Türk Dış Politikasında İslam — Gökhan Koçer

Türk dış politikasının en önemli özelliklerinden biri sürekliliğidir Cumhuriyet in kuruluşundan beri ufak sapmalar dışında hemen hemen aynı çizgiyi izleyen Türk dış politikası değişen hükümetlerle değişmeyen bir niteliğe sahiptir Türk kimliğinin bir boyutu olarak İslam iç politikada olduğu gibi dış politikada da belli bir etki kapasitesine sahiptir Ancak Cumhuriyet in temelleri olan ulus devlet ve laikliğin dış politikanın da temellerini oluşturması nedeniyle bu etki sınırlanmaktadır Zira Türk dış politikasının yapıcıları askeriye ve hariciye ülkenin en laik ve Batılı kurumlarıdır Bu çalışmada tüm Cumhuriyet dönemi boyunca İslam ın Türk dış politikasındaki yeni ele alınmış ve genel bir analize tabi tutulmuştur Özellikle 1990 lı yıllarda eleştiri konusu olan dış politikanın İslamileştirilmesi nin ne kadar gerçekleştiği tartışılmıştır Kürüselleşme ile birlikte İslam uluslararası ilişkilerin gündemine yoğun bir biçimde girmiştir Batı tarafından soğuk savaş sonrası

Türk dış politikasının en önemli özelliklerinden biri sürekliliğidir Cumhuriyet in kuruluşundan beri ufak sapmalar dışında hemen hemen aynı çizgiyi izleyen Türk dış politikası değişen hükümetlerle değişmeyen bir niteliğe sahiptir Türk kimliğinin bir boyutu olarak İslam iç politikada olduğu gibi dış politikada da belli bir etki kapasitesine sahiptir Ancak Cumhuriyet in temelleri olan ulus devlet ve laikliğin dış politikanın da temellerini oluşturması nedeniyle bu etki sınırlanmaktadır Zira Türk dış politikasının yapıcıları askeriye ve hariciye ülkenin en laik ve Batılı kurumlarıdır Bu çalışmada tüm Cumhuriyet dönemi boyunca İslam ın Türk dış politikasındaki yeni ele alınmış ve genel bir analize tabi tutulmuştur Özellikle 1990 lı yıllarda eleştiri konusu olan dış politikanın İslamileştirilmesi nin ne kadar gerçekleştiği tartışılmıştır Kürüselleşme ile birlikte İslam uluslararası ilişkilerin gündemine yoğun bir biçimde girmiştir Batı tarafından soğuk savaş sonrası dünyasının anarşik ortamının en önemli müsebbiblerinden biri olarak görülen İslam Doğu nun da rüştünü ispatında ve kimlik arayışlarında odak noktasını oluşturmuştur Bu süreçten ister istemez Türkiye de etkilenmektedir Çalışmanın temel savını İslam ın Türk dış politikasında belirleyici bir unsur olmadığı oluşturmaktadır Bu bağlamda laik bir devlet olan Türkiye nin örneğin İslami bir örgüt olan İKÖ ye üyeliği ancak realist ve pragmatik yaklaşımlarla açıklanabilir dış politika stratejileridir İslam Türk dış politkasında bir referans kabul edilmemekle birlikte dış politika açısından uluslararası ortamda bir tutunma noktası olduğu da gerçektir

Türk dış politikasının en önemli özelliklerinden biri sürekliliğidir Cumhuriyet in kuruluşundan beri ufak sapmalar dışında hemen hemen aynı çizgiyi izleyen Türk dış politikası değişen hükümetlerle değişmeyen bir niteliğe sahiptir Türk kimliğinin bir boyutu olarak İslam iç politikada olduğu gibi dış politikada da belli bir etki kapasitesine sahiptir Ancak Cumhuriyet in temelleri olan ulus devlet ve laikliğin dış politikanın da temellerini oluşturması nedeniyle bu etki sınırlanmaktadır Zira Türk dış politikasının yapıcıları askeriye ve hariciye ülkenin en laik ve Batılı kurumlarıdır Bu çalışmada tüm Cumhuriyet dönemi boyunca İslam ın Türk dış politikasındaki yeni ele alınmış ve genel bir analize tabi tutulmuştur Özellikle 1990 lı yıllarda eleştiri konusu olan dış politikanın İslamileştirilmesi nin ne kadar gerçekleştiği tartışılmıştır Kürüselleşme ile birlikte İslam uluslararası ilişkilerin gündemine yoğun bir biçimde girmiştir Batı tarafından soğuk savaş sonrası dünyasının anarşik ortamının en önemli müsebbiblerinden biri olarak görülen İslam Doğu nun da rüştünü ispatında ve kimlik arayışlarında odak noktasını oluşturmuştur Bu süreçten ister istemez Türkiye de etkilenmektedir Çalışmanın temel savını İslam ın Türk dış politikasında belirleyici bir unsur olmadığı oluşturmaktadır Bu bağlamda laik bir devlet olan Türkiye nin örneğin İslami bir örgüt olan İKÖ ye üyeliği ancak realist ve pragmatik yaklaşımlarla açıklanabilir dış politika stratejileridir İslam Türk dış politkasında bir referans kabul edilmemekle birlikte dış politika açısından uluslararası ortamda bir tutunma noktası olduğu da gerçektir

Türk dış politikasının en önemli özelliklerinden biri sürekliliğidir Cumhuriyet in kuruluşundan beri ufak sapmalar dışında hemen hemen aynı çizgiyi izleyen Türk dış politikası değişen hükümetlerle değişmeyen bir niteliğe sahiptir Türk kimliğinin bir boyutu olarak İslam iç politikada olduğu gibi dış politikada da belli bir etki kapasitesine sahiptir Ancak Cumhuriyet in temelleri olan ulus devlet ve laikliğin dış politikanın da temellerini oluşturması nedeniyle bu etki sınırlanmaktadır Zira Türk dış politikasının yapıcıları askeriye ve hariciye ülkenin en laik ve Batılı kurumlarıdır Bu çalışmada tüm Cumhuriyet dönemi boyunca İslam ın Türk dış politikasındaki yeni ele alınmış ve genel bir analize tabi tutulmuştur Özellikle 1990 lı yıllarda eleştiri konusu olan dış politikanın İslamileştirilmesi nin ne kadar gerçekleştiği tartışılmıştır Kürüselleşme ile birlikte İslam uluslararası ilişkilerin gündemine yoğun bir biçimde girmiştir Batı tarafından soğuk savaş sonrası dünyasının anarşik ortamının en önemli müsebbiblerinden biri olarak görülen İslam Doğu nun da rüştünü ispatında ve kimlik arayışlarında odak noktasını oluşturmuştur Bu süreçten ister istemez Türkiye de etkilenmektedir Çalışmanın temel savını İslam ın Türk dış politikasında belirleyici bir unsur olmadığı oluşturmaktadır Bu bağlamda laik bir devlet olan Türkiye nin örneğin İslami bir örgüt olan İKÖ ye üyeliği ancak realist ve pragmatik yaklaşımlarla açıklanabilir dış politika stratejileridir İslam Türk dış politkasında bir referans kabul edilmemekle birlikte dış politika açısından uluslararası ortamda bir tutunma noktası olduğu da gerçektir