Türk İslam Düşünce Tarihinde Sosyali Düşünme Geleneği Milli İnşacı Türk Sosyologları — Zeki Arslantürk

XVII Yüzyıl Osmanlı Devleti için dönüm noktasıdır Artık hal eskiden farklıdır Herkes bir şeylerin değiştiğinin ancak bu değişmenin iyiye alamet olmadığının farkındadır Ne değişti Niçin değişti Nasıl değişti soruları sorulmaya başlanır Soruların cevapları aynıdır Kanun i Kadim değişmiştir Öyle ise Kanun i Kadim e dönülmelidir Ama nasıl Geçmiş şu andan geriye doğru insanın ilk yaratılışına kadar geçen zaman değildir Her insanın hasret duyduğu geçmiş bu büyük zamanın şu veya bu parçasıdır Bugün değindiğimiz şey ise genellikle insanın hayatında geçmişle karşılaştırılan kısmıdır gelecek de içinde bunduğumuz andan itibaren sonsuza veya bilinmeyen sona uzanan zaman Geçmişe hasretle bakmanın asıl sebebi insanların daha iyi bir dünya istemeleridir Hiç kimse geçmişin sefalet ve adaletsizlikle dolu bir devrini özlememiştir Özlenen şeyler bugünkü hayatın bizi mahrum bıraktığı kıymetlerdir mazinin hangi devrinde o kıymet en yüksek mevkide ise o devre hasret çekiyoruz Erol Güngör Halbuki değişen iç sistem kanun i kadim değildi Sistem dışı Batıdaki değişmelerin ya gözlenememesi ya da büyüklük kompleksinin gözlerini kapatması değişmenin bir bütün olarak algılanmasını engeller İleride fark edildiğinde iş işten geçmiş olur Doğu ile Batının gelişme ve ilerleme anlayışları farklı olmuştur Batı değişme ve ilerlemeyi mihaniki bir tarzda her kademede biri ötekinden farklı biribirini aşan yeni olgular meydana getirmek suretiyle bir senteze ulaşmak şeklinde anlar İlerleme bir durumdan ötekine geçme bir sıçramadır Halbuki Doğu bu olguyu bir buğday tanesinin bir başağı oluşturması gibi kendi iç dünyasından filizlenen bir oluşum tekevvün olarak açıklar Biri bir varlıktan bir başka varlığa geçiş bir yan yana ilerleme diğeri aynı varlığın kendi içinde meydana gelen bir iç içe değişme ve olgunlaşmadır Orhan Türkdoğan Deyim yerinde ise Milli İnşacılar maziden devir alınan varlık ve malzeme üzerinde yeni bir yapı inşa projesi üzerinde çalışırlar Proje üç sütun üzerine oturur Türk Milleti İslam Dini Çağdaş Muasır Medeniyet Gökalpin ifadesi ile Türkleşmek İslamlaşmak Muasırlaşmak Elde mevcut bu araştırma Türk İslam Düşünce Tarhi nde ve Türk Sosyolojisi nde Milli inşacı Projeler i tanımak tanıtmak amacındadır Tanıtım Bülteninden