Tüketim Köleliği — Ivan Illich

Yeni olma iddiası taşıyan her şeye şüpheyle yaklaşan Ivan Illich kapitalist toplumun ortaya çıkardığı kurumların insan üzerindeki olumsuz etkilerini inceledi Ona göre çağdaş toplumda eğitim sağlık ulaşım gibi ihtiyaçlar bürokratik refah devletinin bu hizmetleri yerine getirmekle yükümlü kurumları aracılığıyla karşılanmaktadır Ivan Illich endüstriyel üretim tarzı üzerine kritik değerlendirmeler sunan Tüketim Köleliği kitabında günümüz insanını ve toplumunu teşrih ediyor İlerleme ve verimlilik adına korkunç bir üretim tüketim çılgınlığının yaşandığını oysa sanayileşme ve büyüme kavramlarının vazgeçilmez kavramlar olmadığını işaret ediyor Uzmanlıklar gelişme eğitim üretim verimlilik bilim hız sağlık gibi alanlarda beliren sorunların sadece Batılı ülkeler açısından değil herkes için önem taşıdığını vurguluyor Eskiden insanların doğal çevre ilişkileri içerisinde karşıladıkları temel gereksinmeler çağdaş toplumda bilimsel olarak üretilmiş hizmetlerin tüketilmesine indirgenmektedir belirli bir tüketim seviyesinin altına düşenler teknokratların oluşturduğu kıstaslara göre yoksul sayılmaktadır Yerleşik düzen kendi kendini eğitmeyi yetersiz saymaktadır Ancak kurumsallaşmış hizmetlere bağımlılık bireysel yetkinliğe zarar vermekte kişiyi yeterli karar verme gücünden yoksun bırakmakta onu kendi dışında oluşturulan hizmetlerin pasif tüketicisi hâline getirmektedir Tüketim Köleliği daha fazla üretim ve daha fazla tüketim ilkesine dayanan çağdaş toplumsal hayatta yaşananlara eleştirel bir gözle bakmamızı sağlıyor

Yeni olma iddiası taşıyan her şeye şüpheyle yaklaşan Ivan Illich kapitalist toplumun ortaya çıkardığı kurumların insan üzerindeki olumsuz etkilerini inceledi Ona göre çağdaş toplumda eğitim sağlık ulaşım gibi ihtiyaçlar bürokratik refah devletinin bu hizmetleri yerine getirmekle yükümlü kurumları aracılığıyla karşılanmaktadır Ivan Illich endüstriyel üretim tarzı üzerine kritik değerlendirmeler sunan Tüketim Köleliği kitabında günümüz insanını ve toplumunu teşrih ediyor İlerleme ve verimlilik adına korkunç bir üretim tüketim çılgınlığının yaşandığını oysa sanayileşme ve büyüme kavramlarının vazgeçilmez kavramlar olmadığını işaret ediyor Uzmanlıklar gelişme eğitim üretim verimlilik bilim hız sağlık gibi alanlarda beliren sorunların sadece Batılı ülkeler açısından değil herkes için önem taşıdığını vurguluyor Eskiden insanların doğal çevre ilişkileri içerisinde karşıladıkları temel gereksinmeler çağdaş toplumda bilimsel olarak üretilmiş hizmetlerin tüketilmesine indirgenmektedir belirli bir tüketim seviyesinin altına düşenler teknokratların oluşturduğu kıstaslara göre yoksul sayılmaktadır Yerleşik düzen kendi kendini eğitmeyi yetersiz saymaktadır Ancak kurumsallaşmış hizmetlere bağımlılık bireysel yetkinliğe zarar vermekte kişiyi yeterli karar verme gücünden yoksun bırakmakta onu kendi dışında oluşturulan hizmetlerin pasif tüketicisi hâline getirmektedir Tüketim Köleliği daha fazla üretim ve daha fazla tüketim ilkesine dayanan çağdaş toplumsal hayatta yaşananlara eleştirel bir gözle bakmamızı sağlıyor

Halk uzmanın kendilerine bir ihtiyaç diye yamadığı şeyin eksikliğini duymaya hazır hale gelmedikçe uzman meslekler egemen ve kabiliyetsizleştirici şeylere dönüşemezlerdi ulaşımla felce uğratılan programlarla uykusuz bırakılan hormon tedavisiyle zehirlenen hoparlörlerle susturulan yiyeceklerle hasta edilen vatandaşlar yığını arasındaki bir kaç grup azınlık örgütlenmiş ve aktif vatandaşlardır Şu sıralarda bunlar yeni yeni büyümeye ve genel muhalefet için yekvücut olmaya başlamaktadırlar Öyle sanıyorum ki bu gruplar bir çağı kapatmaya hazırdır Fakat işinin çabucak bitmesi için darbe indirici bir isim gereklidir bu çağa Ben yirminci yüzyılın ortalarını kabiliyetsizleştirici uzmanlıklar çağı olarak isimlendirmeyi öneriyorum

Halk uzmanın kendilerine bir ihtiyaç diye yamadığı şeyin eksikliğini duymaya hazır hale gelmedikçe uzman meslekler egemen ve kabiliyetsizleştirici şeylere dönüşemezlerdi ulaşımla felce uğratılan programlarla uykusuz bırakılan hormon tedavisiyle zehirlenen hoparlörlerle susturulan yiyeceklerle hasta edilen vatandaşlar yığını arasındaki bir kaç grup azınlık örgütlenmiş ve aktif vatandaşlardır Şu sıralarda bunlar yeni yeni büyümeye ve genel muhalefet için yekvücut olmaya başlamaktadırlar Öyle sanıyorum ki bu gruplar bir çağı kapatmaya hazırdır Fakat işinin çabucak bitmesi için darbe indirici bir isim gereklidir bu çağa Ben yirminci yüzyılın ortalarını kabiliyetsizleştirici uzmanlıklar çağı olarak isimlendirmeyi öneriyorum

Halk uzmanın kendilerine bir ihtiyaç diye yamadığı şeyin eksikliğini duymaya hazır hale gelmedikçe uzman meslekler egemen ve kabiliyetsizleştirici şeylere dönüşemezlerdi ulaşımla felce uğratılan programlarla uykusuz bırakılan hormon tedavisiyle zehirlenen hoparlörlerle susturulan yiyeceklerle hasta edilen vatandaşlar yığını arasındaki bir kaç grup azınlık örgütlenmiş ve aktif vatandaşlardır Şu sıralarda bunlar yeni yeni büyümeye ve genel muhalefet için yekvücut olmaya başlamaktadırlar Öyle sanıyorum ki bu gruplar bir çağı kapatmaya hazırdır Fakat işinin çabucak bitmesi için darbe indirici bir isim gereklidir bu çağa Ben yirminci yüzyılın ortalarını kabiliyetsizleştirici uzmanlıklar çağı olarak isimlendirmeyi öneriyorum