettirebilme yeteneği tuhaflıkları saçmalıkları çocuksuluğu saplantıları ve takıntılarıyla bizi hep gülümseten akıllı zeki kültürlü görmüş geçirmi ama bir yanıyla da hep muzip bir çocuk kalmış olan bir amca Sayfa Sayısı 668Baskı Yılı 2015Dili TürkçeYayınevi Yapı Kredi Yayınları