Türk Edebiyatında Vefeyâtnâme Ve İsmail Belîğ in Güldeste i Riyâz ı İrfân ı — Suat Donuk

Türk edebiyatının İslam medeniyeti kaynaklı biyografik türlerinden biri vefeyâtnâmedir Vefat etmiş ünlü kişilerin yaşamlarını anlatan bu türün Türk edebiyatındaki en önemli örneklerinden biri 17 yüzyıl sanatçılarından Bursalı İsmail Belîğ in Güldeste i Riyâz ı İrfân adlı eseridir Bu eser Bursa da doğmuş ya da orada defnedilmiş 555 meşhur şahsın biyografisini ihtiva etmektedir Bu şahıslar arasında Osmanlı Devleti ilim sanat siyaset ve edebiyat dünyasının pek çok önemli siması bulunmaktadır Osman Gâzî Cem Sultan Şehzade Mustafa Emir Sultan Açıkbaş Şeyh Mahmud Molla Fenârî Süleyman Çelebi Ahmed Paşa Niyâzî i Mısrî Lâmi î Çelebi Güldeste de yaşam öyküsü anlatılan ünlü kişilerden birkaçıdır Biyografileri diğer vefeyâtnâmelere göre oldukça hacimli olan Güldeste Türk meddahlar ile k tı lar kâğıt kesme süsleme ustası hakkında bilgi veren ilk eser olması açısından ayrıca önem taşımaktadır Bursa nın sokak mahalle semt câmi medrese köprüleri ile tarihi hakkında malumat içermesi bu eseri önemli kılan başka bir husustur Elinizdeki kitapta İslam medeniyeti biyografik türleri hakkında bilgi verilmiş bunların ayırıcı özellikleri tespit edilmiştir Bu türlerden biri olan vefeyâtnâme tüm yönleriyle ortaya konulmuştur Türk edebiyatı vefeyâtnâme çeşitleri üzerine bir tasnif çalışması yapılmış tasnifi somutlaştırmak amacıyla örnek eserler hakkında bilgiler verilmiştir İsmail Beliğ in yaşamı kaleme alınmış Güldeste nin incelenmesiyle elde edilen bulgular sıralanmıştır Üç yazma nüshanın mukayesesiyle kurulan Güldeste i Riyâz ı İrfân ın edisyon kritikli tenkitli metin metni araştırmacılar ile okurların takdirine sunulmuştur Araştırmacı okurların eserden kolaylıkla yararlanması için oluşturulan Biyografi Dizini ile Özel İsimler Dizini bu kitapta yer alan diğer bölümlerdir