Türk Hukukunda Avrupa Birliği Hukukunda ve Amerikan Hukukunda Finansal Grupların Finansal Holding Şirketlerinin Düzenlenmesi ve Denetimi
Legal Yayıncılık
TÜRK HUKUKUNDA AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA VE AMERİKAN HUKUKUNDA FİNANSAL GRUPLARIN FİNANSAL HOLDİNG ŞİRKETLERİNİN DÜZENLENMESİ VE DENETİMİ Dr Nesrin AKIN SUNAY ÖNSÖZ V ABSTRACT VII KISALTMALAR IX İÇİNDEKİLER XV GİRİŞ I KONUNUN SUNUMU VE ÇALIŞMANIN AMACI 1 II ÇALIŞMANIN KAPSAMI VE PLANI 15 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK FİNANSAL GRUPLAR I FİNANSAL GRUPLAŞMANIN NEDENLERİ 17 A Finansal Küreselleşme 17 B Finansal Serbestleşme 24 C Teknolojik Gelişmeler 26 D Finansal Hizmetler Sektöründe Faaliyet Gösteren Şirketlerin Rekabet Stratejileri 28 II FİNANSAL GRUPLAŞMANIN AVANTAJLARI VE DEZAVANTAJLARI 29 A Finansal Gruplaşmanın Avantajları 29 1 Ölçek ve Kapsam Ekonomilerinden Yararlanma 29 2 Ürün ve Hizmet Çeşitlendirmesi İle Sağlanan Maliyet Avantajları ve Zarar Riskinin Minimize Edilebilme Olanağı 30 3 Merkezileştirilmiş Bilgi Ağı ve Hızlı İşlem Süreci Kapsamında Sağlanan Maliyet Avantajları 31 B FİNANSAL GRUPLAŞMANIN DEZAVANTAJLARI 31 1 Menfaat Çatışması Riski 31 2 Yoğunlaşma ve Finansal Grubun Bütünleşik Yapısı Nedeniyle Sektörlerarası Rekabetin Azalması 32 3 Düzenleme İzleme ve Denetim Sorunları 33 III FİNANSAL GRUPLARIN YASAL MEVZUATTA DÜZENLENME NEDENLERİ 38 A Grup İçi İşlemler ve Risk Yoğunlaşması 38 B Grup Şirketlerinden Birinde Yaşanan Finansal Zorluğun Grup Bünyesinde Bulunan Diğer Şirketlere de Yayılması Riski Bulaşma Riski 41 C Grup İçinde Aynı Sermayenin İki Kez veya Daha Fazla Kullanılması Riski 42 D Finansal Grupların Finansal Düzenlemeye ve Denetime Tabi Olmamak Amacıyla Yaptıkları Düzenleme ve Denetim Arbitrajı Uygulamaları 43 E Grubun Hukuki ve Yönetim Yapısının Şeffaflığına İlişkin Sorunlar 43 F Finansal Hizmetler Sektörlerini Düzenleyen ve Denetleyen Kuruluşlar Arasındaki Yetersiz İşbirliği Uygulamaları ve Koordinasyon Sorunu 45 IV FİNANSAL GRUPLAŞMA MODELLERİ VE BANKA SİGORTACILIĞI 52 A Genel Olarak 52 B Saf Finansal Grup Modeli 53 C Evrensel Bankacılık Modeli 53 D Banka Ana Ortaklığı Banka Olmayan Bağlı Ortaklıklar Modeli 54 E Finansal Holding Şirketi Modeli 55 F Banka Sigortacılığı 55 İKİNCİ BÖLÜM FİNANSAL GRUPLARIN DÜZENLENMESİ I AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNDA FİNANSAL GRUPLARIN DÜZENLENMESİ 59 A Avrupa Birliği Hukuku Hakkında Genel Bilgilendirme 59 1 Avrupa Birliği Hukukunun Kaynakları 59 2 Avrupa Birliği Hukukunda Hukukun Genel İlkelerinin Uygulanması 60 3 Avrupa Birliği nin Taraf Olduğu Uluslararası Anlaşmalar 62 4 Avrupa Birliği Hukukunun Temel Prensipleri 63 5 Avrupa Birliği İle Üye Devletler Arasında Yetkilerin Kullanımında Temel İlkeler 71 6 Türkiye Avrupa Birliği Ortaklık Hukuku 72 B Avrupa Birliği Bünyesinde Finansal Bütünleşmenin Aşamaları 73 1 Genel Olarak 73 2 Avrupa Topluluğu Anlaşması 74 3 Beyaz Belge 74 4 Avrupa Tek Senedi 74 5 Maastricht Anlaşması 74 6 Finansal Hizmetler Eylem Planı ve Euro ya Geçiş 75 7 Lizbon Stratejisi 75 8 Lamfalussy Raporu 75 9 Finansal Gruplar Direktifi nin Kabulü 76 10 Larosière Grup Raporu 77 C 2002 87 EC Sayılı Finansal Gruplar Direktifi nde Finansal Grupların Düzenlenmesi 78 1 Finansal Gruplar Direktifi nin Kabul Edilme Sebepleri 78 2 Finansal Gruplar Direktifi nin Kapsamı 81 3 Finansal Gruplar Direktifi nin İçeriği 86 4 Finansal Grup Kavramının Tanımı ve Kapsamı 87 5 Finansal Holding Şirketi Karma Faaliyetli Holding Şirketi ve Karma Finansal Holding Şirketi Tanımları 94 III AMERİKAN HUKUKUNDA FİNANSAL HOLDİNG ŞİRKETLERİNİN DÜZENLENMESİ 95 A Amerikan Finans Sektörü Hakkında Genel Bilgilendirme 95 B Gramm Leach Bliley Finansal Hizmetler Modernizasyon Kanunu 106 1 Kanun Öncesi Durum 106 2 Kanunun Kapsamı 110 3 Finansal Holding Şirketinin Tanımı ve Kapsamı 112 a Banka Holding Şirketinin Finansal Holding Şirketine Dönüşmesi Süreci 112 1 Sermaye Yapısı 114 2 Yönetim Yapısı 116 3 Toplum Yeniden Yatırım Kanunu Kapsamında Yapılan İnceleme Sonucunda Yeterli Dereceyi Sağlama 117 b Sınırlı Finansal Holding Şirk