Türk Dış Politikasında Strateji Arayışları — Kolektif

Türkiye de askerin sivil siyaset karşısındaki ayrıcalıklı pozisyonu 1960 darbesi ile başlamış ve 2000 lerin ilk on yılının sonuna kadar kesintisiz bir şekilde devam etmiştir Bu ayrıcalıklı pozisyonun kurulmasında sürdürülmesinde ve restore edilmesinde dış politika tehdit öteki ve düşman gibi kimlik kurucu stratejileri sağlaması nedeniyle her zaman kritik bir rol üstlenmiştir Dolayısıyla Türkiye dış politikasının 1960 sonrası tarihi sivil asker ilişkileri ekseninde yaşanan güç mücadelesinin bir tarihi olarak da okunabilir Türkiye dış politikasını iç siyaset bağlamında çalışmak iki çok önemli soruya cevap verme potansiyeli taşımaktadır Birincisi 1960 darbesinden itibaren Türkiye siyasetinin temel dinamiği olan askerî vesayet 2000 lerin ilk on yıllık döneminde nasıl tasfiye edildi İkincisi ve daha da önemlisi Cumhuriyet in kurucu ideolojisi olan ve 2000 li yıllara kadar hâkim devlet söylemi şeklinde işleyen Kemalizm nasıl oldu da bu hegemonik pozisyonunu kaybetti Bu çalışmanın temel kaygısı sözü geçen bu iki soruya dış politika üzerinden nasıl bir açıklama ve cevap geliştirileceği olmuştur

Türk diplomasisi Osmanlı İmparatorluğu nun doğrudan mirasıdır Mustafa Kemal in Ankara da karargahını kurmasıyla dış ilişkilerini de İstanbul dan gelen diplomatlar kurmuş ve yönetmiştir İmparatorluk tecrübesi Cumhuriyet e aktarılmıştır İngiltere de Fransa da ve Rusya da olduğu gibi Bu imparatorluk tecrübesine ulus devlet cumhuriyet çağdaş değerler ve ilkeler ve tecrübesi de katılmıştır Türk dış politikasının temel prensipleri sınırların değişmemesi statüko ilkesi batıcılık ve maceradan uzak durmaktır Bu kitapta Atatürk ten Tayyip Erdoğan a kadar iz bırakan başbakanların dış politikası ele alınmıştır Elinizdeki kitap altı akademisyen ve iki Büyükelçi tarafından bir yılda yazılmıştır Liderlerin ayrı ayrı dış politikaları veya dönemleri daha önce birçok defa yazılmasına rağmen topluca bir değerlendirme kitabına rastlamadık Türk dış politikasına meraklı insanların elinin altında hem liderlerin felsefesi ve olayları yönetmeleri hem de Türk dış politikasını liderler çerçevesinden topluca görme imkanına kavuşacaklar

Amerikan dış politikasını bu zamana kadar şekillendiren jeopolitik diplomatik tarihsel ve düşünsel ardalanı ayrıntılı biçimde analiz eden Anderson un Amerikan Dış Politikası ve Düşünürleri kitabı sadece Amerika nın politik kodlarını anlamak için değil aynı zamanda bugünün dünyasını ve uluslararası ilişkileri anlamak açısından da vazgeçilmeyecek bir kaynak Zamanın şimdisinde ortaya çıkan gelişmelerin hiçbiri tarihsel ve düşünsel geçmişi yok sayarak anlaşılamaz Perry Anderson size bu konuda ayrıntılı bir harita sunuyor Tanrı eliyle sunulmuş dinç ve taptaze bir ülkenin dünya ulusları adına mukaddes bir görevi vardır Sonu gelmez uzak geleceğin Amerikan ihtişamının çağı olacağından kim şüphe edebilir Birleşik Devletlerin bugünkü sınırlarına büyük oranda erişildikten sonra aynı gelecek fikri artık bölgesel olmaktan çok ticari bir kılıfa bürünerek güneye değil de batıya yönelmeye başladı Lincoln un Dışişleri Bakanı yurttaşlarına şöyle sesleniyordu Hâlihazırda Amerika nın büyük kıtasal gücüsünüz Peki bu sizi tatmin ediyor mu Bence etmiyor Dünyanın ticaretini de istiyorsunuz Bunu Pasifik te aramamız gerekiyor Yeryüzünden en fazlasını alan en fazlasını üreten ve başka uluslara en fazlasını satan ulus dünyanın büyük gücü de olmalıdır ve olacaktır